Diễn biến chiến sự trong ngày 30.3 tiếp tục làm gia tăng lo ngại về một cú sốc năng lượng quy mô lớn. Mỹ và Israel duy trì các đợt không kích vào nhiều mục tiêu tại Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa trên diện rộng khắp khu vực Vịnh. Tình hình căng thẳng đặc biệt nghiêm trọng quanh eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới.

Theo các nguồn tin khu vực, Chuẩn đô đốc Alireza Tangsiri, Tư lệnh Hải quân của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, đã thiệt mạng trong một cuộc không kích. Israel tuyên bố nhân vật này đóng vai trò chủ chốt trong chiến lược phong tỏa eo biển Hormuz, động thái khiến thị trường năng lượng toàn cầu chấn động.

Các tổ chức tài chính cảnh báo lưu lượng vận chuyển qua Hormuz hiện ở mức khủng hoảng, tạo ra khoảng thiếu hụt lên tới gần 15 triệu thùng dầu mỗi ngày. Một số tuyến vận chuyển thay thế qua Saudi Arabia và UAE vẫn hoạt động hạn chế, nhưng không đủ bù đắp. Trong bối cảnh đó, giới phân tích dự báo giá dầu Brent có thể duy trì quanh mức 125 USD mỗi thùng trong tháng 4 nếu tình trạng phong tỏa kéo dài.

Giá dầu tăng mạnh đang phản ánh trực tiếp rủi ro địa chính trị. Chỉ trong tháng 3, dầu thô ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm, tiến gần tới kỷ lục tăng theo tháng. Cú sốc này ngay lập tức lan sang các thị trường tài chính khác. Chứng khoán châu Á đồng loạt giảm sâu, với các chỉ số lớn như Nikkei 225 và Kospi mất hơn 3%.

Ở chiều ngược lại, thị trường trái phiếu ổn định hơn khi nhà đầu tư bắt đầu giảm kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất. Lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu gia tăng khi chi phí năng lượng leo thang có thể bóp nghẹt tiêu dùng và sản xuất.

Không chỉ dừng ở thị trường tài chính, tác động của khủng hoảng năng lượng đã lan nhanh vào đời sống thực tế tại nhiều quốc gia châu Á. Tại Thái Lan, giá vé tàu và phà đã tăng đáng kể, gây áp lực lớn lên người lao động thu nhập thấp. Hàn Quốc đang cân nhắc áp dụng các biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân, lần đầu tiên kể từ sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Australia cũng đã quyết định cắt giảm một nửa thuế nhiên liệu nhằm hạ nhiệt giá trong nước.

Hoạt động vận tải biển tại Trung Đông cũng chịu tác động rõ rệt. Tập đoàn Maersk cho biết một cảng lớn tại Oman bị drone tấn công, buộc phải tạm dừng hoạt động trong vòng 48 giờ. Hai tàu container của Trung Quốc đã phải thử rời Vịnh Ba Tư lần thứ hai sau khi quay đầu trước đó, đồng thời phát tín hiệu nhận diện để tránh bị tấn công.

Dù một số tín hiệu nhiễu điện tử trong khu vực đã giảm bớt, giúp tàu thuyền dễ định vị hơn, các chuyên gia cảnh báo điều này không đồng nghĩa rủi ro chiến tranh hạ nhiệt. Ngược lại, các hoạt động quân sự và chiến thuật gây nhiễu vẫn cho thấy mức độ phức tạp ngày càng gia tăng.

Về mặt ngoại giao, Tổng thống Donald Trump cho biết một thỏa thuận chấm dứt xung đột có thể đạt được trong thời gian tới, dù phía Iran chưa phát đi tín hiệu nhượng bộ rõ ràng. Tuy nhiên, những phát biểu cứng rắn của ông, bao gồm ý định kiểm soát nguồn dầu của Iran, đang làm dấy lên lo ngại về khả năng leo thang hơn nữa.

Trong bối cảnh hiện tại, thị trường năng lượng toàn cầu đang đứng trước một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất lịch sử. Nếu xung đột kéo dài và eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, giá dầu có thể còn tăng cao hơn, kéo theo những hệ lụy sâu rộng đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong những tháng tới.