Thị trường trái phiếu đang bắt đầu thực hiện một phần công việc thay các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới, khi tự đẩy chi phí vay tăng lên và qua đó có thể làm giảm số lần tăng lãi suất điều hành cần thiết để kiểm soát lạm phát.

Lợi suất đã tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều năm sau nhiều tuần bán tháo, khiến các điều kiện tài chính thắt chặt hơn ngay cả khi các nhà hoạch định chính sách chưa hành động thêm. Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, giới giao dịch đã cắt giảm kỳ vọng tăng lãi suất, với tổng mức tăng được định giá trong các hợp đồng hoán đổi tại 8 nền kinh tế lớn giảm gần 200 điểm cơ bản kể từ giữa tháng 9.

Có rất ít dấu hiệu cho thấy đợt bán tháo trái phiếu đang dịu lại, khi những lo ngại về chi tiêu tài khóa từ Mỹ đến Nhật Bản và Pháp buộc nhà đầu tư yêu cầu mức bù cao hơn, trong khi làn sóng phát hành nợ liên quan đến trí tuệ nhân tạo hút một lượng lớn vốn.

Chi phí vay cao hơn đang lan sang các khoản thế chấp và trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu cơ, tạo ra một phần lực hãm đối với nền kinh tế mà các ngân hàng trung ương lẽ ra phải tìm cách tạo ra thông qua việc nâng lãi suất chính sách.

"Thị trường càng định giá nhiều đợt thắt chặt, các điều kiện tài chính càng trở nên thắt chặt hơn," Ken Orchard, Trưởng bộ phận trái phiếu quốc tế tại T. Rowe Price, công ty đang quản lý 1,9 tỉ USD, cho biết. "Và các điều kiện tài chính càng thắt chặt, các ngân hàng trung ương cuối cùng càng cần, hoặc càng có khả năng, thực hiện ít biện pháp thắt chặt hơn."

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, giới giao dịch hiện định giá tổng cộng 539 điểm cơ bản tăng lãi suất tại 8 nền kinh tế, giảm từ mức 717 điểm cơ bản trong tháng 9, khi kỳ vọng tăng lên cao nhất kể từ năm 2022. Mức điều chỉnh giảm lớn nhất diễn ra tại Australia, tiếp đến là khu vực đồng euro trong bối cảnh lo ngại về triển vọng tài khóa của Pháp, sau đó là Hàn Quốc và Canada.

Lợi suất bình quân của trái phiếu chính phủ toàn cầu đã vượt 4%, lên mức cao nhất kể từ năm 2000, làm dấy lên câu hỏi về ngưỡng đảo chiều nằm ở đâu. Lợi suất cao hơn có thể giúp các ngân hàng trung ương thực hiện một phần công việc của mình, nhưng nếu các ngân hàng này tỏ ra quá tập trung vào việc củng cố tăng trưởng, nhà đầu tư có thể nghi ngờ cam kết chống lạm phát của họ và yêu cầu mức bù cao hơn nữa để nắm giữ các khoản nợ có kỳ hạn dài.

"Các ngân hàng trung ương cuối cùng sẽ phải cân bằng nhiệm vụ hỗ trợ tăng trưởng với rủi ro lạm phát trong ngắn hạn," Yuxuan Tang, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất và ngoại hối khu vực châu Á tại JPMorgan Private Bank, cho biết. "Chúng tôi cho rằng phần lớn thị trường lãi suất hiện đang định giá quá mức rủi ro tăng lãi suất tiếp, do những rủi ro suy giảm đối với tăng trưởng ngày càng lớn từ các tác động của chiến tranh."

Đối với nhà đầu tư, điều đó có thể khiến trái phiếu một lần nữa trở nên hấp dẫn. Tang cho biết trái phiếu chất lượng cao là tài sản nên mua vì chúng vẫn là một trong những công cụ phòng hộ tốt nhất trước lạm phát và sự giảm tốc của tăng trưởng, đồng thời nói thêm rằng đà tăng mạnh của lợi suất trong tháng qua đã cải thiện đáng kể tương quan giữa rủi ro và lợi nhuận.

