Trong bài phát biểu ngày 30.5, ông Hegseth cho rằng giai đoạn Mỹ gánh phần lớn chi phí bảo vệ an ninh cho các nền kinh tế phát triển đã qua. Theo ông, Washington mong muốn xây dựng quan hệ với những đối tác có khả năng chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn thay vì phụ thuộc vào sức mạnh quân sự của Mỹ.

“Tôi cần những đối tác thực sự, không phải những quốc gia chỉ dựa vào sự bảo vệ của Mỹ”, ông nói trước các quan chức quốc phòng và chuyên gia an ninh tham dự diễn đàn thường niên lớn nhất châu Á về các vấn đề chiến lược.

Thông điệp của ông Hegseth phản ánh ưu tiên quen thuộc của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đó là yêu cầu các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng và đóng góp nhiều hơn cho hệ thống an ninh chung. Tuy nhiên, vị bộ trưởng cũng tìm cách trấn an các nước trong khu vực rằng Mỹ sẽ không thu hẹp hiện diện quân sự tại châu Á.

Ông nhấn mạnh Washington tiếp tục theo đuổi một trật tự khu vực dựa trên cân bằng quyền lực, nơi không quốc gia nào có thể áp đặt vị thế thống trị lên các nước khác. Theo ông, điều này đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định và thịnh vượng của Mỹ cùng các đồng minh.

“Đừng nhầm lẫn, Mỹ là một quốc gia Thái Bình Dương”, ông Hegseth tuyên bố, đồng thời khẳng định Trung Quốc cần tôn trọng vai trò và lợi ích lâu dài của Mỹ trong khu vực.

Dù vậy, giọng điệu của người đứng đầu Lầu Năm Góc được đánh giá mềm mỏng hơn so với năm trước. Tại Đối thoại Shangri La 2025, ông từng nhiều lần cảnh báo về những hành động của Bắc Kinh và mô tả Trung Quốc là thách thức lớn đối với ổn định khu vực.

Lần này, ông Hegseth cho rằng quan hệ Mỹ và Trung Quốc đang ở trạng thái tích cực hơn so với nhiều năm gần đây. Ông viện dẫn cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hồi tháng trước như một tín hiệu cho thấy hai bên đang nỗ lực kiểm soát bất đồng và mở rộng hợp tác.

Phản ứng từ phía Trung Quốc cũng mang tính xây dựng hơn so với các cuộc tranh luận căng thẳng từng xuất hiện tại diễn đàn này trong những năm gần đây.

Thiếu tướng Mạnh Tường Thanh, giáo sư thuộc Đại học Quốc phòng Quốc gia Trung Quốc và là thành viên phái đoàn Bắc Kinh tham dự hội nghị, cho biết Trung Quốc mong muốn cùng Mỹ hiện thực hóa các thỏa thuận mà lãnh đạo hai nước đã đạt được.

Ông nói Bắc Kinh kỳ vọng hai bên có thể chuyển những đồng thuận cấp cao thành các bước đi cụ thể, đồng thời thúc đẩy quan hệ quân sự song phương phát triển theo hướng ổn định và bền vững.

Tuy nhiên, những tuyên bố tích cực chưa hoàn toàn xóa bỏ các nghi ngại trong khu vực về định hướng chính sách của Washington.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tammy Duckworth, người tham dự hội nghị với tư cách thành viên phái đoàn quốc hội Mỹ, cho biết nhiều đồng minh của Washington vẫn đặt câu hỏi về mức độ cam kết của chính quyền Trump đối với châu Á trong những năm tới.

Những lo ngại này xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Trump theo đuổi chính sách đối ngoại đề cao lợi ích quốc gia, đồng thời gây sức ép buộc các đồng minh phải chia sẻ nhiều hơn gánh nặng tài chính và quân sự.

Đáp lại, ông Hegseth khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục duy trì lực lượng quân sự mạnh tại Tây Thái Bình Dương nhằm bảo đảm mọi hành động gây hấn đều phải đối mặt với chi phí rất lớn.

Theo ông, Washington sẽ giữ vai trò then chốt trong cấu trúc an ninh khu vực, nhưng các đối tác cũng cần đầu tư nhiều hơn cho năng lực phòng thủ của chính mình. Ông cho rằng điều này sẽ giúp tăng cường sức răn đe tập thể và giảm nguy cơ xảy ra xung đột.

Vấn đề Đài Loan chỉ được nhắc đến ngắn gọn trong phần hỏi đáp cuối chương trình. Khi được hỏi liệu các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran có ảnh hưởng đến việc cung cấp vũ khí cho Đài Bắc hay không, ông Hegseth cho rằng hai vấn đề này không liên quan trực tiếp đến nhau.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói mọi quyết định về chính sách bán vũ khí cho Đài Loan trong thời gian tới sẽ do Tổng thống Trump đưa ra.

Bài phát biểu của ông Hegseth cho thấy chính quyền Trump đang tìm cách cân bằng giữa hai mục tiêu: duy trì hiện diện chiến lược mạnh mẽ tại châu Á và cải thiện quan hệ với Bắc Kinh. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa hai cường quốc vẫn là yếu tố định hình môi trường an ninh khu vực, Washington đồng thời muốn các đồng minh đóng vai trò lớn hơn trong việc bảo đảm ổn định và cân bằng quyền lực tại Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương.