Đối với Argentina, nhà đương kim vô địch và đội bóng số một thế giới trên bảng xếp hạng FIFA, chuyến hành trình nhọc nhằn xuyên qua 240 phút trước Ai Cập và Thụy Sĩ đã phơi bày một thực tế quản trị không thể chối cãi: Tài sản cốt lõi mang tên Lionel Messi, dù đã kịp để lại dấu ấn với tám bàn thắng từ đầu giải, đang chạm tới giới hạn vật lý ở tuổi 39.

Quản trị rủi ro của tài sản suy giảm

Ở góc độ kinh tế, Messi là một “tài sản suy giảm” với giá trị thương mại khổng lồ nhưng biên độ vận hành thể chất ngày càng thu hẹp. “Kinh tế học Messi” vì vậy là bài toán quản trị rủi ro làm thế nào để tối đa hóa giá trị hiện tại và giá trị còn lại của một di sản đang đi vào chu kỳ cuối, bằng cách giảm tải các hoạt động tiêu hao trực tiếp cho tài sản này và phân bổ khối lượng công việc sang những mắt xích phụ trợ có năng suất cao. Đây có thể xem là giai đoạn cuối để khai thác giá trị thương hiệu và ảnh hưởng chiến thuật của cầu thủ này. Muốn vậy, họ phải đưa ra mô hình vận hành được thiết kế để bảo vệ tài sản cốt lõi khỏi hao mòn vượt quá ngưỡng.

Như cách nền kinh tế quy mô hơn 680 tỉ USD nỗ lực phục hồi, thoát khỏi các chu kỳ bất ổn, huấn luyện viên Lionel Scaloni đang phải vận hành một mô hình quản trị rủi ro một cách linh hoạt. Ông chấp nhận để tập thể trải qua các cuộc thử thách sức bền, sử dụng các nhân sự cấp trung có năng lực thực thi cực cao như Rodrigo De Paul hay Enzo Fernández bọc lót, hỗ trợ cho ngôi sao lớn nhất.

Lối quản trị thấu cảm này giảm tải tối đa chi phí vận hành phi sản xuất cho Messi, biến danh thủ này có đủ năng lượng tỏa sáng trong khoảnh khắc quyết định, đồng thời làm bệ phóng cho các cầu thủ khác như Julián Álvarez gánh vác sản lượng đầu ra.

Hai áp lực của đội Anh

Chiến dịch World Cup của tuyển Anh dưới thời Tuchel giống một dự án đầu tư vốn lớn, nơi tỉ suất hoàn vốn đầu tư (ROI) được đo bằng cả thành tích trên sân và giá trị thương mại của các tài sản bóng đá. Giá trị đội hình 1,5 tỉ euro là “danh mục tài sản” mà liên đoàn bóng đá Anh, Premier League và các nhà tài trợ kỳ vọng phải mang lại tỉ suất sinh lời tương xứng. Đầu tiên là danh hiệu mà 60 năm quê hương bóng đá chưa một lần tận hưởng. Kế đó là sức mạnh thương hiệu và khả năng duy trì vị thế của giải đấu ngoại hạng Anh. Tương tự như London giữ trung tâm tài chính quốc tế, ngoại hạng Anh như “thị trường chứng khoán” sàng lọc ra các tài năng bóng đá.

Lối chơi của đội bóng trong tốp 4 FIFA qua ba vòng đấu loại trực tiếp khá chật vật trước DR Congo, Mexico và Na Uy. Dưới lăng kính kinh doanh, vị CEO kỹ trị người Đức đang tối ưu hóa thành công các dòng vốn lớn. Tuchel thiết lập quy trình vận hành theo các thông số kiểm soát không gian nghiêm ngặt. Khi hệ thống gặp trục trặc qua các trận đấu loại, kết quả cuối cùng nhờ năng suất vượt trội của các nhân sự cấp cao như Declan Rice ở hàng phòng ngự, đội trưởng Harry Kane lùi sâu kiến thiết dòng tiền chiến thuật, và đặc biệt là cổ phiếu blue-chip Jude Bellingham. Việc tiền vệ của Real Madrid liên tục ghi bàn cứu vãn hệ thống chiến thuật và tái hiện kỷ lục cú đúp trong hai trận đấu loại trực tiếp của Diego Maradona từ năm 1986 là cách khẳng định vai trò kế tục của thế hệ trẻ.

Áp lực ROI khiến hệ thống chiến thuật phải xoay quanh việc khai thác tối đa hiệu suất của các cổ phiếu blue-chip như Bellingham, Kane hay Rice, tránh kịch bản để danh mục tài sản cao giá có hiệu suất thấp so với kỳ vọng của cổ đông bóng đá xứ sở sương mù.