Ai cũng nhắc đến một người đàn ông ở phòng gym tôi hay tới tại Manhattan. Nhìn gương mặt và làn da, tôi đoán ông ấy phải ngoài 60, nhưng cơ bắp thì như Tarzan, bụng sáu múi rõ đến mức có thể thấy cả gân nổi lên ở phần bụng dưới. Không ít lần tôi nghe bạn bè thì thầm kiểu: “Trời, mong tới tuổi đó mình vẫn giữ được phong độ như ông ấy.”

Và lần nào tôi cũng nhìn sang bắp tay cuồn cuộn ấy rồi nghĩ: “Lạy Chúa, tôi thì không.” Đến tuổi 60, tôi muốn được nghỉ ngơi. Đúng là hiện giờ tôi vẫn bị ám bởi chuyện tập luyện, nhưng càng gần tuổi nghỉ hưu, tôi càng không muốn hành xác mình ở Barry’s Bootcamp nữa. Tôi cũng không muốn suốt ngày nghĩ xem mình ăn gì. Tôi muốn thoát hẳn khỏi cuộc chơi đó.

Giống Galadriel trong Chúa tể những chiếc nhẫn, tôi muốn dần lùi lại và biến mất về phía Tây. Chẳng phải điều hấp dẫn nhất của tuổi nghỉ hưu là cuối cùng ta cũng được rời khỏi guồng quay của cuộc sống cạnh tranh và cày cuốc để bước sang một giai đoạn mới thư thái hơn sao? Người ta từng hứa với chúng ta những ly margarita, chứ đâu phải chuyện đếm từng gram protein, carb và chất béo?

Thế mà giờ đây, chúng ta lại phải tiếp tục giữ phong độ thêm vài chục năm nữa.

Tôi vừa bước sang tuổi 45, thuộc nhóm lớn tuổi nhất của thế hệ Millennial, hay còn được gọi một cách mỹ miều là “Millennial lão hóa”. Mắt tôi đã bắt đầu kém đi, nhưng thật lòng mà nói, tôi vẫn chưa cảm thấy mình là người trung niên. Nghĩ lại hồi mẹ tôi bước sang tuổi 40, tôi còn áy náy vì đã tặng bà một tấm thiệp chúc mừng “qua bên kia sườn dốc”, tức là đã đi nửa chặng đường đời. Trên thiệp còn in cả hình bia mộ.

“Khái niệm tuổi trung niên thực sự đã thay đổi,” bác sĩ Ryan Neinstein, một bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ rất nổi tiếng ở Manhattan, nói. “Khi bố mẹ chúng ta 50 tuổi, về mặt văn hóa, đó gần như là giai đoạn bắt đầu của tuổi già. Còn bây giờ, bệnh nhân ngoài 50 của tôi vẫn đang tập ba môn phối hợp, khởi nghiệp, hẹn hò sau ly hôn và nuôi con nhỏ.”

Người Mỹ giờ đây bị ám ảnh bởi chuyện sống thọ, không chỉ muốn sống lâu hơn mà còn muốn kéo dài “thời gian sống khỏe”, tức khoảng thời gian con người sống khỏe mạnh và hạnh phúc. Vì thế, hình ảnh tuổi trung niên cũng thay đổi theo, nhờ mọi thứ từ chăm sóc da tới phẫu thuật thẩm mỹ. Nếu bên trong vẫn thấy trẻ trung và khỏe mạnh, tại sao chúng ta lại không muốn vẻ ngoài phản chiếu điều đó? Giờ đây, người ta còn muốn kéo dài cả “thời kỳ hấp dẫn” của mình.

Sự thay đổi góc nhìn này đặc biệt rõ ở nam giới lớn tuổi, nhóm vốn trước đây bị văn hóa đại chúng và xã hội đặt kỳ vọng khá thấp về ngoại hình lẫn sức khỏe. Điều này từng được minh họa một cách xuất sắc, và cực kỳ khó nhắc lại nguyên văn, trong một tiểu phẩm đáng nhớ của Inside Amy Schumer năm 2015.

Hiện nay, hàng triệu người theo dõi các podcast thuộc “manosphere”, nơi liên tục ca ngợi tầm quan trọng, thậm chí là tính bắt buộc, của việc duy trì sức sống nam tính. Và cũng đến lúc rồi. Phụ nữ thì từ xưa đến nay lúc nào chẳng bị áp lực phải luôn hấp dẫn.

