Theo Stout, trong khoảng hai thập niên, Huawei đã đánh cắp bí mật thương mại từ các công ty Mỹ, đồng thời lừa dối các tổ chức tài chính về hoạt động kinh doanh của tập đoàn tại Iran và Triều Tiên. Công tố viên cho rằng những hành vi này không phải các sự cố riêng lẻ, mà nằm trong một cách thức hoạt động giúp Huawei mở rộng vị thế trong ngành viễn thông toàn cầu. “Trong 20 năm, đó là cách Huawei, một công ty viễn thông toàn cầu, biến các công ty Mỹ thành nạn nhân và lạm dụng hệ thống tài chính Mỹ để thống trị ngành viễn thông trên toàn thế giới”, ông nói.

Huawei bác bỏ cáo buộc. Luật sư Brian Heberlig, đại diện cho tập đoàn, nói chính phủ Mỹ đang ghép những vụ việc riêng biệt thành một câu chuyện lớn hơn, trong đó các hoạt động kinh doanh thông thường bị mô tả như hành vi phạm tội. Theo ông, các vụ việc liên quan đến bí mật thương mại chỉ là “những sự cố riêng lẻ” trong lịch sử hai thập niên của công ty, còn thành công của Huawei đến từ cạnh tranh và đổi mới.

Vụ án bắt đầu được công chúng chú ý từ đầu năm 2019, sau khi Mỹ công bố bản cáo trạng nhằm vào Huawei, không lâu sau vụ bắt giữ Mạnh Vãn Chu tại Canada theo yêu cầu của Washington. Bà Mạnh, khi đó là Giám đốc Tài chính Huawei và là con gái nhà sáng lập Nhậm Chính Phi, sau đó đạt thỏa thuận với các công tố viên Mỹ và trở về Trung Quốc năm 2021. Bà thừa nhận đã cung cấp thông tin không chính xác cho một tổ chức tài chính về việc Huawei tuân thủ các quy định trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu.

Huawei trong khi đó phải đối mặt với một loạt cáo buộc hình sự, từ tống tiền, gian lận ngân hàng, gian lận qua phương tiện điện tử đến đánh cắp bí mật thương mại và vi phạm lệnh trừng phạt. Tập đoàn phủ nhận những cáo buộc này. Phiên xử hiện tại dự kiến kéo dài khoảng ba tháng, với các cựu nhân viên Huawei, những người từng phát hiện các vụ việc bị cáo buộc đánh cắp công nghệ và các chuyên gia viễn thông dự kiến lần lượt ra làm chứng.

Tại phiên tòa, phía công tố tập trung vào sáu công ty mà họ cho rằng Huawei đã tìm cách lấy thông tin hoặc công nghệ, trong đó có Cisco, Fujitsu, Quintel Technology, T-Mobile và CNEX Labs. Những dữ liệu được nhắc đến bao gồm mã nguồn của thiết bị định tuyến Internet và công nghệ liên quan đến ăng-ten. Các công tố viên muốn chứng minh rằng việc tiếp cận những thông tin này không chỉ phục vụ mục đích nghiên cứu mà nằm trong nỗ lực có hệ thống nhằm giúp Huawei phát triển sản phẩm.

Một trong những tình tiết được Stout kể lại liên quan đến T-Mobile. Theo công tố viên, một nhân viên Huawei từng bị phát hiện đang chụp ảnh bên trong một thiết bị robot của công ty viễn thông Mỹ. Người này sau đó bị cáo buộc đã bẻ một bộ phận quan trọng của thiết bị và bỏ vào balô. Câu chuyện được đưa ra trước bồi thẩm đoàn như một ví dụ cho lập luận của công tố rằng Huawei đã tạo ra một môi trường trong đó việc thu thập công nghệ của đối thủ được dung thứ.

“Huawei đã nuôi dưỡng một văn hóa tội phạm và tham nhũng, và hành vi tội phạm đó là một chiến lược kinh doanh quan trọng”, Stout nói.

