Và Mỹ chưa cho thấy dấu hiệu sẵn sàng đáp trả mạnh tay nhằm khôi phục khả năng răn đe tại khu vực.

Theo các chuyên gia khu vực, việc Tổng thống Donald Trump tạm dừng chiến dịch hộ tống tàu thương mại qua Hormuz đã khiến nhiều đồng minh Trung Đông lo ngại Washington đang chấp nhận một dạng “ngừng bắn đơn phương”, tạo thêm khoảng trống để Tehran gia tăng sức ép.

Ông Mahdi Ghuloom, thành viên tổ chức nghiên cứu ORF Middle East tại Dubai, nhận định Iran dường như đã chuẩn bị cho khả năng thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ, trong khi Mỹ lại chưa sẵn sàng quay lại đối đầu quân sự trực diện.

Áp lực địa chính trị vẫn phủ bóng lên thị trường năng lượng toàn cầu dù giá dầu có dấu hiệu điều chỉnh trong phiên gần nhất. Giá dầu WTI của Mỹ giảm 3,9% xuống 102,27 USD/thùng, còn dầu Brent giảm gần 4% xuống 109,87 USD/thùng. Tuy nhiên, tính từ đầu năm 2026, giá hai loại dầu này vẫn tăng lần lượt 78,1% và 80,6% do tác động từ cuộc chiến với Iran và việc phong tỏa Hormuz.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất hiện là một trong những quốc gia chịu áp lực lớn nhất. Theo Bộ Quốc phòng UAE, nước này đã bị tấn công bởi 2.838 tên lửa và máy bay không người lái kể từ tháng 2.

Bà Dania Thafer, Giám đốc Diễn đàn Quốc tế Vùng Vịnh tại Washington, cho rằng nhiều quốc gia Arab cảm thấy Mỹ không còn ưu tiên bảo vệ an ninh cho các đồng minh trong khu vực.

Theo bà, nếu Washington tiếp tục tránh phản ứng quân sự mạnh, Iran có thể kết luận rằng Mỹ không muốn quay lại chiến tranh, từ đó làm suy yếu đáng kể năng lực răn đe của Mỹ tại Trung Đông.

Giới quan sát cho rằng Tehran đang chủ động thử phản ứng của chính quyền Trump thông qua các đòn gây sức ép liên tiếp tại Hormuz. Jason Greenblatt, cựu đặc phái viên Nhà Trắng về Trung Đông, nhận định Iran đang “thử nghiệm giới hạn” để xem Mỹ sẽ nhượng bộ đến đâu trước khi phản ứng quyết liệt hơn.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio tiếp tục phát đi cảnh báo cứng rắn, kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán và chấp nhận các điều khoản do Mỹ đề xuất. Ông cho rằng lựa chọn còn lại của Tehran sẽ là cô lập sâu hơn, suy thoái kinh tế và cuối cùng là thất bại toàn diện.

Ông Rubio cũng cáo buộc Iran đang sử dụng việc phong tỏa Hormuz như một hình thức “đốt phá kinh tế”, làm tê liệt thương mại toàn cầu và gây ảnh hưởng cả với các quốc gia đồng minh của chính Tehran.

Tuy nhiên, quyết định tạm dừng hỗ trợ tàu thương mại qua Hormuz của ông Trump sau đó lại khiến nhiều đồng minh phương Tây và châu Á lo ngại Mỹ có thể áp dụng cách tiếp cận tương tự nếu lãnh thổ của họ bị đe dọa bởi Nga, Trung Quốc hoặc Triều Tiên.

Theo một số chuyên gia an ninh, điều này đang làm dấy lên câu hỏi liệu các căn cứ quân sự Mỹ trên khắp thế giới còn là “lá chắn an ninh” hay đang trở thành gánh nặng khiến quốc gia sở tại trở thành mục tiêu.

Ông Edward Stringer, cựu Thống chế Không quân Anh, cho rằng nếu các đồng minh cảm thấy sự hiện diện quân sự Mỹ chỉ khiến họ dễ bị tấn công hơn trong khi Washington có thể bỏ mặc họ khi khủng hoảng xảy ra, niềm tin chiến lược sẽ suy giảm nhanh chóng.

Ở chiều ngược lại, Iran dường như tin rằng thời gian đang đứng về phía mình khi việc phong tỏa Hormuz tiếp tục gây áp lực lên Mỹ và kinh tế toàn cầu.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Tehran “thậm chí còn chưa thực sự bắt đầu”, hàm ý nước này còn nhiều công cụ leo thang khác chưa sử dụng.

Theo giới phân tích, lớp lãnh đạo cứng rắn mới trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã từ bỏ chiến lược “kiên nhẫn chiến lược” trước đây và chuyển sang cách tiếp cận quyết liệt hơn.

Bà Ellie Geranmayeh, chuyên gia Iran tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, cho rằng Tehran hiện không còn muốn kiềm chế các đòn phản công đầu tiên mà đang thử nghiệm giới hạn leo thang mới để xác định “lằn ranh đỏ” của chính quyền Trump.

Dù vậy, UAE hiện chưa cho thấy ý định phản công quân sự trực tiếp nếu không có sự hậu thuẫn từ Mỹ. Các nhà ngoại giao nhận định Abu Dhabi sẽ tiếp tục tính toán thận trọng nhằm tránh kéo khu vực vào một cuộc chiến toàn diện.

Iran hiện phủ nhận thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào UAE, nhưng đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả mạnh nếu lợi ích của mình bị nhắm mục tiêu từ lãnh thổ nước này.

Theo giới nghiên cứu khu vực, việc UAE tăng cường hợp tác với Israel đang khiến Tehran xem Abu Dhabi là mục tiêu chiến lược quan trọng hơn trong cuộc đối đầu hiện nay.