Xu hướng này đặc biệt lớn mạnh trong chính nhóm bạn đồng trang lứa của tôi, những người đàn ông đồng tính sống ở đô thị. Chúng tôi thường là những người đi trước trong các xu hướng sống mới và cả những sự thay đổi về văn hóa.

Mùa Hè năm ngoái, tôi bắt đầu nhận ra đàn ông quanh khu phố Brooklyn của mình bỗng trông… trẻ hơn. Cơ thể săn chắc hơn, gọn gàng hơn, gương mặt thì trông như được ngủ đủ giấc. Đây đâu phải lớp trẻ mới chuyển tới. Họ vẫn là những người đàn ông tuổi 30, 40 mà tôi đã chào hỏi khi đi dạo trong công viên suốt nhiều năm qua. Những anh chàng đồng tính mà con gái tôi quen mặt tới mức lần nào gặp cũng chào, dù đông quá nên con bé gọi tất cả là “Jeffrey”.

“Rốt cuộc chuyện quái gì đang xảy ra vậy?” tôi tự hỏi. Chẳng lẽ họ đang uống thần dược trong Death Becomes Her? Thực ra tìm ra nguồn gốc của thứ phép thuật trẻ hóa này cũng chẳng khó là bao. Tôi chỉ cần hỏi thẳng. Nhiều người trong số họ đang kiểm tra và điều chỉnh hormone, cholesterol cùng quá trình chuyển hóa glucose tại một nơi tên Catalyst Precision Health.

“Những chỉ số sinh học này bắt đầu xấu đi từ rất sớm, rất lâu trước khi người ta mắc các bệnh như tiểu đường hay cao huyết áp,” bác sĩ Westley Spiro, người sáng lập Catalyst năm 2025, cho biết. Phòng khám concierge của ông tập trung vào y học chức năng và chống lão hóa, giúp bệnh nhân cải thiện dinh dưỡng, giấc ngủ và thể lực. Với nam giới, ông nói testosterone đạt đỉnh vào đầu tuổi 20 rồi bắt đầu giảm từ đầu tuổi 30. “Điều đó khiến đàn ông yếu hơn, dễ cáu gắt hơn và có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim,” Spiro nói. Đúng vậy, đàn ông cũng có kiểu “mãn dục” riêng.

Sự xuất hiện của những phòng khám như của Spiro đến đúng lúc cho cuộc khủng hoảng tuổi trung niên của thế hệ Millennial. Có thể phần lớn chúng tôi không đủ tiền mua Porsche, nhưng vẫn có thể bỏ ra 6.000 USD mỗi năm cho một bác sĩ giỏi theo dõi các chỉ số sinh học của mình. Hoặc chi 320 USD mỗi tháng cho peptide từ các hiệu thuốc pha chế riêng. Dù vậy, bác sĩ Spiro khuyến cáo mọi người không nên tự ý tạo cái mà dân trong giới gọi là “combo peptide”, vì lĩnh vực này gần như chưa được kiểm soát.

Bạn chưa biết peptide là gì ư? Hãy thử đọc to từ đó ba lần ngay bây giờ đi. Tôi dám chắc tới sáng mai, thứ xuất hiện sẽ không phải ma quỷ mà là cả cơn sóng quảng cáo Instagram về những loại thuốc tiêm chống lão hóa, được quảng bá có thể hỗ trợ đủ thứ từ tăng cơ, cải thiện năng lượng tới sức khỏe tình dục, thậm chí giúp da rám nắng đẹp hơn. Chúng chỉ là một phần nhỏ trong làn sóng mẹo chăm sóc sức khỏe kiểu mới, thứ mang đến lời hứa gần như thần kỳ: Chúng ta có thể đánh lừa cơ thể để nó không già đi.

