Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tuần trước đã gửi thư cảnh báo công ty Anthropic PBC rằng doanh nghiệp này cần có sự cho phép của chính phủ để cấp quyền truy cập các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất của mình cho công dân nước ngoài. Đồng thời, ông Lutnick cũng đe dọa sẽ áp dụng các hình phạt dân sự và hình sự nếu công ty không tuân thủ, theo một bản sao tài liệu mà Bloomberg News tiếp cận được.

Lá thư đề ngày thứ Sáu tuần rồi đã yêu cầu Anthropic không được cung cấp các mô hình trí tuệ nhân tạo Fable 5 và Mythos 5 cho công dân nước ngoài ở bất kỳ đâu trên thế giới mà không có giấy phép từ bộ Thương mại. Ông Lutnick không đưa ra căn cứ cụ thể giải thích vì sao các biện pháp hạn chế này là cần thiết, nhưng bức thư đã dẫn chứng các điều luật của Mỹ cho phép chính phủ áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với các công nghệ dân sự có nguy cơ bị quân đội của quốc gia đối địch sử dụng cho mục đích tình báo.

“Cho đến khi có thông báo mới, công ty phải nộp đơn xin giấy phép xác thực cá biệt trước khi xuất khẩu, tái xuất khẩu hoặc chuyển giao trong nước, bao gồm cả hình thức xuất khẩu giả định hoặc tái xuất khẩu giả định, đối với các mô hình Mythos hoặc Fable tới bất kỳ điểm đến nào trên toàn thế giới hoặc cho bất kỳ ‘cá nhân nước ngoài’ nào ở bất cứ đâu,” ông Lutnick viết trong bức thư gửi tới giám đốc điều hành Anthropic, Dario Amodei.

Người phát ngôn của bộ Thương mại Mỹ từ chối đưa ra bình luận, trong khi đại diện của Anthropic chỉ dẫn phóng viên Bloomberg tìm hiểu bài viết trên trang blog của công ty về vấn đề kiểm soát xuất khẩu.

Chỉ thị từ bộ Thương mại khiến Anthropic phải vô hiệu hóa toàn bộ quyền truy cập vào hai mô hình này vào cuối ngày thứ Sáu tuần trước. Kể từ đó, các đại diện của Anthropic đã tiến hành các cuộc họp trực tuyến với các quan chức Mỹ về các vấn đề an ninh và đội ngũ nhân sự kỹ thuật của công ty khởi nghiệp AI này cũng đã có buổi làm việc trực tiếp với các quan chức bộ Thương mại vào ngày thứ Hai, theo người phát ngôn của công ty.

Mặc dù chính quyền Trump chưa bình luận về lý do đưa ra quyết định này, phía công ty cho biết họ tin rằng chính phủ Mỹ ban hành sắc lệnh sau khi phát hiện khả năng bẻ khóa (jailbreak), hay vượt qua hàng rào bảo mật, của Fable 5, phiên bản vừa được phát hành của dòng Mythos mà trước đó Anthropic đã chặn thực hiện các tác vụ an ninh mạng.

Sắc lệnh từ ông Lutnick đại diện cho sự can thiệp lớn nhất từ trước đến nay của chính phủ Mỹ vào hoạt động của một doanh nghiệp AI. Động thái này đặt ra một thách thức mới cho Anthropic chỉ vài tuần sau khi công ty nộp hồ sơ xin phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) theo hình thức bảo mật, với mức định giá gần nhất vượt mốc 900 tỉ USD.

Trong một thông báo tuyên bố vô hiệu hóa quyền truy cập vào hai mô hình trên, Anthropic cho rằng động thái này của chính phủ là một biện pháp thái quá. “Công ty không đồng tình với việc phát hiện một lỗ hổng bẻ khóa hẹp có khả năng xảy ra lại là lý do để thu hồi một mô hình thương mại đang được triển khai cho hàng trăm triệu người,” bài đăng của công ty viết. “Nếu tiêu chuẩn này được áp dụng cho toàn ngành, chúng tôi tin rằng về cơ bản nó sẽ làm đình trệ việc triển khai tất cả các mô hình mới của mọi nhà cung cấp mô hình tiên tiến hiện nay.”

Ông Lutnick, người đang tháp tùng tổng thống Donald Trump tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp tuần này, cho biết trong thư rằng yêu cầu về giấy phép sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có thông báo mới, đồng thời vạch rõ các thủ tục mà Anthropic cần tuân thủ khi nộp đơn xin cấp phép.

Với sự hỗ trợ của Mackenzie Hawkins