Yên có thời điểm tăng vọt tới 3,3% so với USD trong phiên giao dịch ngày thứ Năm tại New York, mức tăng trong ngày mạnh nhất kể từ tháng 12.2023, thời điểm thống đốc ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Kazuo Ueda phát tín hiệu chuẩn bị chấm dứt chính sách lãi suất âm cuối cùng trên thế giới. Yên đóng cửa ở mức 159,53 JPY/USD.

“Quy mô của biến động này cho thấy khả năng cao đã có sự can thiệp,” ông Geoffrey Yu, chiến lược gia cấp cao tại BNY, nhận định. “Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài vẫn là một dấu hỏi.”

Trích dẫn các bên tham gia thị trường, tờ Nikkei cho biết chính phủ Nhật Bản và BOJ đã can thiệp vào thị trường hối đoái, đồng thời giới chức Mỹ cũng đã yêu cầu báo tỉ giá USD/JPY.

Các quan chức bộ Tài chính Nhật Bản tại Tokyo hiện chưa đưa ra bình luận. Đại diện bộ Tài chính Mỹ cũng chưa phản hồi yêu cầu đưa ra ý kiến. Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg đầu tháng này, nhà quản lý tỉ giá hàng đầu của Nhật Bản, ông Atsushi Mimura, né tránh việc nhắc lại quan điểm tiền tệ tiêu chuẩn của bộ Tài chính, bao gồm việc sẵn sàng đưa ra “hành động kiên quyết” bất kỳ lúc nào, một cụm từ vốn ám chỉ việc can thiệp thị trường.

Yên Nhật, từng giảm xuống mức thấp nhất trong bốn thập kỷ qua trong những tháng gần đây, liên tục chịu áp lực nặng nề từ giá dầu tăng cao, thâm hụt ngân sách kéo dài và khoảng cách lãi suất ngày càng nới rộng. Đồng nội tệ này vẫn trượt giá dù giới chức Nhật Bản đã chi ra con số kỷ lục 11.730 tỉ yên (73,2 tỉ USD) để mua đồng yên trên thị trường tự do trong quý trước. Theo dữ liệu dự trữ của bộ Tài chính, Nhật Bản nhiều khả năng đã rút từ nguồn chứng khoán nước ngoài đang nắm giữ, bao gồm trái phiếu Kho bạc Mỹ, để tài trợ cho đợt can thiệp đó.

Khoản ngân sách lớn chưa từng có mà Nhật Bản bỏ ra không chỉ nhấn mạnh quy mô rủi ro đối với nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, mà còn phản ánh sự khó khăn trong việc lội ngược dòng trước làn sóng trên thị trường hối đoái toàn cầu trị giá 9.500 tỉ USD mỗi ngày.

Sau một phần tư thế kỷ không can thiệp, Nhật Bản đã tái xuất hiện trên thị trường để hỗ trợ đồng yên vào năm 2022 và tiếp tục lặp lại điều này vào năm 2024 nhằm làm chậm đà mất giá của đồng yên so với USD. Đà lao dốc của yên Nhật bắt đầu khi các ngân hàng trung ương trên toàn cầu liên tục tăng lãi suất để đối phó với lạm phát leo thang hậu Covid-19, trong khi BOJ vẫn duy trì lãi suất điều hành ở mức âm tại thời điểm đó nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế.

Những biến động mới nhất của đồng yên diễn ra ngay trước kỳ họp quyết định chính sách tiếp theo của BOJ vào thứ Sáu. Giới hoạch định chính sách dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất sau đợt tăng vào tháng trước. Đợt nâng lãi suất đó đã đưa lãi suất điều hành lên mức cao nhất kể từ năm 1995, trong bối cảnh các nhà đầu tư lo ngại BOJ đang chậm chân trong việc xử lý lạm phát.

“Các đợt can thiệp trước đây thường đi kèm với việc BOJ nâng lãi suất, gần đây nhất là vào giữa năm 2024,” ông Rory Green, chuyên gia kinh tế tại TS Lombard, cho biết. “Một động thái tăng lãi suất vào ngày mai vẫn sẽ là một bất ngờ, nhưng cuộc họp hiện đang thu hút sự chú ý rất lớn.”

Trước thềm quyết định của BOJ, các chiến lược gia tại Citigroup do Daniel Tobon dẫn đầu đã khuyến nghị nhà đầu tư đặt cược trên thị trường quyền chọn theo hướng yên giảm giá so với USD. Họ giải thích trong báo cáo gửi khách hàng rằng thống đốc Ueda ít có khả năng đưa ra tín hiệu thắt chặt chính sách mạnh mẽ hơn kỳ vọng của thị trường.

Dù cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất trong tuần này, các nhà giao dịch vẫn kỳ vọng chi phí vay tại Mỹ sẽ tăng muộn hơn trong năm nay. Điều này khiến chênh lệch lãi suất giữa hai nền kinh tế Mỹ và Nhật Bản tiếp tục duy trì ở mức bất lợi cho yên Nhật.

Tuy nhiên, quyết định của Fed vào thứ Tư khiến USD sụt giá do các nhà giao dịch phải điều chỉnh lại kỳ vọng về thời điểm tăng lãi suất. Ông Win Thin, kinh tế trưởng tại Bank of Nassau 1982, nhận định đây là thời điểm thuận lợi để giới chức Nhật Bản tiến hành can thiệp.

Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index nhích giảm nhẹ trong đầu phiên giao dịch tại New York, sau đó mở rộng đà giảm lên hơn 0,9% sau đà tăng đột ngột của yên. Trong khi đó, yên vẫn giữ được phần lớn đà tăng trong suốt phiên, kèm theo một đợt phục hồi nhẹ khác trong phiên chiều giúp tỷ giá duy trì trong biên độ dao động của ngày.

“Sự can thiệp vào lúc này có thể khiến các nhà đầu tư phải cân nhắc kỹ trước khi tiếp tục bán tháo đồng yên,” ông Takeru Yamamoto, chuyên gia giao dịch tại Sumitomo Mitsui Trust Bank ở New York, chia sẻ.

— Sự hỗ trợ từ Anya Andrianova, Naomi Tajitsu, Erica Yokoyama và Akira Matsui