Ngay cả đồng USD, vốn thường hưởng lợi khi dòng tiền tìm nơi an toàn, cũng chỉ tăng nhẹ so với các đồng tiền chủ chốt khác. Dòng tiền vào đồng bạc xanh dường như không chảy mạnh vào cổ phiếu hay trái phiếu Mỹ mà chủ yếu nằm ở tiền mặt. Trong khi đó, giá vàng đã giảm khoảng một phần tư so với đỉnh cuối tháng 1. Bitcoin mất hơn 40% so với mức cao kỷ lục hồi tháng 10, qua đó dập tắt kỳ vọng tiền mã hóa có thể trở thành nơi trú ẩn khi thị trường căng thẳng.

Trong bối cảnh đó, biến động đã tăng mạnh trên hầu hết các loại tài sản. Dù thị trường cổ phiếu Mỹ và châu Âu mới chỉ giảm ở mức vừa phải, xu hướng này khó duy trì nếu lợi suất trái phiếu tiếp tục phản ánh kỳ vọng lạm phát tăng vọt. Thực tế cho thấy những tài sản tăng mạnh trước đó thường trở thành nguồn thanh khoản dễ tiếp cận khi nhà đầu tư cần tiền. Vàng là ví dụ điển hình khi vẫn tăng 35% trong một năm qua và tăng 130% trong 5 năm. Vì vậy, các ngân hàng trung ương đã tích trữ vàng trong những năm gần đây có thể phải sử dụng dự trữ này để đáp ứng nhu cầu năng lượng và quốc phòng nếu xung đột kéo dài.

Một nguyên nhân khiến đồng USD tăng yếu là kỳ vọng lãi suất tại các khu vực thiếu năng lượng như khu vực đồng euro và Anh tăng mạnh. Thông thường, đồng euro và bảng Anh chịu áp lực khi nhà đầu tư rút vốn do triển vọng giá năng lượng cao. Tuy nhiên, thị trường hợp đồng tương lai đã nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Anh theo hướng thắt chặt mạnh để kiềm chế lạm phát.

Trong khi đó tại Mỹ, diễn biến lại khác. Kỳ vọng lãi suất chỉ thay đổi nhẹ. Thị trường hiện cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm sau khi trước đó dự báo nới lỏng. Sự khác biệt này giúp hạn chế đà tăng của đồng USD. Dù vậy, thị trường tiền tệ có thể nhanh chóng chuyển trọng tâm từ chênh lệch lãi suất sang triển vọng tăng trưởng xấu đi, yếu tố có thể gây áp lực lên cả đồng euro lẫn bảng Anh.

Trong bối cảnh đó, việc châu Âu có thể tăng lãi suất nhiều lần khi tăng trưởng gần như đình trệ và chịu cú sốc nguồn cung từ bên ngoài là điều khó hình dung. Nếu các nhà hoạch định chính sách phản ứng giống giai đoạn xung đột Nga – Ukraine bùng nổ năm 2022, họ có thể vô tình đẩy nền kinh tế vào suy thoái hoặc ít nhất là một giai đoạn suy giảm nghiêm trọng.

Khi đó, nhu cầu tại các nền kinh tế phương Tây vẫn được hỗ trợ bởi chính sách tiền tệ và tài khóa hậu đại dịch, lạm phát tăng nhanh và thất nghiệp giảm. Hiện nay, tình hình đã đảo chiều. Giá năng lượng cao kéo dài có thể làm suy yếu nhu cầu và thậm chí dẫn tới giảm phát. Các nhà phân tích của UBS cho rằng khả năng tăng lãi suất có thể tăng nhưng khả năng phải cắt giảm lãi suất còn tăng mạnh hơn.

Cùng lúc, thống đốc Ngân hàng Anh Andrew Bailey nhấn mạnh quyết định giữ nguyên lãi suất tuần trước không đồng nghĩa với việc sẽ chuyển sang chu kỳ tăng lãi suất. Dù vậy, khi kỳ vọng cắt giảm không còn chắc chắn, thị trường điều chỉnh nhanh theo hướng ngược lại là điều dễ hiểu. Vấn đề là khi tất cả cùng hành động theo một hướng, các yêu cầu bổ sung ký quỹ sẽ khuếch đại biến động và có thể dẫn đến phản ứng thái quá.

Các nhà hoạch định chính sách hiện rất nhạy cảm với chỉ trích rằng họ đã phản ứng chậm với lạm phát sau đại dịch và vẫn theo dõi sát các tác động còn sót lại. Vì vậy, họ có xu hướng hành động nhanh hơn nếu thấy áp lực giá tiêu dùng gia tăng.

Tuy nhiên, những biến động mạnh gần đây trên thị trường trái phiếu chính phủ đã phần nào thực hiện việc siết chặt điều kiện tài chính. Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm có lúc vượt 3%, nợ Ý vượt 4%, còn trái phiếu Anh vượt 5%. Kết quả là lãi suất vay mua nhà và vay tiêu dùng tăng nhanh, phát đi tín hiệu thắt chặt trên toàn nền kinh tế mà bất kỳ ngân hàng trung ương nào cũng mong muốn để kiềm chế lạm phát.

Vì vậy, nếu giá năng lượng tăng vọt kéo nền kinh tế vào suy thoái, gần như không có nơi trú ẩn an toàn rõ ràng cho nhà đầu tư, chưa nói đến việc canh thời điểm thị trường. Trong bối cảnh hiện tại, nắm giữ tiền mặt bằng đồng USD có thể là lựa chọn ít rủi ro nhất, nhưng ngay cả niềm tin vào vai trò trú ẩn của đồng bạc xanh cũng đang suy yếu.

Marcus Ashworth là cây viết chuyên mục Bloomberg Opinion, phụ trách mảng thị trường châu Âu. Trước đó, ông là giám đốc chiến lược thị trường tại Haitong Securities ở London.

Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả, không nhất thiết phản ánh ý kiến của ban biên tập hoặc Bloomberg LP và các chủ sở hữu.