Tháng 10 năm 2030. Nhìn lại, những lỗ hổng gây ra cuộc khủng hoảng khí đốt tự nhiên lớn thứ ba trong tám năm dường như đã quá rõ ràng.

Sau khi cuộc xâm lược Ukraine của Nga cắt đứt hai phần năm nguồn cung khí đốt của châu Âu vào năm 2022, các nhà nhập khẩu đã tự trấn an rằng Vịnh Ba Tư và Mỹ có rất nhiều nguồn cung dự phòng.

Khi cuộc chiến với Iran năm 2026 tương tự loại bỏ 20% nguồn cung LNG toàn cầu, ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch đang bùng nổ của Mỹ một lần nữa hứa hẹn sẽ lấp đầy khoảng trống.

Sự tự tin đó giờ đây có vẻ ngây thơ đến mức đáng kinh ngạc. Giá khí đốt tự nhiên của Mỹ đã bị cuốn vào một cơn bão hoàn hảo: Tăng trưởng sản lượng đá phiến đã chững lại. Mùa này qua mùa khác, thời tiết khắc nghiệt đã giáng một đòn mạnh vào ngành điện vốn đã tê liệt bởi cuộc chiến chống lại năng lượng sạch của cựu Tổng thống Donald Trump. Các phòng thí nghiệm AI tiên phong, đang chạy đua để vượt qua một điểm kỳ dị công nghệ mà họ cảnh báo cuối cùng chỉ còn vài tháng nữa, đang ngốn nhiên liệu hóa thạch để cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu. Trong khi đó, các kho cảng LNG đang cho phép người mua nước ngoài cạnh tranh trực tiếp với người Mỹ vốn đã quen với mức giá rẻ như cho.

Với các kho chứa ở mức thấp kỷ lục trong bối cảnh một đợt rét xoáy cực vào tháng 2, giá khí đốt tham chiếu Henry Hub của Mỹ đã tăng trên 10 USD/triệu đơn vị nhiệt Anh lần đầu tiên kể từ năm 2008. Các đợt nắng nóng mùa hè đã nhiều lần đẩy giá quay trở lại mức đó. Những gợn sóng nhanh chóng lan ra khắp nền kinh tế.

Tại Iowa, việc giá phân bón có nguồn gốc từ khí đốt tăng gấp ba đã khiến nông dân trồng vụ ngô mùa xuân ít nhất trong hai thập kỷ. Vào tháng 6, Tập đoàn Công nghiệp Thủy tinh Fuyao của Trung Quốc đã đổ lỗi cho giá khí đốt khi thông báo đóng cửa một nhà máy thủy tinh mang tính biểu tượng bên ngoài Dayton, Ohio, khiến 2.000 việc làm bị mất. Một tháng sau, Ford Motor Co. đã loại bỏ ca làm việc thứ hai tại dây chuyền lắp ráp ở Wayne, Michigan, với lý do chi phí năng lượng và chuỗi cung ứng tăng cao. Thêm 2.000 công nhân khác bị cho nghỉ việc không thời hạn.

Những gì bắt đầu như một cú sốc năng lượng đã trở thành một vấn đề chính trị nóng bỏng. Tương tự như làn sóng phản đối các trung tâm dữ liệu bùng lên từ hư không trong tháng 8 năm 2026, những lời kêu gọi "giữ năng lượng Mỹ cho người Mỹ" nhanh chóng trở nên vang dội. Khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, các nhà lập pháp Đảng Dân chủ ở vùng đông bắc, những người từ lâu đã tìm cách hạn chế xuất khẩu LNG, đã tìm thấy những đồng minh bất ngờ trong số các đảng viên Cộng hòa đang chứng kiến một trong những lợi thế cạnh tranh lớn của đất nước - năng lượng giá rẻ - biến mất.

Sau đó là vòm nhiệt tháng Bảy. New Orleans ghi nhận 70 ca tử vong liên quan đến nhiệt. Nhiều người là những người về hưu ở ngoại ô đã tắt điều hòa khi hóa đơn tiền điện ngốn hết một nửa các khoản thanh toán An sinh Xã hội của họ.

Vào ngày một cuộc thăm dò mới cho thấy chính trị gia nặng ký của Đảng Cộng hòa Louisiana và là người ủng hộ xuất khẩu khí đốt Steve Scalise bị đối thủ theo chủ nghĩa dân túy bỏ xa 11 điểm trong cuộc bầu cử sơ bộ, Fox News đã phát sóng đoạn phim về bốn tàu chở LNG rời Bờ Vịnh hướng đến Trung Quốc.

