Giờ nghỉ trưa tại Plummy Fashions ở ngoại ô Dhaka đã kết thúc, và dây chuyền sản xuất lại náo nhiệt trở lại. Các công nhân trở về vị trí của mình, kiểm tra đường may và gắn thẻ vào những chồng áo thun nữ màu đen dành cho các cửa hàng Zara trên khắp châu Âu.

Cách đó vài bước chân, một phân xưởng sản xuất khác lại im lìm. Hàng chục máy may Juki nằm bất động. Những chiếc ghế trống xếp thành hàng dọc theo các bàn làm việc màu trắng. Mọi thứ ở đây đã không hề dịch chuyển trong ba tháng.

"Một trong những khách hàng của chúng tôi đã tạm dừng các đơn hàng polyester, với hy vọng giá sẽ giảm," Tổng Giám đốc Fazlul Hoque cho biết khi Bloomberg đến thăm nhà máy vào tháng 6.

Phân xưởng im lìm này hé lộ một phần cách cuộc chiến Iran đang định hình lại chuỗi cung ứng may mặc toàn cầu. Không chỉ chi phí năng lượng và vận chuyển tăng cao - những khoản có thể cộng dồn nhanh chóng vì sản xuất hàng may mặc thường liên quan đến nhiều quốc gia và hàng chục công đoạn - mà giá nguyên liệu thô cũng tăng theo. Chi phí polyester, một sản phẩm có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch, đã tăng vọt, và giá bông cũng tăng mạnh trong bối cảnh lo ngại về nguồn cung, tình trạng thiếu hụt phân bón và lo lắng rằng một đợt El Niño mạnh có thể ảnh hưởng đến mùa màng vào cuối năm nay. Để cân đối bài toán chi phí, các nhà sản xuất đang phải suy tính lại quy trình sản xuất và các nhà bán lẻ đang cân nhắc giữa việc tăng giá và chấp nhận biên lợi nhuận mỏng hơn.

Người tiêu dùng có thể sẽ bắt đầu cảm nhận được tác động vào mùa thu. Vì các thương hiệu thường đặt hàng trước cả năm, các nhà bán lẻ cảnh báo rằng chi phí cao hơn có thể thực sự ảnh hưởng đến giá trên kệ vào mùa xuân và mùa hè năm sau. Điều đó có thể càng làm nản lòng những người mua sắm vốn đã phải vật lộn với hóa đơn thực phẩm và năng lượng ngày càng tăng, và đặt các nhà bán lẻ vào nguy cơ thua lỗ lớn hơn.

Đối với nhiều người trong ngành may mặc, cuộc chiến Iran chỉ đơn giản là cuộc khủng hoảng mới nhất phải đối mặt. Thêm vào đại dịch, những vướng mắc trong chuỗi cung ứng toàn cầu và thuế quan của Mỹ, "đó là một chuyến tàu lượn siêu tốc trong vài năm qua," ông Jakob Dworsky, đồng sáng lập thương hiệu quần áo tối giản Thụy Điển ASKET, cho biết. "Nếu nhìn lại từ thời COVID, có cảm giác như không có gì thực sự ổn định. Chúng tôi đã phải thích ứng."

Trước cuộc xung đột, giá polyester giao dịch chỉ bằng khoảng một nửa giá bông. Sau đó, thị trường dầu thô tăng vọt đã đẩy giá loại vải tổng hợp này ở Trung Quốc lên mức đỉnh gần bốn năm. Plummy, công ty cung cấp cho các thương hiệu của Inditex bao gồm Zara và Pull&Bear, đã chứng kiến giá sợi polyester tăng tới 25% chỉ trong vài tuần sau khi chiến sự bắt đầu. Giá bông, ngược lại, đã tăng vọt lên mức cao nhất hai năm khi người mua tìm kiếm các lựa chọn thay thế và nguồn cung thắt chặt. Với việc El Niño mùa này tiếp tục đe dọa mùa màng, hợp đồng tương lai bông gần đây đã chạm mức cao nhất kể từ tháng 3 năm 2024.

"Điều bất thường trong môi trường hiện tại là cả hai loại sợi chính đều phải đối mặt với áp lực chi phí cùng một lúc," Julian Hügl, một đối tác tại McKinsey & Co., cho biết. "Điều đó loại bỏ khả năng thông thường của các thương hiệu trong việc thay thế giữa các loại sợi."

Kettelhack, một nhà sản xuất vải của Đức có sản phẩm chủ yếu sử dụng hỗn hợp polyester và cotton, đã chứng kiến chi phí của mình tăng từ 5% đến 8%, giám đốc bán hàng Jens Kampling cho biết trong một cuộc phỏng vấn ở Bremen.

Sự biến động giá mạnh không chỉ giới hạn ở các loại sợi. "Không có một chi phí đầu vào nào mà không tăng, dù là sợi polyester, sợi bông, thuốc nhuộm, hóa chất, dầu hay khí đốt," Mohit Jain, phó chủ tịch điều hành của nhà sản xuất dệt may Ấn Độ Indo Count Industries, cho biết trong một cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh.

Điều đó đang đặt phần lớn gánh nặng lên vai các nhà sản xuất.

Nguyên liệu thô chiếm khoảng 60% chi phí của một chiếc áo thun cơ bản, theo ông Hoque, tổng giám đốc tại Plummy, trong khi biên lợi nhuận của nhà máy thường chỉ ở mức trung bình từ 2% đến 3%. Với nhu cầu vẫn còn yếu, công ty đang phải tự gánh các chi phí phát sinh thay vì chuyển sang cho khách hàng.

