Những cách gìn giữ sức khỏe truyền thống thường được giới bác sĩ đề xuất, bao gồm ăn bông cải xanh hằng ngày, tập thể dục, và ngủ đủ giấc, giờ đây có thể được bổ sung cách mới: Tương tác cùng một người bạn.

Trong một báo cáo mới, tiến sĩ Vivek Murthy cho biết Mỹ đang trải qua "đại dịch" cô đơn và cô lập, và điều này có thể gây hại cho sức khỏe của chúng ta không khác gì việc hút 15 điếu thuốc lá mỗi ngày. Murthy gợi ý một số giải pháp thiết thực: Cần chính sách và không gian công để gắn kết con người với nhau, cùng những điều giản dị như nhắn tin cho bạn bè, hoặc đi làm tình nguyện viên.

Nếu điều này khiến bạn khó hiểu, hoặc bạn cảm thấy nó hiển nhiên tới mức đâu cần nói ra, hãy nhìn lại cách nước Mỹ ít chịu thừa nhận tình trạng "mất kết nối" của nó ra làm sao - và có rất ít người hiểu được tác động bất lợi của nó với sức khỏe tinh thần lẫn thể chất của tất cả chúng ta.

Có những hậu quả khi người ta phải sống với sự cô lập xã hội, và nước Mỹ cần phải thực hiện những thay đổi sâu rộng ở cấp độ xã hội và cá nhân, để thúc đẩy những kết nối sâu sắc và lành mạnh hơn. 

Theo nghiên cứu, chỉ 16% người dân Mỹ cho biết họ "cảm thấy rất gắn bó" với cộng đồng địa phương vào năm 2018, và khoảng một nửa số người trưởng thành nói chung đã trải qua một mức độ cô đơn nào đó. Các số liệu thống kê vừa nêu chắc chắn còn trở nên tồi tệ hơn trong suốt đại dịch Covid-19.

Tuy người trẻ và người có tuổi thuộc nhóm đặc biệt dễ tổn thương do cô đơn, cũng như những ai đang gặp khó khăn về tài chính hoặc sức khỏe, theo Julianne Holt-Lunstad, "không ai hoàn toàn miễn nhiễm trước cô đơn." Bà là giảng viên tâm lý học và khoa học thần kinh tại đại học Brigham Young, đồng thời là biên tập cao cấp trong nghiên cứu của Murphy. "Con người là sinh vật xã hội, nên chúng ta có những nhu cầu xã hội."

Người trẻ đang cô đơn hơn bao giờ hết

Có nhiều bằng chứng suốt nhiều thập kỷ chứng minh được nhu cầu được kết nối (với người khác) với sức khỏe thể chất con người. Hiệp hội tim mạch Mỹ công bố dữ liệu khoa học năm 2022 cho thấy có sự liên quan giữa cảm giác cô đơn với bệnh tim mạch và đột quỵ. Một nghiên cứu khác gần đây cho thấy sự cô lập xã hội làm tăng nguy cơ mất trí ở người lớn tuổi.

Ngược lại, nghiên cứu mới đây cho thấy những người có quan hệ xã hội mạnh mẽ có thể kiểm soát chứng tiểu đường của họ hiệu quả hơn, do đó có thể ngăn ngừa biến chứng của căn bệnh này. Trong đại dịch, số người có mối quan hệ xã hội mạnh mẽ tại các quận ở Mỹ có tỉ lệ tử vong thấp hơn. Ý thức cộng đồng cũng rất quan trọng với sức khỏe tâm thần dài hạn của người trẻ, liên quan đến việc giảm các trường hợp tự tử và lạm dụng chất gây nghiện.

Kathleen Ethier, giám đốc ban Sức khỏe vị thành niên và trường học của CDC, gần đây trao đổi cùng tác giả bài viết.

Kết nối xã hội nghĩa là gì? Khái niệm này mang nhiều khía cạnh trong đời sống hằng ngày của chúng ta, từ những người đáp ứng nhu cầu tình cảm, sự thân mật, cho đến những người chỉ đơn giản là nâng cao hạnh phúc của chúng ta. Có một mạng lưới xã hội mạnh mẽ là điều đặc biệt quan trọng trong thời kỳ khủng hoảng. Đây là những người chuẩn bị bữa ăn trên tàu khi bạn gặp trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, là những người cào lá cây khỏi cống thoát nước để tầng hầm của bạn không bị ngập, hoặc những người tư vấn hỗ trợ trong trường hợp bạn bị mất việc.

