Lạm phát giá tiêu dùng của Trung Quốc bất ngờ chững lại trong tháng 5 ngay cả khi giá xuất xưởng tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần bốn năm. Thực trạng này đang tích tụ rủi ro cho lợi nhuận của doanh nghiệp, trong bối cảnh sức mua nội địa yếu đã cô lập nền kinh tế nước này khỏi đà bùng nổ của thị trường hàng hóa toàn cầu.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 1,2% so với cùng kỳ năm ngoái, bằng tốc độ của tháng trước và thấp hơn mức dự báo đồng thuận 1,3% từ cuộc khảo sát các chuyên gia kinh tế của Bloomberg. Theo dữ liệu do tổng cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố vào thứ Tư (10.6), mức lao dốc tới 16% của giá thịt heo đã ghìm chỉ số CPI xuống 0,3 điểm phần trăm.

Lạm phát giá sản xuất tăng tốc lên 3,9% so với cùng kỳ, khớp với dự báo và cao hơn mức 2,8% trong tháng 4. Chỉ số CPI lõi, không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng biến động, cũng gây bất ngờ khi không đạt kỳ vọng và chỉ tăng 1,1%, chậm hơn mức tăng 1,2% trong tháng 4.

Đồng nhân dân tệ của Trung Quốc đã xóa sạch đà tăng so với đồng đô la trên thị trường nội địa sau khi dữ liệu được công bố. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm giữ ổn định ở mức khoảng 1,7%.

“Mức độ lan tỏa của áp lực giá sang lạm phát lõi vẫn tương đối mờ nhạt,” bà Serena Zhou, chuyên gia kinh tế cấp cao về Trung Quốc tại Mizuho Securities, nhận định. “Tôi lo ngại hơn về khoảng cách đang ngày càng nới rộng giữa chỉ số PPI và CPI, bởi điều đó cho thấy các nhà sản xuất đang gặp khó khăn trong việc chuyển chi phí đầu vào tăng cao sang hạ nguồn và hệ quả là biên lợi nhuận bị bào mòn.”

Cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu kích nổ bởi cuộc chiến tại Iran, cùng với sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, đã thổi bùng lại áp lực lạm phát đối với các nhà máy tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng đang chật vật trong việc chuyển chi phí nguyên liệu thô tăng cao sang phía người mua, điều đang gây tổn hại đến biên lợi nhuận của họ. Tình trạng nhu cầu yếu và nguồn cung dư thừa kéo dài nhiều năm đã dẫn đến cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc, từ đó kìm giữ giá tiêu dùng không thể gia tăng.

Hệ quả là, khoảng cách giữa PPI và CPI trong tháng trước đã nới rộng lên mức lớn nhất kể từ tháng 6.2022.

Thực trạng này đang làm phức tạp hóa lộ trình tái lạm phát của Trung Quốc, khi xu hướng giá cả có sự phân hóa rõ rệt giữa một bên là các lĩnh vực chịu ảnh hưởng bởi sức mua nội địa yếu và bên còn lại phụ thuộc nhiều hơn vào chi phí dầu mỏ, chip cũng như kim loại đang tăng cao. Hệ quả cốt lõi là ngay cả khi Trung Quốc trên đà thoát khỏi tình trạng giảm phát trên toàn nền kinh tế trong quý này, bước ngoặt đó có thể cũng không mang lại sự cải thiện trên diện rộng về lợi nhuận và tiền lương cho tất cả các ngành công nghiệp.

Trong rổ chỉ số CPI, chi phí nhiên liệu cho phương tiện giao thông tăng vọt 21% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái, tăng tốc từ mức tăng 17% ghi nhận hồi tháng 4. Ở chiều ngược lại, giá thực phẩm, đồ uống có cồn và thuốc lá giảm 0,9%, nới rộng nhẹ đà suy thoái và đóng vai trò như một yếu tố kiềm chế đà tăng chung.

Giá thịt heo hiện đã giảm liên tục trong gần hai năm qua, khi ngành chăn nuôi heo chật vật giải quyết tình trạng dư thừa công suất.

Các mặt hàng tiêu dùng khác từ quần áo, nhà ở cho đến giáo dục, giải trí và dịch vụ y tế đều cho thấy tình trạng lạm phát đi ngang hoặc đang chậm lại. Nhóm "hàng hóa và dịch vụ khác", bao gồm cả trang sức vàng, cũng ghi nhận tốc độ tăng giá chững lại sau giai đoạn bùng nổ kể từ cuối năm 2025, cho thấy động lực từ đà sốt giá vàng miếng đang mờ nhạt dần.

“Giá thực phẩm và bất động sản đang góp phần kìm giữ lạm phát toàn phần ở thời điểm hiện tại,” ông Lynn Song, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Great China tại ING Bank NV, nhận định. “Tuy nhiên, xu hướng tăng giá trên diện rộng hơn cho thấy chúng ta đang dịch chuyển từ môi trường giảm phát sang một môi trường lạm phát thấp.”