Chỉ hai tuần sau khi công bố lịch trình dự kiến cho các đợt mua lại trong quý này, bộ Tài chính vào thứ Tư cho biết họ đang "tăng ít nhất gấp đôi quy mô của các hoạt động mua lại hỗ trợ thanh khoản" đối với các chứng khoán có kỳ hạn từ 10 năm đến 30 năm.

Kế hoạch mới đã đẩy USD xuống mức thấp nhất trong ba tháng. Nó cũng đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm giảm tới 10 điểm cơ bản xuống 5,18%, rời xa mức cao nhất kể từ năm 2007. Lợi suất kỳ hạn 20 năm cũng giảm, khiến nhu cầu của các nhà đầu tư trở nên ảm đạm trong đợt đấu giá 16 tỉ USD các chứng khoán này.

Mức lợi suất cao đã duy trì chi phí thế chấp và các chi phí vay khác của Mỹ ở mức cao, tạo ra lực cản cho đà tăng trưởng kinh tế và là một vấn đề tiềm ẩn đối với tổng thống Donald Trump cùng các đồng nghiệp đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Chúng cũng làm tăng chi phí vay của chính bộ Tài chính, làm trầm trọng thêm quỹ đạo đui lên của nợ công.

"Chính quyền này cần một chiến thắng, và có lẽ điều đó đến dưới hình thức cố gắng kiềm chế mức lãi suất dài hạn một cách nhân tạo," Jack McIntyre, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Brandywine Global Investment Management, nhận định. "Họ phải thử một điều gì đó. Tâm lý xung quanh phần đuôi dài¹ trên toàn cầu hiện ở mức tiêu cực nhất mà tôi từng thấy trong một khoảng thời gian rất dài."

Mức độ kéo dài của tác động này ra sao vẫn còn phải chờ xem. "Điều thực sự làm cho lãi suất dài hạn giảm xuống là một nền kinh tế đang chậm lại hoặc một giải pháp cho cuộc xung đột Iran, và tôi không chắc chúng ta đã đến lúc đó," McIntyre nói.

Năm ngoái, ông Bessent đã viện dẫn chương trình mua lại như một phần của "bộ công cụ lớn mà chúng tôi có thể triển khai" của bộ nếu cần thiết để xử lý tình trạng mất cân đối trên thị trường trái phiếu Kho bạc. Ông cũng nhiều lần tuyên bố kể từ khi nhậm chức rằng chỉ số tham chiếu thị trường tài chính then chốt của ông là lợi suất 10 năm. Tháng 11 năm ngoái, ông phát biểu: "Công việc của tôi là trở thành người bán trái phiếu hàng đầu của quốc gia và lợi suất trái phiếu Kho bạc là thước đo mạnh mẽ để đo lường thành công trong nỗ lực này."

Các quan chức đưa ra thông báo trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn trên toàn cầu tăng lên các mức đáng chú ý trong tuần này, với kỳ hạn 30 năm của Mỹ giao dịch ở mức cao nhất kể từ năm 2007. Một đợt đấu giá kỳ hạn 10 năm tuần trước đã ghi nhận chi phí huy động vốn cao nhất ở kỳ hạn đó kể từ năm 2007, trong khi đợt bán kỳ hạn 30 năm một ngày sau đó đạt mức lợi suất cao nhất kể từ năm 2001.

"Nếu lợi suất tăng quá cao, bộ Tài chính sẽ tìm cách kìm hãm và giờ chúng ta đã biết một số điểm đau ở đâu," John Briggs, người đứng đầu về chiến lược lãi suất Mỹ tại Natixis North America, nhận xét.

Đợt gia tăng mua lại sẽ bắt đầu từ ngày 9 tháng 9, theo bộ Tài chính. Hai tuần trước, bộ này thông báo dự kiến mua lại lên tới 38 tỉ USD các chứng khoán cũ hơn, được gọi là "off-the-runs²," để "hỗ trợ thanh khoản." Lịch trình sơ bộ từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11 chỉ ra tổng mức mua lại lên tới 14 tỉ USD đối với trái phiếu Kho bạc kỳ hạn từ 10 đến 30 năm. Việc tăng ít nhất gấp đôi tổng số đó đồng nghĩa với việc sẽ có thêm 14 tỉ USD hoặc nhiều hơn nữa.

Các quan chức bộ Tài chính đã tái khởi động chương trình mua lại vào năm 2023, một sáng kiến ban đầu được hình thành hơn hai thập kỷ trước, vào thời điểm chính phủ có thặng dư ngân sách và đang mua lại cũng như hủy bỏ các chứng khoán có chi phí cao hơn. Chương trình mới một phần nhằm tăng cường thanh khoản trên thị trường, do các nhà giao dịch thường ưu tiên nắm giữ các chứng khoán tham chiếu hiện hành của các kỳ hạn nhất định, khiến các chứng khoán cũ hơn trở nên kém thanh khoản và tốn kém hơn khi giao dịch.

"Sự gia tăng quy mô hoạt động mua lại này phản ánh mong muốn của bộ Tài chính trong việc cung cấp hỗ trợ thanh khoản lớn hơn ở các phân khúc danh nghĩa dài hạn hơn, nơi có sự bảo trợ mạnh mẽ liên tục từ các bên tham gia thị trường, bằng chứng là khối lượng lớn các chào bán chất lượng cao mà bộ Tài chính thường xuyên nhận được trong các hoạt động mua lại dài hạn," bộ Tài chính cho biết trong tuyên bố của mình.

