Các nhà hoạch định chính sách vào hôm thứ Ba đã nâng mức lãi suất cơ bản lên ngưỡng cao nhất kể từ năm 1995, một động thái được các bên dự báo. Dù vậy, vẫn có một thành viên thuộc Hội đồng chính sách bỏ phiếu chống lại quyết định nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm để đạt mức 1% này.

Đồng nội tệ của Nhật Bản được giao dịch ở mức 160,29 đổi 1 USD, sau khi có thời điểm chạm mốc 160,05 trước đó. Song song đó, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã tăng 5 điểm cơ bản lên mức 2,625%, trong khi chỉ số chứng khoán Nikkei 225 có lúc chạm mốc đỉnh lịch sử 70.000 điểm.

"Chúng tôi cho rằng để xu hướng mất giá của đồng yen thực sự đảo chiều, các thông định hướng của BOJ phải đủ sức thuyết phục giới lướt sóng thị trường rằng họ sẽ đẩy nhanh lộ trình thắt chặt, thay vì duy trì tần suất 6 tháng một lần như hiện tại, hoặc nâng mức lãi suất đỉnh chu kỳ (terminal rate) lên trên ngưỡng 1,50%," ông Alex Loo, nhà kinh tế cấp cao khu vực châu Á tại TD Securities (Singapore) nhận định.

BOJ cũng cho biết sẽ duy trì quy mô mua vào trái phiếu ổn định ở mức khoảng 2.000 tỉ yen (12,5 tỉ USD) mỗi tháng kể từ tháng 4.2027. Đây là động thái cho thấy ngân hàng trung ương đã dừng kế hoạch cắt giảm lượng thu mua tài sản.

"Điều này chứng tỏ ngân hàng trung ương vẫn rất thận trọng, tránh thắt chặt chính sách quá mạnh tay và họ sẵn sàng đánh đổi việc bình thường hóa bảng cân đối kế toán để ưu tiên cho mục tiêu bình thường hóa lãi suất," ông Tai Hui, giám đốc chiến lược thị trường khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) tại JPMorgan Asset Management phân tích.

Tháng trước, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản đã vọt lên các mức cao kỷ lục trong nhiều năm do những lo ngại về lạm phát leo thang từ cuộc xung đột Mỹ - Iran, kết hợp với lập trường thận trọng kéo dài của BOJ.

Do thống đốc Kazuo Ueda vắng mặt tại cuộc họp lần này, thị trường đang xuất hiện nhiều dấu hỏi về cách thức BOJ truyền thông các bước đi tiếp theo. Buổi họp báo diễn ra vào lúc 15:30 (giờ Nhật Bản) sẽ phó thống đốc Shinichi Uchida chủ trì. Ông Alex Loo từ TD Securities lưu ý thêm: "Khi thiếu vắng thống đốc Ueda, BOJ sẽ rất khó để đưa ra một thông điệp mang tính thắt chặt mạnh mẽ."

Song song với việc nâng lãi suất, hợp đồng tương lai trái phiếu Nhật Bản tiếp tục đà giảm giá khi BOJ tuyên bố sẽ duy trì quy mô mua vào trái phiếu ổn định ở mức khoảng 2.000 tỉ yen (12,5 tỷ USD) mỗi tháng kể từ tháng 4.2027. Động thái này cho thấy ngân hàng trung ương tạm thời đình chỉ kế hoạch thu hẹp quy mô thu mua tài sản.

"Chúng tôi cho rằng để xu hướng mất giá của đồng yen thực sự đảo chiều, các thông điệp định hướng của BOJ phải đủ sức thuyết phục thị trường rằng họ sẽ đẩy nhanh lộ trình thắt chặt – thay vì duy trì tần suất 6 tháng một lần như hiện tại, hoặc nâng mức lãi suất cuối cùng của chu kỳ thắt chặt (terminal rate) lên trên ngưỡng 1,50%,” ông Alex Loo, nhà kinh tế cấp cao khu vực châu Á tại TD Securities (Singapore) nhận định.

Bất kỳ tín hiệu định hướng nào về tốc độ hành động tương lai của BOJ sẽ là chiếc chìa khóa quyết định vận mệnh của đồng yen, trong bối cảnh khoảng cách chênh lệch lãi suất quá lớn giữa Mỹ và Nhật Bản đang đè nặng lên đồng tiền này. Nỗi sợ rằng các đợt tăng lãi suất của BOJ rơi vào tình trạng quá ít và quá muộn cũng khiến một số quỹ đầu tư toàn cầu tháo chạy khỏi thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản.

Đợt tăng lãi suất này là động thái thắt chặt đầu tiên của BOJ kể từ tháng 12 năm ngoái, diễn ra giữa bối cảnh các nhà điều hành phải đau đầu ứng phó với rủi ro địa chính trị tại Trung Đông. Giới giao dịch tuần này vừa có được một chút không gian dễ thở sau khi Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại eo biển Hormuz, song những lo ngại về việc khơi thông dòng chảy cung ứng dầu mỏ qua tuyến hải trình huyết mạch này vẫn hiện hữu.

Một khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản sẽ có được một tầm nhìn vĩ mô rõ ràng hơn để tính toán thời điểm tăng lãi suất kế tiếp nhằm kiểm soát lạm phát.

Giới chức BOJ vẫn nhìn nhận khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất nữa vào cuối năm nay, theo các nguồn tin thân cận. Dẫu vậy, quan điểm ưu tiên chính sách tiền tệ nới lỏng của thủ tướng Sanae Takaichi đang được xem là một rào cản chính trị tiềm tàng đối với lộ trình này.

- Với sự hỗ trợ của Matthew Burgess