"Chúng tôi hoàn toàn không có lợi thế đàm phán," ông Hoque nói. "Chúng tôi không trồng bông, không sản xuất hạt polyester, và dầu mỏ không phải là sản phẩm của chúng tôi."

Ở châu Á, các trung tâm sản xuất đang bắt đầu có dấu hiệu căng thẳng. Ấn Độ, một trong những trung tâm tìm nguồn cung ứng hàng may mặc lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 4% thương mại dệt may và quần áo toàn cầu. Tuy nhiên, xuất khẩu hàng may mặc sẵn của nước này đã giảm 4,5% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm trước, kéo dài chuỗi sụt giảm khiến các lô hàng giảm 10,5% trong bốn tháng đầu năm tài chính. Bangladesh xuất khẩu khoảng 800 triệu USD hàng may mặc mỗi năm sang Trung Đông - và hiện tại, hoạt động thương mại này gần như bị đình chỉ hoàn toàn.

Trong khi các nhà sản xuất có rất ít lựa chọn ngoài việc đối phó với chi phí gia tăng trên toàn chuỗi cung ứng, các thương hiệu lại có nhiều lựa chọn hơn. Họ có thể ép giá nhà cung cấp, thay đổi sản phẩm, hoặc đơn giản là tăng giá bán của chính họ.

Đối mặt với chi phí vải và sợi tăng cao, ASKET, thương hiệu Thụy Điển, đã chọn phương án thứ hai. "Nếu chúng tôi đi theo con đường khác để giữ giá không đổi, chúng tôi sẽ phải tìm nguồn cung ở nơi khác hoặc làm giảm chất lượng sản phẩm," ông Dworsky nói. "Là một thương hiệu độc lập hoạt động với biên lợi nhuận mỏng, chúng tôi không thể cứ thế gánh chịu các chi phí tăng liên tục."

Một số nhà sản xuất và nhà tư vấn cho biết nếu áp lực không giảm bớt, các thương hiệu có thể sớm buộc phải khám phá các lựa chọn khác, chẳng hạn như giảm trọng lượng vải, đơn giản hóa thiết kế, thay đổi hỗn hợp vật liệu hoặc loại bỏ các tính năng sản phẩm để bù đắp chi phí sản xuất cao hơn.

Mặc dù vậy, ông Hügl ước tính mức tăng giá trong các danh mục hàng may mặc cơ bản cuối cùng có thể đạt từ 10% đến 20%, mặc dù có thể mất tới một năm để thấy được tác động đầy đủ.

Inditex, chủ sở hữu của Zara, cho biết sự gián đoạn ở Trung Đông đã đẩy chi phí vận chuyển và đầu vào của họ tăng lên, với tác động dự kiến sẽ tiếp tục đè nặng lên biên lợi nhuận gộp trong nửa cuối năm. Để giảm thiểu gián đoạn từ cuộc chiến, công ty cho biết họ đã điều chỉnh các phương thức vận chuyển và tìm nguồn cung ứng, đồng thời dựa vào mạng lưới cung ứng trải rộng trên hàng chục quốc gia.

"Đó là một môi trường thực sự cạnh tranh," Jon Devine, kinh tế trưởng tại Cotton Incorporated, cho biết. "Vì vậy, mỗi xu đều quan trọng. Người tiêu dùng thậm chí có thể không nhận thấy sự thay đổi về giá bông, nhưng các nhà bán lẻ nhìn vào biên lợi nhuận của họ sẽ thấy vì mỗi xu có thể giúp ích hoặc gây hại cho họ."

Đối với nhiều nhà bán lẻ đó, mối quan tâm chính là người mua sắm. Họ lo ngại rằng chi phí sinh hoạt ngày càng tăng có thể khiến khách hàng còn ít tiền hơn cho chi tiêu tùy ý. "Chuỗi giá trị dệt may phụ thuộc rất nhiều vào cảm giác tích cực của người tiêu dùng và lượng tiền mặt họ có sẵn," ông Fritz Grobien, chủ tịch của Bremen Cotton Exchange, một hiệp hội của các nhà sản xuất, chế biến và thương nhân, cho biết.

Các nhà sản xuất đang theo dõi chặt chẽ thị trường hàng hóa, các tuyến vận tải và mô hình chi tiêu của người tiêu dùng để tìm dấu hiệu suy yếu của nhu cầu. Tại Plummy, ông Hoque đã chứng kiến doanh thu sụt giảm và không kỳ vọng mọi thứ sẽ thay đổi cho đến khi chiến sự lắng xuống và giá cả bắt đầu bình thường hóa.

Trong thời kỳ kinh tế khó khăn, ông nói, người tiêu dùng rất dễ "chỉ cần bỏ qua việc mua một chiếc áo và mặc những gì họ đã có."

Điều đó khiến các công ty như của ông bị mắc kẹt giữa chi phí gia tăng và những người mua không sẵn lòng trả nhiều hơn trong một lĩnh vực cạnh tranh. Kết quả là áp lực lớn hơn lên biên lợi nhuận vốn đã mỏng.

"Người mua không quan tâm đến việc giá nguyên liệu thô đã tăng vì họ có vô số lựa chọn ngay bây giờ," ông Hoque nói. "Nếu tôi từ chối sản xuất thua lỗ, người khác sẽ nhảy vào."

- Với sự hỗ trợ của Clara Hernanz Lizarraga và Maddie Parker