Khi AirAsia chậm thanh toán: Nhiên liệu đắt bẻ gãy mô hình bay giá rẻ

BBWV - AirAsia X Bhd. đã chậm thanh toán cho các nhà cung cấp và đề xuất hoãn thanh toán đối với ít nhất một chục máy bay, theo các nguồn tin thân cận, sau khi giá nhiên liệu tăng cao gây áp lực nặng nề lên tình hình tài chính của hãng hàng không giá rẻ này.

Hình ảnh: Samsul Said/Bloomberg

Tác giả: Danny Lee và Ram Anand

24 tháng 06, 2026 lúc 3:00 PM

Rolls-Royce Holdings thông báo với AirAsia rằng hãng bay giá rẻ này đã trễ hạn thanh toán cho hợp đồng TotalCare về bảo dưỡng động cơ phản lực, một số nguồn tin cho biết và yêu cầu giấu tên khi thảo luận về vấn đề nội bộ này. Rolls-Royce là đơn vị sản xuất và bảo dưỡng động cơ cho khoảng 1/10 trong tổng đội bay khoảng 250 chiếc của AirAsia.

Ở một diễn biến khác, AirAsia cũng đã đề nghị một số công ty cho thuê máy bay lùi thời hạn thanh toán tiền thuê đối với hơn 16 tàu bay, với lý do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau cuộc chiến tại Iran, các nguồn tin am hiểu tình hình khác cho biết. Tổng giám đốc điều hành AirAsia X Group, Bo Lingam, trong một cuộc phỏng vấn riêng đầu tuần này cho biết một số công ty cho thuê đã thông cảm và gia hạn thêm thời gian thanh toán cho công ty.

Dù chưa rõ chính xác có bao nhiêu máy bay bị ảnh hưởng, xung đột tại Iran đang gây tổn thất đặc biệt nghiêm trọng cho các hãng hàng không giá rẻ, do họ có ít dư địa để tăng giá vé đối với những hành khách vốn nhạy cảm về giá. Tại Mỹ, hãng bay giá rẻ Spirit Aviation Holdings đã trở thành nạn nhân lớn nhất của ngành khi sụp đổ vào tháng trước, trong khi các khó khăn của EasyJet Plc (có trụ sở tại Anh) đã biến hãng này thành mục tiêu thâu tóm của quỹ đầu tư Castlelake LP.

Giống như các hãng hàng không giá rẻ khác, AirAsia thuê phần lớn đội bay, chiếm 98%, theo công ty tư vấn hàng không Cirium, nhằm tránh chi phí trả trước cao khi mua máy bay, do các đơn đặt hàng tàu bay lớn có thể lên tới hàng trăm triệu USD.

Khi được yêu cầu bình luận, nhà đồng sáng lập AirAsia, Tony Fernandes, cho biết trong một cuộc gọi video vào tháng trước: “Chúng tôi có thể đang có tranh chấp với Rolls-Royce về cách họ xử lý các động cơ của chúng tôi.” Còn về các khoản thanh toán tiền thuê, ông nói “không có gì bất thường.”

Công ty không gặp rủi ro tài chính, bởi nếu có, họ đã không thể vay tiền từ các tổ chức như Deutsche Bank AG, ông khẳng định. Đầu năm nay, AirAsia đã huy động được 230 triệu USD thông qua một thỏa thuận tín dụng tư nhân từ Deutsche Bank.

Đại diện của Rolls-Royce từ chối bình luận cho bài báo này hoặc phản hồi các ý kiến của Fernandes. Đại diện của một số công ty cho thuê máy bay của AirAsia cũng không trả lời các yêu cầu bình luận.

AirAsia

Chi phí nhiên liệu tăng cao là một thách thức lớn đối với AirAsia khi tháng trước công ty đã báo cáo khoản lỗ quý lớn nhất trong ba năm. Các khoản nợ của hãng cũng ở mức cao so với lợi nhuận và vốn chủ sở hữu, theo chỉ số của Bloomberg Intelligence theo dõi các hãng hàng không giá rẻ châu Á.

Tuy nhiên, Fernandes vẫn đang trong chu kỳ mở rộng, khi gần đây đã công bố một thương vụ trị giá nhiều tỉ USD để mua 150 máy bay Airbus SE A220 mới. Ông ra tín hiệu rằng hãng bay này, vốn đã vượt qua đại dịch Covid bằng cách tái cơ cấu nợ, cũng sẽ vượt qua cuộc xung đột Iran.

“Tại sao lại lãng phí một cuộc khủng hoảng? Luôn có những cơ hội trong khủng hoảng,” ông Fernandes nói. “Chúng tôi không thể kiểm soát những gì xảy ra ở Trung Đông, nhưng chúng tôi phải có quan điểm rằng tình trạng này sẽ không kéo dài tới hai năm.”

Và lợi nhuận trước thuế và lãi vay của AirAsia đủ cao để bù đắp chi phí lãi vay gấp 5 lần, mức cao hơn trung bình trong chỉ số của Bloomberg Intelligence.

Giá nhiên liệu bay đã lao dốc từ mức đỉnh vào cuối tháng 3 nhưng vẫn ở mức cao lịch sử khi Mỹ và Iran tiến gần đến một thỏa thuận hòa bình. Các hãng hàng không phải đối mặt với khoản chi phí nhiên liệu bay tăng thêm 100 tỉ USD trong năm nay, điều này sẽ làm giảm gần một nửa lợi nhuận của toàn ngành vào năm 2026, theo \hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA).

AirAsia, hãng không thực hiện nghiệp vụ phòng vệ giá nhiên liệu, chứng kiến giá cổ phiếu giảm hơn 30% kể từ khi xung đột bắt đầu ở Iran, trở thành một trong những mã có hiệu suất kém nhất trên chỉ số Hãng hàng không Thế giới của Bloombergtrong giai đoạn đó. Dù vậy, cổ phiếu của hãng phục hồi gần đây sau khi tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã cận kề, giúp kéo giá dầu đi xuống.

Các hãng hàng không giá rẻ khác cũng chịu tổn thất do cú sốc dầu mỏ từ Iran. Hãng bay giá rẻ SpiceJet của Ấn Độ đã phải hủy hơn 40% số chuyến bay trong tháng 6 so với tháng 2, theo Cirium, và liên tục chậm trả lương cho nhân viên. Công ty cho biết “các khoản thanh toán cho nhân viên đang được giải ngân theo từng giai đoạn.”

— Với sự hỗ trợ từ Leen Al-Rashdan, Siddharth Philip, Mihir Mishra, và Megawati Wijaya.

Theo Bloomberg

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/airasia-no-nha-cung-cap-nhien-lieu-dat-be-gay-mo-hinh-bay-gia-re-58804.html

#AirAsia
#Hàng không giá rẻ
#chi phí nhiên liệu tăng
#Xung đột Iran