Brian, một giám đốc điều hành 51 tuổi ở Manhattan, tập CrossFit, tiêm Sculptra để kích thích tăng sinh collagen trên mặt và từng cấy tóc. Anh nói chuyện này trong vòng bạn bè của mình giờ quá bình thường, ai cũng bàn luận công khai. Ozempic trở thành bước ngoặt xã hội. Bạn không thể giấu chuyện mình giảm liền 25 kg chỉ trong thời gian ngắn, và việc loại thuốc này được dùng rộng rãi khiến mọi người cởi mở hơn trong chuyện trao đổi về thuốc men hay thủ thuật thẩm mỹ. Bạn bè Brian chia sẻ cho nhau bác sĩ, liệu trình và cả các “combo peptide”. Có tới ba người trong câu lạc bộ sách của anh cùng tới một phòng khám cấy tóc ở Istanbul. Nếu có điều kiện, sao lại không nhỉ?

Brian cũng bắt đầu liệu pháp testosterone thay thế từ giữa tuổi 40 sau khi xét nghiệm cho thấy hormone này ở mức thấp. “TRT thay đổi hoàn toàn cuộc sống của tôi. Tôi ngủ ngon hơn nhiều, sức bền khi tập luyện cũng cải thiện rõ,” Brian kể. “Về mặt ngoại hình thì càng thấy sự khác biệt.”

Đây không chỉ là chuyện phù phiếm. Trong bối cảnh AI và nhiều công nghệ khác đang đứng trước khả năng thay thế hàng loạt công việc thường nhật, những người ở giai đoạn giữa sự nghiệp phải đối mặt với nguy cơ thay đổi lớn trong công việc, hoặc phải tìm việc ở lĩnh vực hoàn toàn mới. Với nhiều người, chuyện tìm việc hay tái thiết cuộc đời kéo theo áp lực phải trông trẻ trung, tràn đầy sức sống và đủ sức cạnh tranh. “Có một nhóm bệnh nhân ngày càng đông tìm đến vì họ bị bật khỏi ngành nghề mà trước đây nghĩ sẽ gắn bó cả đời. Giờ họ phải cạnh tranh trong một thị trường lao động trẻ hơn, nhanh hơn và đặt nặng hình ảnh hơn bao giờ hết,” bác sĩ Neinstein nói. “Hồ sơ LinkedIn, cuộc gọi Zoom, phỏng vấn video, ngoại hình giờ bị phơi bày theo cách mà một thế hệ trước chưa từng có.”

Dĩ nhiên tôi biết về filter Zoom, công nghệ làm mịn gương mặt đã trở thành chuyện bình thường trong đại dịch và khiến nhiều người sốc khi quay lại văn phòng, bởi chẳng ai ngoài đời giống hệt hình ảnh trên màn hình nữa. Nhưng gần đây tôi mới phát hiện xu hướng đáng sợ hơn nhiều: Dùng ảnh chân dung do AI tạo trên LinkedIn, phản chiếu hoàn hảo bầu không khí lạc quan méo mó của nền tảng này, nơi dường như chỉ tồn tại thành công và động lực tích cực. Bị sa thải biến thành “đang tìm kiếm cơ hội mới!”. Không thất bại, không xuống dốc, thậm chí chẳng có cả chuyện già đi. Eric Horwitz, nhà sáng lập mạng lưới huấn luyện sự nghiệp và cuộc sống Gem, cho biết nhiều khách hàng của ông đang xóa năm tốt nghiệp đại học khỏi LinkedIn để giấu tuổi.

Không chỉ các công nghệ hiện đại đang làm lung lay những chuẩn mực công việc vốn được xem là hiển nhiên, như tuần làm việc năm ngày. Horwitz cho rằng nhiều quy ước xã hội thực chất chỉ là những cấu trúc nhân tạo, thậm chí ngay từ đầu đã chẳng thực sự hợp lý. “Chế độ lương hưu được phát minh ở Đức cách đây khoảng một thế kỷ. Vì sao? Vì người già không chịu rời khỏi thị trường lao động,” ông nói. “Thế là người trẻ không có việc làm. Và chuyện gì xảy ra khi thanh niên thất nghiệp lang thang ngoài đường? Họ nổi loạn.”

Dĩ nhiên cách diễn giải này có phần đơn giản hóa lịch sử, nhưng Thủ tướng Đức Otto von Bismarck đúng là đã triển khai chương trình an sinh xã hội hiện đại đầu tiên vào năm 1889, trong bối cảnh nhiều công nhân mất việc do công nghiệp hóa. Việc quy định tuổi nghỉ hưu bắt buộc ở tuổi 70 một phần là chiến lược chính trị nhằm làm suy yếu ảnh hưởng của chủ nghĩa xã hội, kiểu như: “Thấy chưa, chính phủ đã lo cho các anh rồi.”