Trong vòng vài ngày, những người biểu tình mang biểu ngữ "Đó là khí đốt CỦA CHÚNG TA" đã xuất hiện bên ngoài Quốc hội.

Sau nhiều tuần do dự, vào ngày 15 tháng 9, Tổng thống đã ký Đạo luật Đảm bảo Nhiên liệu An toàn cho Mọi người của lưỡng đảng, tuyên bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung khí đốt và ra lệnh cho Bộ Năng lượng cắt giảm xuất khẩu trong vòng 30 ngày.

Đó là lúc địa ngục thật sự mở ra. Các kho chứa khí đốt của châu Âu vốn đã ở mức thấp nguy hiểm sau cùng một mùa hè El Niño nóng như thiêu đốt, khiến các nhà nhập khẩu phụ thuộc nặng nề vào các lô hàng của Mỹ. Nhật Bản và Hàn Quốc thậm chí còn bị ảnh hưởng nặng nề hơn. Sau một cuộc chiến thương mại đầy cam go với Washington vào năm 2027, cả hai nước đã hạn chế nhập khẩu năng lượng sạch của Trung Quốc để đổi lấy quyền tiếp cận ưu đãi với LNG của Mỹ. Điều đó đã làm chậm quá trình triển khai các công nghệ mà lẽ ra giờ đây có thể giúp họ miễn nhiễm với cuộc khủng hoảng.

Nga không ở trong tình thế có thể ra tay giải cứu. Tám năm chiến tranh ở Ukraine, một nền kinh tế đang tiến gần đến sự suy thoái theo kiểu Venezuela và các cuộc tấn công chiến tranh hỗn hợp không ngừng vào cơ sở hạ tầng dầu khí đã làm suy giảm nghiêm trọng khả năng phản ứng của nước này.

Tình hình ở Vịnh Ba Tư cũng không mấy khả quan. Mối quan hệ giữa Qatar và chính phủ ngày càng vô luật pháp của Iran đang xấu đi vì vấn đề quản lý mỏ khí đốt ngoài khơi chung rộng lớn của họ, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh ở Hormuz được môi giới sau cuộc bầu cử Mỹ năm 2028. Sau đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã lên một tàu chở LNG của QatarEnergy và buộc nó quay trở lại.

Úc cũng không mang lại sự giải thoát nào. Nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới gần đây nhất là vào năm 2022 đã áp đặt các hạn chế xuất khẩu theo kiểu Mỹ vào năm 2026 để bảo vệ nguồn cung trong nước.

Làm thế nào mà thế giới lại không nhận ra điều dường như quá hiển nhiên bây giờ? Điều này khó có thể nói là chưa từng có tiền lệ. Vào những năm 1970, Mỹ đã cấm xuất khẩu đậu tương và dầu thô để bảo vệ người tiêu dùng khỏi giá cả tăng cao. Lệnh cấm dầu mỏ kéo dài bốn thập kỷ trước khi được dỡ bỏ vào năm 2015, châm ngòi cho một sự bùng nổ sản xuất mà cuối cùng đã trở thành sự ngạo mạn về một kỷ nguyên mới của sự thống trị năng lượng của Mỹ.

Sai lầm là đã tin vào những lời sáo rỗng của ngành dầu khí về sự ổn định của LNG - thứ mà Shell Plc mô tả là "an ninh năng lượng linh hoạt và đáng tin cậy" của nhiên liệu này. Các nước châu Á nghèo hơn bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các cuộc khủng hoảng năm 2022 và 2026 giờ đây lại có vị thế tốt nhất. Thay vì đặt cược hệ thống điện của mình vào một loại nhiên liệu mà các nước giàu luôn có thể trả giá cao hơn, các quốc gia từ Pakistan đến Philippines đã đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng mặt trời, pin và năng lượng trong nước.

Ngược lại, các nước phát triển ở châu Á và châu Âu đã đánh đồng sự linh hoạt với an ninh, và đã chậm chạp hơn trong việc xoay trục. Đó là một lựa chọn tai hại. LNG có thể được vận chuyển đi nửa vòng trái đất, nhưng Nga, Qatar và giờ là Mỹ đều đã chứng minh chính trị có thể làm gián đoạn các dòng chảy đó nhanh như thế nào.

Sau ba cuộc khủng hoảng khí đốt trong tám năm, có lẽ điều đáng chú ý không phải là các quốc gia cuối cùng cũng học được điều này. Mà là vẫn còn có người cần đến bài học đó.