Quân đội Mỹ cho biết các lực lượng dưới quyền Bộ Chỉ huy Trung tâm (Centcom) đã tiến hành “các cuộc tấn công tự vệ” nhằm vào Iran lúc 17h ngày 9.6 theo giờ bờ Đông, theo chỉ đạo trực tiếp của tổng thống Donald Trump.

Đây là “phản ứng tương xứng trước hành vi gây hấn vô cớ của Iran,” theo Centcom, được Bloomberg News trích dẫn, sau khi một trực thăng tấn công Apache của Lục quân Mỹ bị bắn hạ khi đang tuần tra trên eo Hormuz hôm trước đó. Phạm vi và mức độ thiệt hại của loạt không kích chưa được xác định đầy đủ, nhưng hành động trả đũa trên khiến cho thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 trở nên mong manh. Trước đó, Mỹ và Iran đã nhiều lần tấn công qua lại quanh tuyến hàng hải thương mại này, ngay cả khi ông Trump tuyên bố hai bên đang tiến gần một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.

Căng thẳng còn bị khoét sâu bởi những va chạm giữa Israel và Iran liên quan đến giao tranh tại Lebanon, nơi quân đội Israel đang đối đầu lực lượng Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Đầu tháng này, Iran đã tấn công Kuwait và Bahrain bằng máy bay không người lái, khiến khu vực vùng Vịnh thêm bất ổn. Dù tổng thống Trump và các quan chức Mỹ nhiều lần khẳng định một thỏa thuận hòa bình “gần hoàn tất”, đàm phán vẫn kéo dài và eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa gần như hoàn toàn.

Việc huyết mạch vận chuyển dầu mỏ này bị chặn hai chiều bởi cả Mỹ và Iran giữ giá năng lượng toàn cầu ở mức cao, gia tăng sức ép lên Nhà Trắng phải sớm hạ nhiệt xung đột. Truyền hình nhà nước Iran cho biết đảo Qeshm trên eo Hormuz đã bị tấn công, ghi nhận ít nhất sáu vụ nổ. Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố các lực lượng vũ trang nước này sẽ không để “bất kỳ cuộc tấn công hay đe dọa nào không có câu trả lời”, hàm ý sẽ đáp trả các đòn không kích mới của Mỹ.

Ngay sau tin Mỹ mở đợt không kích, giá dầu thế giới đảo chiều. Hợp đồng West Texas Intermediate (WTI) tăng gần 2%, giao dịch quanh mốc 90 USD/thùng trước khi hạ bớt đà tăng, sau khi đã giảm 3,4% trong phiên trước. Giới phân tích cho rằng các cuộc tấn công “tự vệ” lần này cho thấy một thỏa thuận với Iran vẫn còn xa, dù Nhà Trắng cố trấn an rằng tiến trình đàm phán đang “đi đúng hướng”.

Tuy vậy, thị trường cũng chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn khi mức độ không kích được mô tả là “tương xứng”, không phải một chiến dịch tổng lực. Điều này cho thấy Washington và Tehran dường như vẫn để ngỏ dư địa cho kịch bản thương lượng, thay vì leo thang thành chiến tranh toàn diện.

Đợt leo thang mới làm tăng nguy cơ kéo dài tình trạng đóng cửa gần như hoàn toàn của eo biển Hormuz. Xung đột, khởi phát từ cuối tháng 2, đã bóp nghẹt dòng chảy năng lượng từ vùng Vịnh và thổi bùng lo ngại về một làn sóng lạm phát mới trên toàn cầu.

Tại Mỹ, số liệu mới nhất cho thấy tồn kho dầu thô thương mại giảm 9,1 triệu thùng trong tuần trước, đưa mức dự trữ xuống đáy bốn tháng. Diễn biến này phản ánh xu hướng rút dầu từ kho trên phạm vi toàn cầu khi các nhà nhập khẩu tìm cách bù đắp nguồn cung bị mất từ khu vực Vịnh.

Trong khi đó, vàng giảm khoảng 0,5%, giao dịch gần 4.240 USD/ounce, còn USD mạnh lên so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác, phản ánh tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư trước một cú sốc địa chính trị vẫn chưa khép lại.