Deutsche Bank AG hiện nhận thấy cơ hội tại trái phiếu Kho bạc Mỹ. "Quan điểm của chúng tôi là, ít nhất xét từ góc độ năng lượng, tình trạng này sẽ không kéo dài mãi," Christian Nolting, Giám đốc đầu tư toàn cầu phụ trách mảng ngân hàng tư nhân của Deutsche Bank tại Frankfurt, cho biết. "Tình hình năng lượng sẽ cải thiện và lạm phát sẽ giảm. Xét từ góc độ đó, tôi không cho rằng chúng ta đang ở trong một chu kỳ tăng lãi suất hoàn chỉnh."

Các chiến lược gia tại Barclays Plc cho rằng thị trường đã giảm bớt một phần áp lực đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. "Một phần của quá trình thắt chặt đã diễn ra độc lập với kỳ vọng về các đợt tăng lãi suất bổ sung của Fed," họ viết. "Các yếu tố khác không đổi, điều đó sẽ làm giảm tính cấp thiết để Fed tăng lãi suất, ngay cả khi khuôn khổ quản trị rủi ro vẫn duy trì xu hướng nghiêng về việc thắt chặt hơn nữa."

Không phải ai cũng bị thuyết phục. Một số người cho rằng thị trường vẫn đang đánh giá thấp rủi ro tăng lãi suất, khi chiến tranh kéo dài áp lực lạm phát thông qua giá dầu cao. Dầu vẫn được giao dịch trên 100 USD/thùng, trong bối cảnh giới giao dịch cân nhắc các cuộc tấn công ngày càng gia tăng của Iran nhằm vào tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, cùng những bình luận của Tổng thống Donald Trump rằng Mỹ sẽ "không tấn công" Tehran trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

"Hoạt động thực tế đã hấp thụ những đợt bất ổn lặp đi lặp lại và các điều kiện tài chính thắt chặt tốt hơn dự kiến, củng cố kỳ vọng rằng lãi suất chính sách cân bằng cao hơn so với nhận định trước đây. - Michael Ball, Chiến lược gia vĩ mô, chia sẻ.

Ngay cả khi những tổn thương đối với tăng trưởng trở nên khó phớt lờ hơn và các ngân hàng trung ương tạm dừng, những lo ngại tài khóa có thể hạn chế đà giảm của lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài, theo Kenneth Goh, Giám đốc quản lý tài sản tư nhân tại UOB Kay Hian ở Singapore.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tìm cách trấn an các nhà đầu tư hoài nghi, cho rằng tăng trưởng mạnh hơn và kỷ luật chi tiêu sẽ "rất nhanh chóng" cải thiện quỹ đạo vay nợ của Mỹ. Tại Nhật Bản, Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết chính phủ của bà sẵn sàng rà soát các kế hoạch chi tiêu và doanh thu nếu lợi suất trái phiếu biến động bất ngờ.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng hơn 70 điểm cơ bản kể từ đầu nửa cuối năm, trong khi lợi suất tương đương tại Nhật Bản tăng 31 điểm cơ bản, còn tại Đức và Pháp lần lượt tăng 61 và 121 điểm cơ bản.

Hiện tại, các nhà hoạch định chính sách đang phát tín hiệu rằng họ sẵn sàng hành động. Các quan chức Fed đã nhất trí bỏ phiếu tăng lãi suất điều hành trong tháng trước, lần tăng đầu tiên kể từ tháng 7.2023, dù một số người kêu gọi duy trì sự linh hoạt, cho thấy họ có thể không hành động một lần nữa trong tháng này. Ấn Độ đã chuyển sang lập trường diều hâu hơn, khi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ tăng lãi suất lần đầu tiên trong gần 4 năm và phát tín hiệu sẽ tiếp tục thắt chặt trong thời gian tới.

Bối cảnh đó sẽ phủ bóng lên các cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế tại Bangkok, bắt đầu từ thứ Hai, nơi các nhà hoạch định chính sách toàn cầu sẽ tập trung vào tăng trưởng, lạm phát, lãi suất và nợ chính phủ. Số liệu chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ trong tháng 9, được công bố vào thứ Tư, cũng sẽ được theo dõi sát sao để tìm manh mối về lộ trình lãi suất của Fed.

Với sự hỗ trợ của Greg Ritchie