Đồng thời, nó cũng giúp loại bỏ lực lượng lao động lớn tuổi và kém hiệu quả hơn. Sau này, tuổi nhận lương hưu giảm xuống 65, và khi các nước phương Tây khác làm theo, “tuổi nghỉ hưu” dần trở thành một chân lý mặc định. “Cuộc đua để giữ vẻ trẻ trung và duy trì giá trị tồn tại vì bạn không thể bước sang tuổi 65, bởi khi đó coi như bị loại khỏi cuộc chơi,” Horwitz nói. “Đó là một khái niệm nhân tạo, nhưng chúng ta lại xem nó như điểm kết thúc.”

Nhưng nếu 65 chưa phải là dấu chấm hết thì sao?

Karl Smith, 68 tuổi, cựu quản lý đầu tư bất động sản ở San Diego, là một trong những người có thân hình săn chắc nhất tôi từng gặp. Ông đạp xe đi khắp nơi, tập tạ năm ngày mỗi tuần và cố tránh thực phẩm siêu chế biến cùng đường dư thừa. Ông không dùng peptide, TRT hay laser. Điều ông theo đuổi đơn giản là sức khỏe và cảm giác sống tốt.

“Có một câu tôi rất thích: Người khỏe mạnh có một trăm điều ước,” Karl nói. “Người bệnh chỉ có một điều ước thôi.” Tôi kể với Karl rằng tới tuổi ông, tôi chỉ muốn được nghỉ ngơi. “Tôi chưa từng nghĩ thế,” ông đáp. “Với tôi, nghỉ hưu chỉ có nghĩa là không cần đặt báo thức nữa.” Gần đây, phòng gym của Karl tổ chức cuộc thi chống đẩy. Ông lịch sự đề nghị chia nhóm theo độ tuổi nhưng ban quản lý từ chối. “Tôi bảo thôi được rồi, vậy tôi vẫn tham gia. Và cuối cùng tôi chống đẩy được 73 cái, thắng luôn.”

“Không phải chúng ta đang giả vờ rằng con người trẻ hơn tuổi thật,” bác sĩ Neinstein nói. “Một người 62 tuổi ngày nay, nếu biết chăm chút sức khỏe và ngoại hình, hoàn toàn có thể trông phong độ hơn, làm việc hiệu quả hơn và tràn đầy sức sống hơn một người 45 tuổi của năm 1995. Đó không phải chiêu trò tiếp thị. Đó là thực tế.”

Bác sĩ Spiro, người đứng sau công cuộc “Benjamin Button hóa” các chàng trai Brooklyn, cho rằng chúng ta có quyền lựa chọn mình muốn trở thành kiểu người già như thế nào. Thời gian đầu sự nghiệp, ông từng làm bác sĩ cấp cứu. “Tôi từng chứng kiến rất nhiều người ở tuổi 60, không chỉ chẳng giống siêu anh hùng Marvel mà còn bị tiểu đường nặng tới mức suy thận giai đoạn cuối,” ông nói.

“Triết lý đầu tư cho cơ thể của tôi cũng giống đầu tư tài chính,” Karl nói. “Đó là chuyện bạn làm vì tương lai, và mỗi người phải tự quyết định điều đó quan trọng với mình đến mức nào.” Ngoài chuyện sở hữu thể trạng đáng kinh ngạc, Karl còn là một trong những người nghe hạnh phúc nhất mà tôi từng trò chuyện cùng. Nói chuyện với ông khiến tôi bắt đầu xem lại chiến lược “buông xuôi sau nghỉ hưu” của mình, dù trong thâm tâm tôi vốn biết bản thân chắc cũng chẳng làm nổi điều đó. Tôi sẽ không săn chắc được như Karl, nhưng tôi vốn không được lập trình để đầu hàng.

Như bố tôi từng nói, nghỉ hưu không biến bạn thành một con người khác. Bạn vẫn là chính mình, chỉ ở trong một hoàn cảnh mới. Và tôi biết khi bước vào hoàn cảnh đó, tôi muốn mình cảm thấy thật tốt, và ừ thì tôi cũng muốn mình trông thật ổn nữa.