Bộ Tài chính Hoa Kỳ cho biết họ sẽ mua lại nhiều nợ dài hạn hơn, một động thái được thiết kế để ngăn chặn sự gia tăng của lợi suất phần đuôi dài. Cựu chủ tịch Fed St. Louis James Bullard cho rằng đây dường như là một động thái chiến thuật quan trọng, nhưng nó sẽ không làm thay đổi các yếu tố nền tảng. Ông phát biểu trên chương trình Bloomberg Surveillance.

Việc mua lại này là bước can thiệp mới nhất trong một chuỗi các biện pháp của Bessent, người nhậm chức sau sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ tại các quỹ đầu tư mạo hiểm mà một số nhà phân tích cho rằng được thiết kế để chủ động quản lý hạ chi phí vay trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.

Khoảng cuối tháng trước, Bessent đã tham gia vào đợt mua yên phối hợp giữa Mỹ và Nhật đầu tiên kể từ năm 1998, được các nhà chiến lược coi là nhằm ngăn chặn việc Tokyo bán tháo các khoản nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ của Nhật Bản. Nhiều ngày sau, tuyên bố định hướng chính sách phát hành nợ hàng quý của bộ Tài chính đã có điều chỉnh trong định hướng tương lai, mở ra khả năng giảm bán các chứng khoán dài hạn.

Bessent cũng đã xuất hiện trên truyền hình và mạng xã hội để bảo vệ chiến lược truyền thông mới của chủ tịch cục Dự trữ Liên bang Kevin Warsh, người đã khiến lợi suất tăng vọt sau cuộc họp tháng trước khi không giải thích được bằng cách nào hoặc khi nào ngân hàng trung ương có thể hành động để hạ lạm phát.

Thị trường hào hứng với việc mua lại

Đợt mua lại mới nhất được thực hiện vào thứ Ba, khi bộ Tài chính chào mua 2 tỉ USD cho các chứng khoán đáo hạn trong khoảng 2046-2056. Hoạt động này đã được đăng ký vượt mức 10 lần, thể hiện sự hào hứng của các nhà đầu tư đối với chương trình.

Động thái này cũng diễn ra chỉ vài ngày sau khi bộ Tài chính chi trả khoảng 85 tỉ USD tiền lãi cho các trái chủ, con số lớn nhất trong các dữ liệu được Bloomberg theo dõi.

Tuyên bố hôm thứ Tư không chỉ ra các hoạt động này sẽ được chi trả như thế nào, nhưng bộ Tài chính thường dựa vào việc phát hành tín phiếu, loại đáo hạn trong vòng một năm, cho nhu cầu vốn biến động của mình.

Nếu các quan chức trên thực tế đang thay thế nợ dài hạn bằng các tín phiếu ngắn hạn, diễn biến mới nhất của Bessent tương đương với một phiên bản của Bộ Tài chính đối với điều mà cục Dự trữ Liên bang đã làm nhiều hơn một lần qua các thập kỷ: Một chiến dịch Twist³.

Phiên bản của Fed bao gồm việc thay thế các trái phiếu Kho bạc ngắn hạn bằng các trái phiếu dài hạn hơn trong danh mục đầu tư của ngân hàng trung ương nhằm mục đích hạ chi phí vay dài hạn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

"Chiến dịch Twist đã xuất hiện," George Saravelos, giám đốc nghiên cứu ngoại hối toàn cầu của Deutsche Bank AG, nhận định trong một báo cáo. "Bộ Tài chính sẽ phải phát hành thêm tín phiếu kho bạc để tài trợ cho việc loại bỏ duration⁴ khỏi thị trường." Ông nói thêm rằng đây về bản chất là một "hình thức áp chế tài chính mềm⁵.”

1. Phần đuôi dài: chỉ trái phiếu kỳ hạn dài (từ 10 năm đến 30 năm)
2. Off-the-run: trái phiếu cùng kỳ hạn nhưng phát hành trước, để phân biệt với trái phiếu cùng kỳ hạn mới phát hành gọi là on-the-run.
3. Operation Twist: Chiến dịch Twist là chương trình do Fed từng thực hiện (nổi tiếng nhất năm 2011-2012). Fed bán ra trái phiếu ngắn hạn đang nắm giữ, dùng tiền đó mua vào trái phiếu dài hạn nhằm kéo lợi suất dài hạn xuống mà không cần bơm thêm tiền vào hệ thống (khác với QE).
4. Loại bỏ duration: Duration là thước đo độ nhạy của giá trái phiếu với biến động lãi suất. Trái phiếu kỳ hạn càng dài, duration càng cao, càng rủi ro khi lãi suất biến động. Khi bộ Tài chính mua lại trái phiếu dài hạn (rút bớt khỏi lưu thông) và thay bằng tín phiếu ngắn hạn, tổng "duration" mà thị trường phải hấp thụ giảm xuống, hiểu đơn giản là giảm bớt lượng rủi ro kỳ hạn dài mà nhà đầu tư phải gánh.
5. Áp chế tài chính mềm: Thuật ngữ chỉ việc chính phủ dùng các công cụ chính sách (không phải lãi suất thị trường tự do) để giữ chi phí vay của mình ở mức thấp hơn mức thị trường lẽ ra sẽ định giá. Điều này thường gây thiệt cho nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu (lợi suất thực nhận thấp hơn). "Mềm" ở đây nghĩa là làm gián tiếp qua mua lại/phát hành, chứ không áp đặt trực tiếp như kiểm soát vốn hay quy định bắt buộc mua trái phiếu.