Cơn khát chip nhớ phục vụ AI đang khiến một số cổ phiếu hàng đầu trong ngành đi ngược lại với mọi logic định giá trên thị trường. Giá cổ phiếu tăng vọt lên mức rất cao nhưng lại ngày càng rẻ hơn nếu xét theo định giá.

Cổ phiếu Sandisk, mã tăng mạnh nhất trong chỉ số S&P 500 năm nay với mức tăng 482%, chứng kiến tỉ lệ giá trên lợi nhuận dự phóng giảm từ 23 lần xuống dưới 9 lần chỉ trong vài tháng. Tương tự, Micron Technology, cổ phiếu tăng 172% trong năm 2026 và đứng thứ năm về hiệu suất trong S&P 500, hiện giao dịch ở mức chưa tới 9 lần lợi nhuận dự phóng, giảm từ khoảng 12 lần hồi tháng 2. Trong khi đó, S&P 500 hiện được định giá quanh mức 21 lần lợi nhuận dự phóng.

Lý do khá đơn giản: Kỳ vọng lợi nhuận của các công ty này tăng nhanh hơn cả giá cổ phiếu khi nhu cầu chip nhớ tiếp tục leo thang trong bối cảnh nguồn cung vẫn khan hiếm. Dự báo lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu năm 2027 của Sandisk đã tăng gần 2.000% trong 12 tháng qua, còn Micron tăng 768%.

“Tất cả các loại bộ nhớ băng thông cao đều có thể bán với giá cực kỳ đắt vì cung và cầu,” bà Kim Forrest, giám đốc đầu tư tại Bokeh Capital Partners, đơn vị đang nắm giữ cổ phiếu Micron, cho biết. “Tôi là người theo chủ nghĩa tư bản. Khi cung cầu vận hành theo cách này, tôi thực sự rất hào hứng. Đây là điều tuyệt vời. Và mức giá hiện tại chưa phải quá cao vì khách hàng vẫn đang mua mạnh. Họ bán sạch hàng. Điều đó cho thấy cổ phiếu vẫn còn dư địa tăng nếu giá tiếp tục leo thang.”

Theo quan điểm của những người lạc quan, đây mới chỉ là giai đoạn đầu của chu kỳ xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn. Với lượng dữ liệu khổng lồ mà công nghệ này sử dụng, nhu cầu chip nhớ và các sản phẩm lưu trữ sẽ còn duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.

“Trừ khi các công ty hyperscaler mạnh tay cắt giảm chi tiêu vốn, điều mà hiện chúng tôi chưa thấy vì thực tế còn đang tăng lên, nhu cầu đối với bộ nhớ và lưu trữ sẽ tiếp tục đi lên,” ông Rob Thummel, quản lý danh mục cấp cao tại Tortoise Capital, cho biết. Quỹ Tortoise AI Infrastructure ETF của công ty hiện nắm giữ cổ phiếu Sandisk và Micron.

Dù vậy, thị trường hiện đã tích lũy lượng lớn dòng tiền đầu cơ. Quỹ ETF của Tortoise tăng 70% từ đầu năm, trong khi chỉ số Philadelphia Stock Exchange Semiconductor Index tăng 71%.

Rủi ro nằm ở chỗ định giá thấp của Sandisk và Micron có thể là tín hiệu cho thấy lợi nhuận đang tiến gần đỉnh tăng trưởng và tốc độ này có thể sớm chậm lại. Cổ phiếu ngành chip nhớ từ lâu vốn mang tính chu kỳ rất mạnh. Khi nhu cầu cao, giá tăng và nguồn cung cuối cùng cũng mở rộng để tận dụng cơ hội. Khi đơn hàng chậm lại, tình trạng dư cung sẽ kéo giá và lợi nhuận đi xuống.

“Không thể nhìn nhóm cổ phiếu này theo cách giống các doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận ổn định,” ông Randy Hare, giám đốc chiến lược cổ phiếu tại Huntington National Bank, đơn vị đang nắm giữ cổ phiếu Micron, nhận định. “Thông thường, thời điểm tốt nhất để mua là khi định giá cao và lợi nhuận suy yếu vì nhà đầu tư đang mua trước chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận trong tương lai. Nhưng điều này thường rất khó hiểu với đa số nhà đầu tư.”

Dù vẫn nhìn thấy dư địa tăng của nhóm chip nhớ, ông Hare cho biết ông sẽ không khuyến nghị nhà đầu tư lao vào mua ở vùng giá hiện tại.

“Tôi cho rằng giai đoạn kiếm tiền dễ dàng với cổ phiếu này đã qua và biến động sẽ ngày càng mạnh hơn,” ông nói về Micron.

Nhà đầu tư cũng chưa cần nhìn quá xa để thấy các chu kỳ bùng nổ rồi suy thoái của cổ phiếu chip nhớ diễn ra như thế nào. Năm 2023, Micron báo lỗ điều chỉnh 4,45 USD mỗi cổ phiếu. Cổ phiếu công ty đã lao dốc 46% trong năm 2022 khi kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận sụt giảm trước khi bật tăng trở lại trong năm 2023 nhờ chu kỳ mới bắt đầu.

“Tình trạng thiếu hụt cuối cùng thường dẫn tới dư thừa nguồn cung,” ông Jed Ellerbroek, quản lý danh mục tại Argent Capital Management, người không đầu tư vào cổ phiếu chip nhớ do tính chu kỳ của ngành, cho biết.

Ông nói thời điểm dư cung trở thành vấn đề còn tùy từng lĩnh vực và với mức đầu tư hiện nay vào chip nhớ, các công ty có thể chưa cảm nhận áp lực ngay lập tức. “Phải mất vài năm nữa nguồn cung mới bắt kịp, nhưng cuối cùng điều đó vẫn sẽ xảy ra,” ông Ellerbroek nhận định.

Ngoài ra, không phải mọi công ty trong ngành chip nhớ đều chứng kiến định giá giảm xuống. Cổ phiếu Seagate Technology Holdings Plc và Western Digital Corp. hiện giao dịch ở mức hơn 30 lần lợi nhuận dự phóng, tăng từ khoảng 20 lần vào cuối tháng 3. Cả hai công ty hoạt động ở mảng lưu trữ dữ liệu như ổ cứng, lĩnh vực có tính chu kỳ thấp hơn so với chip nhớ.

Dù vậy, phe lạc quan cho rằng nếu thị trường vẫn đang ở giai đoạn đầu của làn sóng xây dựng hạ tầng AI, nhu cầu chip nhớ sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao ngay cả khi nguồn cung mới được bổ sung. Tăng trưởng lợi nhuận chậm lại có thể trở thành vấn đề trong tương lai, nhưng chưa phải lúc này, theo ông Jay Hatfield, giám đốc điều hành Infrastructure Capital Management.

“Đây đơn giản là một cơn bùng nổ thực sự và chúng tôi cho rằng đặt cược ngược xu hướng này là sai lầm,” ông nói. “Định giá hiện vẫn hỗ trợ cho xu hướng tăng, và đó là điều chúng tôi cần để tham gia các giao dịch theo đà như thế này.”

— Với sự hỗ trợ của Subrat Patnaik