10 giờ 20 sáng một ngày thứ Sáu tháng Tám, Ava Dobson ngồi trong lều giữa trời mưa, giải các câu đố trí tuệ. Vài giờ nữa, cô sẽ chạy những vòng tập với tốc độ 160 dặm/giờ, khoảng 257 km/giờ, trên đường đua Zandvoort ven biển Hà Lan. Nhưng trước khi đến lượt, cô còn phải trả lời phỏng vấn, thực hiện các bài tập, xem lại ghi chú, mặc đồ bảo hộ và chờ đợi rất lâu giữa tiếng dụng cụ siết ốc chạy vù vù và tiếng động cơ gầm rú. Những trò chơi giúp cô giữ đầu óc tỉnh táo giữa tất cả những âm thanh ấy.

“Trước khi ra đường đua, tôi tự nhủ: ‘Thả lỏng nào. Không có lý do gì phải căng thẳng,’” Dobson nói. “‘Mình biết phải làm gì mà.’”

Dobson đang thi đấu mùa đầu tiên tại F1 Academy (F1A), giải đua dành riêng cho nữ nhằm giúp các tay đua tiến xa trong môn thể thao đua xe. Cô gái 18 tuổi bắt đầu với đua kart, rồi chuyển lên Công thức 4, nơi sử dụng những chiếc xe tương tự xe F1 nhưng hiệu năng thấp hơn. Thành tích ở cấp độ này giúp cô được mời tham gia F1 Academy, nơi cô lái xe F4 trong các cuộc đua diễn ra trước sự kiện chính, tại Zandvoort là chặng F1 Dutch Grand Prix. Mùa giải gồm sáu đợt thi đấu cuối tuần, bắt đầu vào tháng Ba và kết thúc vào tháng 11, với các chặng tại châu Á và Bắc Mỹ.

Việc đưa thêm phụ nữ vào các giải đua đỉnh cao, đặc biệt là F1, càng sớm càng tốt. Những năm gần đây, đua xe đạt mức độ phổ biến chưa từng có. Theo F1, nữ giới chiếm 42% người hâm mộ toàn cầu và ba phần tư số người hâm mộ mới. Đà tăng trưởng này được thúc đẩy bởi ba chặng đua tại Mỹ, chương trình truyền hình thực tế Drive to Survive của Netflix và sự gia tăng nhanh chóng của tương tác trên mạng xã hội. Các cuộc đua F1A có thể được xem trên kênh YouTube và X của học viện, cũng như F1 TV.

Tuy nhiên, hiện không có phụ nữ thi đấu tại F1, lần gần nhất một nữ tay đua xuất phát trong một chặng Grand Prix là năm 1976, cũng không có nữ tay đua ở các giải F2 và F3, những nấc thang dẫn lên F1. Theo More Than Equal, tổ chức độc lập tìm kiếm và phát triển nhà vô địch F1 nữ đầu tiên, phụ nữ chỉ chiếm 10% số tay đua trên toàn bộ các bộ môn đua xe.

“Các cô gái này có tiềm năng thương mại rất lớn,” Simon Stoneham, người quản lý của Dobson, nói. Ông chạm nắm tay động viên cô khi cô bước vào xe, cuối cùng cũng hết thời gian chờ đợi. Theo ông, người phụ nữ đầu tiên giành được vị trí thi đấu thường xuyên tại F1 có thể trở thành một vận động viên trị giá tỉ đô la Mỹ, nhờ sức hút với những doanh nghiệp chủ yếu quảng cáo tới khách hàng nữ. “Họ sẽ vượt xa các chàng trai.”

Một phần vấn đề trên con đường đào tạo tay đua là các bé gái thường bắt đầu đua kart muộn hơn bé trai, vốn có thể làm quen với môn này từ năm tuổi.

“Đua xe luôn được nhìn nhận là môn thể thao do nam giới chi phối, mang đậm hình ảnh nam tính,” Susie Wolff, cựu tay đua chuyên nghiệp và hiện là giám đốc điều hành F1 Academy, nói. Nhiều phụ nữ bà gặp đã tâm sự: “Tôi luôn yêu thích đua xe, nhưng chưa từng nghĩ mình cũng có thể tham gia.”

Vấn đề còn lại là tiền. Đua xe tốn kém với mọi người, ở mọi cấp độ. Một ngày tập luyện có thể tiêu tốn 20 ngàn đô la cho phí thuê, bảo hiểm, nhân sự, nhiên liệu, thợ máy và huấn luyện viên. Theo tính toán của Bloomberg Businessweek, chi phí để một tay đua F1A hoàn thành mùa giải vào khoảng 555 ngàn euro, tương đương 631 ngàn đô la.