Vòng tròn xã hội này cũng bao gồm những người đưa cho bạn ly cà phê mỗi sáng tại Starbucks, hoặc bấm vào vé tàu điện của bạn vào mỗi tối. Holt-Lunstad nói: "Ngay cả những tương tác nhỏ mà chúng ta có với người quen hoặc người lạ trong cộng đồng, việc có thể mỉm cười và nói lời chào cũng giúp chúng ta cảm thấy mình là một phần của điều gì đó." Ngay cả mối quan hệ lỏng lẻo, theo bà, cũng liên quan đến những kết quả tích cực.

Việc khắc phục vấn đề cô đơn của xã hội sẽ không xảy ra trong một sớm một chiều, mà cần nỗ lực của cá nhân lẫn tập thể.

Đối với cá nhân, bước đầu tiên là tích hợp cô lập xã hội vào vốn hiểu biết của chúng ta về sức khỏe thể chất và tinh thần. Việc nuôi dưỡng các mối quan hệ mới và cũ, cũng rất quan trọng. Điều đó có nghĩa là hãy quan tâm hơn đến việc duy trì kết nối với bạn bè, bao gồm việc nhắn tin hoặc thực sự nhấc điện thoại, hoặc nỗ lực xây dựng một mạng lưới sâu rộng hơn trong cộng đồng của bạn thông qua hoạt động tình nguyện hoặc tham gia một lớp học nào đó.

Và tất nhiên, nếu bạn đang thực sự gặp khó khăn, hãy liên hệ với chuyên gia để được giúp đỡ.

Nghiên cứu của Murphy vạch ra nhiều bước thực tế bao gồm chính sách khuyến khích kết nối, như nghỉ phép gia đình có lương, hoặc thiết lập các không gian vật lý như thư viện và công viên, nơi mọi người có thể đến với nhau. Nhiều bác sĩ nhận ra sự cô lập xã hội là một rủi ro về mặt sức khỏe, do đó cần được trang bị các công cụ theo dõi và giúp bệnh nhân của họ giải quyết tình trạng này.

Cuối cùng, chúng ta cần nghiên cứu thêm về nguyên nhân sâu xa của sự cô lập xã hội mà chẳng may ta đang mắc phải. Theo Holt-Lundstad, điện thoại di động và mạng xã hội là những mục tiêu dễ bị đổ lỗi, nhưng bằng chứng về tác hại so với lợi ích của chúng vẫn rất phức tạp. Những thiết bị này không thể giải thích cho tất cả sự bất mãn của chúng ta.

Và nếu bạn đang đọc những điều này, và thấy rằng những cảm giác bị cô lập này không mô tả được con người bạn, thì điều đó thật tuyệt. Nhưng công việc của bạn chưa dừng lại ở đó. Bạn là một phần của chất keo gắn kết tất cả chúng ta lại với nhau, và có thể đóng góp cho một xã hội hạnh phúc hơn, lành mạnh hơn. Điều đó có thể biểu hiện theo những cách rất đơn giản, chẳng hạn như mỉm cười và nói lời chào với hàng xóm của mình. Đó có thể là việc chống lại thôi thúc đưa ra nhận xét tiêu cực, ví dụ như khi đơn hàng của bạn di chuyển quá chậm, hoặc ly cà phê của bạn bị sai loại.

Holt-Lunstad nói rằng những cử chỉ nhỏ này rất quan trọng. "Tỏ ra dễ chịu, mang đến cho ai đó lợi ích của sự nghi ngờ thay vì thiếu kiên nhẫn - những hành động tử tế nhỏ này có thể mang lại rất nhiều lợi ích."

Đại dịch Covid-19 chắc chắn làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng cô lập trong xã hội chúng ta, nhưng đôi khi nó cũng giúp củng cố giá trị của một xã hội kết nối. Bạn còn nhớ cảnh hàng đêm mọi người gõ xoong nồi để tỏ lòng biết ơn với nhân viên bệnh viện không? Hoặc người ta xuống đường cổ vũ khi những chiếc xe tải chở vaccine Covid đầu tiên rời nhà máy Pfizer? Tình trạng khẩn cấp giờ đã không còn, nhưng chúng ta cần tiếp tục rèn luyện cơ bắp của sự hào phóng bên trong - xét cho cùng, điều đó tốt cho sức khỏe của chúng ta.