Chủ tịch cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh chủ trương không đưa ra các tín hiệu rõ ràng cho nhà đầu tư về hướng đi của lãi suất. Nhưng trong tuần này, các cấp phó chủ chốt của ông cho thấy họ vẫn sẵn sàng cung cấp những tín hiệu ấy và nhà đầu tư cho thấy họ vẫn đang lắng nghe.

Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson và chủ tịch Fed New York John Williams, trong các bài phát biểu riêng rẽ, đều cho biết họ cho rằng ngân hàng trung ương có thời gian để đánh giá nền kinh tế trước khi cân nhắc thêm một đợt tăng lãi suất. Những phát biểu này đã kéo giảm kỳ vọng của giới đầu tư về khả năng tăng lãi suất trong tháng này.

Các bình luận, được đưa ra cách nhau chỉ hai ngày, không có nghĩa Fed sẽ không tiếp tục điều chỉnh chính sách. Quan chức Fed vẫn cảnh báo lạm phát đang quá cao, và dữ liệu giá tiêu dùng dự kiến công bố ngày 14.10 có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc tranh luận đó.

Tuy nhiên, theo các nhà quan sát Fed lâu năm, thông điệp từ cả hai bài phát biểu rất rõ ràng: Các nhà giao dịch đã đi quá xa khi đặt cược vào một đợt tăng lãi suất nữa ngay sau quyết định ngày 16.9 của Fed, nhất là khi lợi suất trái phiếu tăng mạnh đã đẩy chi phí vay mượn lên đáng kể.

Trước bài phát biểu của Williams hôm thứ Ba, thị trường định giá xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp 27–28.10 là 70%, dựa trên giá hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang. Đến lúc Jefferson kết thúc bài phát biểu hôm thứ Năm, xác suất này giảm còn khoảng 25%; số liệu lạm phát thấp hơn dự kiến công bố trong khoảng thời gian đó cũng góp phần kéo kỳ vọng đi xuống.

Với tư cách người đứng đầu Fed New York, Williams không chỉ có quyền biểu quyết thường trực về chính sách mà theo thông lệ còn giữ chức phó chủ tịch ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Vị trí này từ lâu được xem, cùng chủ tịch và phó chủ tịch Fed, là một phần của “bộ ba” lãnh đạo chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương.

Dưới thời một số chủ tịch Fed trước đây, giới đầu tư thường cho rằng phát biểu của phó chủ tịch Fed hoặc chủ tịch Fed New York được dùng để truyền đạt quan điểm chung của toàn bộ “bộ ba”. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy Jefferson và Williams đã phối hợp nội dung phát biểu với nhau hoặc với ông Warsh.

Dù vậy, các chuyên gia kinh tế của Goldman Sachs cho rằng hai bài phát biểu đã củng cố nhận định của họ rằng khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 10 là thấp, kết luận cũng được nhiều tổ chức khác đưa ra.

“Chúng tôi cho rằng thông điệp chung từ Jefferson và Williams có tính định hướng cao,” Krishna Guha, người đứng đầu bộ phận kinh tế tại Evercore ISI, cùng các đồng nghiệp viết trong ghi chú gửi khách hàng hôm thứ Năm, sau phát biểu của Jefferson.

Michael Feroli, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại JPMorgan Chase & Co., nhận định hai bài phát biểu là nỗ lực điều chỉnh kỳ vọng thị trường. “Trong cả hai trường hợp, thông điệp là không cần phải chồng thêm hết đợt tăng lãi suất này đến đợt tăng khác, tại từng cuộc họp; có thể giãn nhịp điều chỉnh ra đôi chút,” ông nói.

Định hướng chính sách tương lai

Tháng trước, các nhà hoạch định chính sách của Fed đã nhất trí nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023, trong bối cảnh nền kinh tế nói chung có dấu hiệu tăng tốc và lạm phát vẫn dai dẳng ở mức cao. Trong các dự báo công bố sau quyết định, các quan chức phát tín hiệu ủng hộ thêm một lần tăng lãi suất trong năm nay.