Mỗi tay đua phải tự trang trải 100 ngàn euro, gần như toàn bộ từ các hợp đồng tài trợ riêng hoặc tiền gia đình. Học viện chi trả phần còn lại, chủ yếu bằng nguồn tài trợ từ các thương hiệu như American Express, Gatorade, Lego, Puma, Sephora và TAG Heuer. Tạo ra những cơ hội tài trợ này là một trong những lý do chính F1 Academy ra đời.

“Một tay đua nam tài năng và một tay đua nữ tài năng sẽ nhận được những khoản tài trợ rất khác nhau,” Vincenzo Landino, người sáng lập Business of Speed, đơn vị xuất bản bản tin chuyên ngành và cung cấp dịch vụ tư vấn, nói. “Nếu không huy động được tiền, bạn không thể tham gia giải đua phù hợp.”

Thi đấu tại F1 Academy là cách ít tốn kém nhất để đua xe ở cấp độ này, đồng thời mang lại cơ hội xây dựng thương hiệu cá nhân và tăng mức độ hiện diện trên mạng xã hội. Nếu không có hỗ trợ chi phí, nhiều tay đua sẽ thi đấu ít hơn rất nhiều, thậm chí không thể thi đấu.

Dù vậy, sau bốn mùa giải, chưa ai từ học viện tiến lên F1. Đây là điều khiến một số người chỉ trích, trong đó có Maya Weug, á quân mùa trước. Cô gây chú ý hồi tháng Tám khi lên tiếng về việc không tìm được suất thi đấu ở một giải cấp cao hơn sau khi rời F1 Academy.

Nhà vô địch mùa trước, Doriane Pin, hiện là tay đua phát triển của đội Mercedes-AMG Petronas F1, hỗ trợ thử nghiệm bằng thiết bị mô phỏng và các công việc phát triển xe tại nhà máy. Abbi Pulling, nhà vô địch năm 2024, đảm nhiệm vai trò thử nghiệm cho Nissan tại Formula E, giải đua xe điện.

Nhiều tay đua nam phát triển sau đó có cơ hội thi đấu tại F1. Tuy nhiên, Wolff thừa nhận giới hạn của học viện. Theo bà, cần cân bằng giữa việc trao cơ hội cho các tay đua nữ trẻ và nhận thức rằng cơ hội ấy không bảo đảm một sự nghiệp thành công. Học viện không phải đơn vị bảo đảm suất thi đấu; các tay đua phải tự tìm đường tiến lên những cấp độ cao hơn.

“Dĩ nhiên, mọi người muốn thấy các tay đua nữ trẻ này tiến xa hơn,” Wolff nói. “Nhưng điều đó nằm ngoài quyền quyết định của chúng tôi.”

Trong buổi chạy tập tại Zandvoort, xe của Dobson trượt ra phía ngoài khúc cua số tám, lao lên bãi cỏ ướt rồi đâm vào rào chắn. Cô không bị thương, nhưng chiếc xe hư hại khoảng 8 – 10 ngàn đô la, theo Stoneham. Hóa đơn sẽ được gửi cho cha cô.

Trong hai cuộc đua ngày hôm sau, mỗi cuộc kéo dài 30 phút qua 14 khúc cua của Zandvoort, Dobson lần lượt về thứ tám và thứ 13. Sau bốn đợt thi đấu cuối tuần, cô đứng thứ 15 trên bảng xếp hạng.

Rời Zandvoort, Dobson, người sinh ra ở Milwaukee, sẽ trở về Southend-on-Sea, cách London khoảng 64 km. Đây là nơi cô sống trong mùa giải. Đội Hitech mà cô thi đấu đặt trụ sở cách đó khoảng hai giờ di chuyển, tại đường đua Silverstone ở Northamptonshire.

Mỗi tuần, cô đi tàu vài ngày đến đó, dành hàng ngàn giờ tập trên thiết bị mô phỏng để ghi nhớ từng khúc cua của những đường đua sắp tới. Công việc lại tiếp tục lặp đi lặp lại, nhưng cô sẵn lòng đón nhận.

“Tất cả chúng tôi đều yêu F1,” cô nói. “Ai cũng muốn đến được đó. Nhưng mục tiêu ấy có thể không thực tế với tất cả mọi người, và cũng không sao. Chỉ cần còn được đua xe, tôi đã thấy hạnh phúc.”