Chứng khoán Nhật Bản và Hàn Quốc lao dốc trong phiên thứ Sáu khi nhà đầu tư rút khỏi các cổ phiếu hưởng lợi từ trí tuệ nhân tạo (AI), do lo ngại chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ sẽ dẫn đến những quy định kìm hãm đà phát triển của ngành.

Nikkei 225 có lúc giảm 7,1%, xuống 56.745,81 điểm, xuyên thủng ngưỡng 60.000 điểm và thấp hơn 20% so với đỉnh tháng 6 — ngưỡng xác định thị trường giá xuống về mặt kỹ thuật. Tại Hàn Quốc, Kospi mất tới 8,8%, xuống dưới 5.000 điểm, khiến Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc phải tạm dừng giao dịch trong 20 phút ngay sau khi mở cửa.

Đợt bán tháo đang thử thách động lực từng đưa chứng khoán châu Á lên những đỉnh cao mới: Kỳ vọng chi tiêu cho AI sẽ tiếp tục thúc đẩy lợi nhuận của các nhà sản xuất chip và doanh nghiệp cung ứng hạ tầng. Hàn Quốc đặc biệt dễ tổn thương do thị trường phụ thuộc lớn vào Samsung Electronics và SK Hynix, hai cổ phiếu từng góp phần đưa Kospi lên hơn 9.000 điểm trong mùa hè.

Sự đảo chiều cho thấy mức độ tập trung vào một câu chuyện tăng trưởng có thể khuếch đại thiệt hại khi kỳ vọng thay đổi. Kospi hiện thấp hơn khoảng 46% so với đỉnh tháng 6, trong khi Nikkei đứng trước nguy cơ bước vào thị trường giá xuống.

“Thị trường hôm nay mang dáng dấp của một đợt bán tháo hoảng loạn,” Jumpei Tanaka, trưởng bộ phận chiến lược đầu tư tại Pictet Asset Management Japan, nhận định. “Chúng ta đang ở thời điểm quyết định liệu đà tăng nhờ AI đang đi đến hồi kết hay chỉ tạm thời chững lại.”

Cổ phiếu chip dẫn đầu đà giảm

Samsung Electronics và SK Hynix cùng có lúc mất hơn 11% trong đầu phiên trước khi thu hẹp đà giảm. Tại Nhật Bản, hãng sản xuất dây cáp Furukawa Electric và công ty bán dẫn Rohm cùng giảm hơn 10%. Chỉ số Topix có lúc mất 6,4%, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2025.

Áp lực bán nối tiếp phiên lao dốc trên Phố Wall hôm thứ Năm, khi Nasdaq 100 giảm 6,4% và lượng vốn hóa bị xóa sổ lên tới mức kỷ lục 2.300 tỉ USD. Chỉ số cổ phiếu bán dẫn Mỹ mất 12%, ghi nhận phiên tồi tệ nhất kể từ tháng 3/2020.

Nhà đầu tư lo ngại các quy định chặt chẽ hơn đối với AI sau bầu cử Mỹ sẽ hạn chế tăng trưởng của các nhà sản xuất chip và doanh nghiệp cung ứng cho trung tâm dữ liệu. Tại Đài Loan, chỉ số Taiex cũng đứng trước nguy cơ bước vào thị trường giá xuống khi giảm 20% so với đỉnh.

“Cuối cùng, chúng ta đã bước vào giai đoạn bán tháo hoảng loạn,” Kim Dojoon, tổng giám đốc Zian Investment Management, nói. “Phần lớn nhà đầu tư sẽ buộc phải bán ra trong phiên hôm nay.”

Từ động lực tăng trưởng đến điểm yếu của thị trường

Trong khoảng một năm tính đến đỉnh tháng 6, Kospi đã tăng lên khoảng gấp ba lần nhờ kỳ vọng giá chip nhớ tăng vọt sẽ thúc đẩy lợi nhuận của Samsung và SK Hynix. Đà tăng thu hút đông đảo nhà đầu tư cá nhân, đồng thời thúc đẩy các quỹ ETF sử dụng đòn bẩy gắn với hai doanh nghiệp.

Làn sóng bán tháo bắt đầu từ mùa hè, khi lo ngại về nguồn tài trợ cho hạ tầng AI làm suy yếu kỳ vọng các khách hàng công nghệ lớn sẽ duy trì tốc độ chi tiêu.

Tại Nhật Bản, sự đảo chiều thể hiện rõ ở Kioxia Holdings. Doanh nghiệp từng có thời điểm là công ty giá trị nhất nước này đã chứng kiến cổ phiếu giảm hơn 70% so với mức cao kỷ lục.

Dòng tiền tìm nơi trú ẩn

Trong khi cổ phiếu lao dốc, nhà đầu tư chuyển sang tài sản an toàn hơn. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 5 năm giảm 10,5 điểm cơ bản, xuống 2,085%, còn đồng yên tăng giá, đưa tỷ giá xuống dưới 158 yen đổi một USD.

Bộ Tài chính Hàn Quốc cho biết sẽ theo dõi sát thị trường tài chính toàn cầu và bảo đảm các cơ quan liên quan chủ động triển khai biện pháp kịp thời, nhằm ngăn thị trường chứng khoán phản ứng quá mức so với nền tảng kinh tế.

Tuy vậy, một số nhà quản lý cho rằng dòng tiền có thể chuyển sang các nhóm cổ phiếu khác thay vì rời bỏ hoàn toàn thị trường.

“Cổ phiếu bán dẫn AI gần đây biến động rất mạnh, khiến nhóm này trở nên khó đầu tư,” Kazuki Sawamura, chiến lược gia tại Shinkin Asset Management, nói. “Với nền kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp Mỹ vẫn vững vàng, tôi cho rằng nhà đầu tư sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội ở các nhóm cổ phiếu khác trong lúc cổ phiếu bán dẫn AI còn bất ổn.”