Heberlig phản bác cách diễn giải này. Ông cho rằng hồ sơ của chính phủ được xây dựng từ những dữ liệu được lựa chọn theo hướng có lợi cho bên buộc tội, trong khi một số nhân chứng mà công tố dự kiến sử dụng không đáng tin cậy. Khi mô tả quá trình Huawei lớn mạnh từ một doanh nghiệp khởi đầu trong căn hộ của Nhậm Chính Phi thành tập đoàn công nghệ toàn cầu, luật sư nhấn mạnh vào cạnh tranh và đổi mới, cũng như những giao dịch kinh doanh thông thường. “Thành công của Huawei không đến từ việc tống tiền, trộm cắp hay gian lận”, ông nói.

Một phần khác của vụ án liên quan đến hoạt động của Huawei tại các quốc gia chịu lệnh trừng phạt của Mỹ. Các công tố viên cáo buộc tập đoàn đã che giấu và nói dối về những giao dịch với Triều Tiên, đồng thời cung cấp thiết bị giám sát cho Iran. Theo cáo buộc, những thiết bị này được sử dụng để theo dõi người biểu tình tại Tehran trong các cuộc biểu tình chống chính phủ năm 2009.

Những cáo buộc về Iran và Triều Tiên khiến vụ án vượt ra ngoài tranh chấp giữa Huawei với các công ty công nghệ Mỹ. Chúng liên quan trực tiếp đến cách tập đoàn tiến hành hoạt động kinh doanh tại những thị trường mà Washington áp đặt các hạn chế thương mại và tài chính, trong bối cảnh Mỹ ngày càng siết kiểm soát hoạt động của các công ty Trung Quốc.

Huawei là nhà cung cấp thiết bị viễn thông lớn của thế giới và từ năm 2019 đã bị cấm bán thiết bị cho các nhà mạng Mỹ do những lo ngại về an ninh. Tập đoàn cũng kinh doanh điện thoại, chip và nhiều sản phẩm công nghệ khác, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực liên quan đến xe điện. Việc bị hạn chế tại Mỹ không khiến Huawei rút khỏi thị trường toàn cầu. Công ty tiếp tục bán sản phẩm ở nhiều khu vực khác và đầu tư xây dựng chuỗi cung ứng, hệ điều hành cùng hệ sinh thái công nghệ ít phụ thuộc vào các nhà cung cấp Mỹ.

Đó cũng là một phần lý do vụ xét xử tại Brooklyn được theo dõi sát. Những cáo buộc được đưa ra từ năm 2019, nhưng cuộc tranh tụng diễn ra trong một môi trường công nghệ và thương mại đã thay đổi đáng kể. Huawei hiện có vị thế khác so với thời điểm Mạnh Vãn Chu bị bắt, trong khi quan hệ công nghệ Mỹ Trung cũng bước sang giai đoạn cạnh tranh gay gắt hơn.

Trong phòng xử án, tuy nhiên, cuộc tranh luận vẫn tập trung vào những hành vi cụ thể mà chính phủ Mỹ cáo buộc Huawei đã thực hiện. Công tố viên muốn chứng minh rằng các vụ việc về bí mật thương mại, giao dịch với Iran và Triều Tiên có mối liên hệ với nhau và phản ánh một phương thức hoạt động có chủ đích. Huawei lại tìm cách tách từng vụ việc ra khỏi bức tranh mà phía công tố đưa ra, cho rằng những sự cố riêng lẻ không thể được dùng để giải thích sự phát triển của cả tập đoàn.

Cuộc đối đầu này sẽ tiếp tục trong khoảng ba tháng tới, khi các nhân chứng lần lượt xuất hiện trước bồi thẩm đoàn. Kết quả có thể dẫn tới các khoản bồi thường và hình phạt đối với Huawei nếu tập đoàn bị kết tội. Tuy nhiên, với quy mô hoạt động hiện nay, tác động trực tiếp lên tình hình tài chính của Huawei được dự báo sẽ hạn chế. Điều được quan tâm nhiều hơn là phán quyết của tòa sẽ xử lý thế nào đối với những cáo buộc đã trở thành một phần trong cuộc tranh chấp công nghệ và thương mại kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc.