Từ đầu tháng 3.2026, nhiều ngân hàng thương mại điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi, phổ biến 0,01–0,3%/năm, một số trường hợp tăng 0,6–0,9%/năm ở các kỳ hạn dài. Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, mức lãi suất khoảng 7%/năm cho kỳ hạn từ 12 tháng trở lên đang trở nên phổ biến. Một số ngân hàng niêm yết mức 8–9%/năm nhưng đi kèm điều kiện về số dư tiền gửi lớn.

Diễn biến này cho thấy chi phí vốn trong hệ thống có xu hướng nhích lên. Theo nhận định của Công ty Cổ phần Chứng khoán FPT, lãi suất tăng là biến số có ảnh hưởng rộng đến hiệu suất đầu tư cổ phiếu trong năm 2026. Khi chi phí tài chính cao hơn, doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy lớn có thể chịu áp lực về lợi nhuận và dòng tiền. Đồng thời, tiền gửi và trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn tương đối so với cổ phiếu, từ đó tạo sự cạnh tranh về dòng vốn.

Tuy nhiên, tác động không đồng đều giữa các nhóm ngành. Một số ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm có thể cải thiện biên lợi nhuận nếu cơ cấu tài sản – nguồn vốn phù hợp. Ngược lại, những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào tín dụng như bất động sản đối mặt rủi ro lớn hơn trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng được kiểm soát và áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp vẫn còn đáng kể.

Ngoài lãi suất, triển vọng nâng hạng thị trường tiếp tục được theo dõi sát sao. Tại một sự kiện đầu năm ở Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM (HOSE), lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết mục tiêu năm 2026 là phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, an toàn hơn và nâng quy mô vốn hóa lên tương đương 100% GDP. Cơ quan quản lý cũng đặt kỳ vọng vào việc hoàn thiện hệ thống giao dịch mới và đáp ứng tiêu chí của FTSE Russell để được xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp.

Theo giới phân tích, nếu quá trình nâng hạng diễn ra thuận lợi, thị trường có thể thu hút thêm dòng vốn nước ngoài, bao gồm cả vốn chủ động và vốn thụ động từ các quỹ ETF tham chiếu chỉ số thị trường mới nổi. Một số ước tính cho rằng dòng vốn thụ động có thể đạt 0,5–1 tỷ USD sau khi nâng hạng chính thức, song quy mô thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện thị trường toàn cầu và tiến độ đáp ứng tiêu chí.

Dù vậy, hiện nay giao dịch trên thị trường vẫn chủ yếu do nhà đầu tư cá nhân trong nước chi phối, với tỷ trọng khoảng 90% giá trị giao dịch. Đặc tính ngắn hạn và nhạy cảm với thông tin của dòng tiền này có thể khiến biến động giá tăng mạnh trong các giai đoạn xuất hiện kỳ vọng hoặc điều chỉnh.

Theo Công ty Chứng khoán Tiên Phong, lợi nhuận sau thuế quý IV.2025 của doanh nghiệp niêm yết tăng hơn 31% so với cùng kỳ, góp phần cải thiện mặt bằng định giá. Tuy nhiên, triển vọng năm 2026 được dự báo sẽ phân hóa rõ rệt hơn giữa các nhóm ngành, thay vì xu hướng tăng đồng loạt.

Trong bối cảnh lãi suất tăng, rủi ro thương mại và địa chính trị còn hiện hữu, giới phân tích cho rằng nhà đầu tư cần chú trọng quản trị rủi ro và lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng tài chính ổn định, thay vì kỳ vọng vào đà tăng diện rộng của thị trường. Kết quả kinh doanh thực tế và diễn biến chính sách tiền tệ được xem là những yếu tố then chốt định hình xu hướng trong năm nay.