Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ sang Đông Nam Á tiếp tục tăng nhiệt khi một doanh nghiệp Trung Quốc trong lĩnh vực quang điện tử và hạ tầng AI đề xuất đầu tư khoảng 700 triệu USD vào Bắc Ninh.

Thông tin được đưa ra tại buổi làm việc ngày 15.6 giữa lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh và đại diện nhà đầu tư. Theo đề xuất ban đầu, dự án tập trung vào sản xuất công nghệ cao, quang điện tử và các thiết bị phục vụ hạ tầng truyền dẫn dữ liệu cho AI và trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Nếu triển khai đầy đủ, dự án dự kiến tạo việc làm cho khoảng 20.000 lao động, đồng thời mở rộng chuỗi cung ứng công nghệ tại miền Bắc.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với AI tiếp tục tăng mạnh. Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang kéo theo nhu cầu lớn về module quang tốc độ cao - linh kiện quan trọng trong hệ thống kết nối máy chủ và truyền tải dữ liệu tại các cụm GPU quy mô lớn.

Cùng lúc, nhiều doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc cũng đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa sản xuất ra ngoài nước này nhằm giảm rủi ro địa chính trị và tiếp cận khách hàng quốc tế thuận lợi hơn.

Việt Nam nổi lên như một điểm đến được chú ý nhờ vị trí gần Trung Quốc, chi phí sản xuất cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện tử khu vực. Trong vài năm qua, Bắc Ninh trở thành trung tâm sản xuất điện tử lớn của miền Bắc với sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp công nghệ toàn cầu trong lĩnh vực linh kiện, bán dẫn và thiết bị viễn thông.

Theo giới phân tích, các dự án liên quan đến AI hardware và quang điện tử có thể là làn sóng đầu tư mới tiếp theo sau điện tử tiêu dùng và lắp ráp truyền thống. Đây cũng là nhóm ngành được hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng bùng nổ đầu tư hạ tầng AI trên toàn cầu.

Tuy nhiên, bối cảnh quốc tế hiện nay cũng phức tạp hơn đáng kể so với giai đoạn dịch chuyển sản xuất trước đây. Mỹ đang siết chặt kiểm soát xuất khẩu bán dẫn và công nghệ AI thông qua AI Diffusion Framework cùng nhiều cơ chế kiểm soát mới đối với GPU, module quang và hạ tầng tính toán hiệu năng cao.

Điều này khiến các doanh nghiệp công nghệ châu Á phải tính toán lại chiến lược chuỗi cung ứng, đặc biệt với các ngành liên quan trực tiếp đến AI computing và trung tâm dữ liệu.

Việc một doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc khảo sát đầu tư lớn vào Việt Nam cho thấy nước này đang dần trở thành điểm trung chuyển sản xuất và công nghệ quan trọng trong khu vực. Nếu dòng vốn tiếp tục mở rộng, miền Bắc có thể hình thành thêm các cụm công nghiệp mới xoay quanh bán dẫn, quang điện tử và hạ tầng dữ liệu.

Doanh nghiệp đề xuất dự án là Zhongji Innolight, công ty niêm yết trên sàn Thâm Quyến với mã chứng khoán 300308.SZ. Đây là một trong những nhà sản xuất module quang tốc độ cao lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp thiết bị cho trung tâm dữ liệu AI, điện toán đám mây và mạng viễn thông thế hệ mới.

Công ty hiện tập trung vào các dòng sản phẩm 400G, 800G, 1.6T cùng các công nghệ silicon photonics và CPO - những lĩnh vực đang tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu AI toàn cầu.

Theo báo cáo tài chính công bố trước đó, doanh thu năm 2025 của Zhongji Innolight đạt hơn 38 tỷ nhân dân tệ, tăng khoảng 60% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng tăng hơn gấp đôi. Sang quý I năm nay, doanh thu tiếp tục tăng mạnh khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI bùng nổ.

Doanh nghiệp này cũng được cho là có nhiều liên hệ trong chuỗi cung ứng và hạ tầng công nghiệp với PC1 - công ty hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng điện, năng lượng và khu công nghiệp tại Việt Nam.

Giới quan sát cho rằng các mối liên kết giữa doanh nghiệp công nghệ nước ngoài với các nhà phát triển hạ tầng trong nước có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp Việt Nam thu hút thêm các dự án AI hardware quy mô lớn trong giai đoạn tới.