Tuy nhiên, Warsh đã rời xa cách thức định hướng kỳ vọng của thị trường về lãi suất, thường gọi là forward guidance hay định hướng chính sách tương lai. Ông không tham gia các dự báo lãi suất hằng quý và tránh ám chỉ các bước đi chính sách trong tương lai trong phát biểu công khai. Thay vào đó, ông khuyến khích nhà đầu tư tự rút tín hiệu từ dữ liệu kinh tế.

Sự thay đổi này nhận được nhiều ủng hộ. Những người chỉ trích cho rằng công cụ định hướng chính sách tương lại hữu ích trong khủng hoảng, nhưng ít giá trị khi dữ liệu kinh tế thay đổi nhanh và các nhà hoạch định chính sách có tầm nhìn hạn chế về hướng đi của nền kinh tế.

Một ví dụ là dữ liệu lạm phát và việc làm yếu hơn dự kiến trong tuần này làm giảm sự cấp bách phải tiếp tục tăng lãi suất. Tuy vậy, người tiêu dùng vẫn chi tiêu và tăng trưởng kinh tế dường như đang tăng tốc.

Ellen Meade, giáo sư kinh tế tại đại học Duke, người từng cố vấn cho các quan chức Fed trong nhiều thập niên làm việc tại hội đồng Thống đốc, nói các phát biểu của Jefferson và Williams không nhất thiết đạt ngưỡng để được coi là có tính định hướng.

“Đây là Fed hành xử theo đúng cách Fed vẫn hành xử,” Meade nói. “Nhưng tôi cho rằng có khác biệt giữa một chỉ dẫn chính sách gần như cam kết trước một thay đổi lãi suất và một chỉ dẫn chỉ nói rằng chúng tôi sẽ dành thời gian ra quyết định, thu thập thật nhiều dữ liệu. Tinh tế, nhưng khác biệt là có thật.”

William English, giáo sư tại trường Quản lý Yale và cựu giám đốc một bộ phận của Fed, không cho rằng hai bài phát biểu của Jefferson và Williams có sự phối hợp.

“Đó là những người đang phát biểu theo cách họ cho là phù hợp, trình bày quan điểm của mình về nền kinh tế và chính sách,” ông nói.

Trong cùng tuần có bài phát biểu của Jefferson và Williams, ba chủ tịch Fed khu vực cùng tham dự một hội nghị ở Asheville, bang North Carolina. Họ không đưa ra gợi ý nào về quan điểm của họ. Chủ tịch Fed Richmond Tom Barkin, chủ tịch Fed Boston Susan Collins và chủ tịch Fed Kansas City Jeff Schmid đều né tránh khi được hỏi về kỳ vọng đối với hai cuộc họp chính sách cuối cùng của năm, và chỉ hướng sự chú ý vào dữ liệu sắp công bố.

“Hãy chờ xem mọi việc diễn biến thế nào,” Barkin nói.

Tuy nhiên, sau các phát biểu của Jefferson và Williams là bình luận của Michelle Bowman, thành viên hội đồng Thống đốc kiêm quan chức giám sát ngân hàng cao nhất của Fed, rằng chưa có nhiều lý do cấp bách để điều chỉnh lãi suất thêm lần nữa.

Lorie Logan, chủ tịch Fed Dallas, một trong những người ủng hộ mạnh nhất việc tăng lãi suất trong năm nay, cho biết trong tuần này có lẽ sẽ cần thêm nhiều đợt tăng lãi suất để đưa lạm phát về đúng mục tiêu 2% của Fed. Dù vậy, bà cũng lưu ý phí bù kỳ hạn trên thị trường trái phiếu đang tăng: Phần lợi suất bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu để nắm giữ nợ dài hạn. Theo bà, sự gia tăng đó cũng có thể góp phần làm chậm nền kinh tế.

Kết quả là trong năm ngày, thị trường đã định giá lại mạnh mẽ triển vọng lãi suất Fed trong phần còn lại của năm.

Eric Wallerstein, chiến lược gia vĩ mô tại Clocktower Group, từng là cố vấn cho cựu thống đốc Fed Stephen Miran, cho rằng bình luận của Jefferson và Williams là các nỗ lực rõ ràng nhằm điều chỉnh lại kỳ vọng.

“Các quan chức đang làm điều họ vẫn luôn làm,” Wallerstein nói. “Trao đổi với thị trường khi định giá đang phản ánh một thực tế ‘không đúng.’”