Lợi nhuận ngành hàng không toàn cầu năm 2026 bị điều chỉnh giảm mạnh khi giá nhiên liệu tăng vọt và xung đột Trung Đông làm gián đoạn hoạt động bay. Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) dự báo tổng lợi nhuận ròng toàn ngành chỉ còn 23 tỉ USD, giảm gần một nửa so với mức ước tính trước đó, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu dự kiến tăng gần 40% lên khoảng 350 tỉ USD.

“Biên lợi nhuận của ngành vẫn rất mỏng và dễ bị tổn thương trước các cú sốc chi phí,” IATA cho biết trong báo cáo công bố ngày 7.6.

Châu Á chịu áp lực kép từ nhiên liệu và tỉ giá

Tại châu Á – Thái Bình Dương, IATA dự báo lợi nhuận ròng giảm còn 6,6 tỉ USD trong năm 2026, với biên lợi nhuận chỉ 2,1%. Lợi nhuận trên mỗi hành khách cũng thu hẹp xuống còn 3,4 USD trong năm nay so với mức 5,3 USD của năm trước.

Theo IATA, khu vực này chịu áp lực lớn do phụ thuộc vào nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông, trong khi gián đoạn nguồn cung đẩy giá nhiên liệu phản lực tăng nhanh hơn các khu vực khác. Việc phải điều chỉnh đường bay để tránh không phận bị hạn chế tiếp tục làm tăng chi phí vận hành.

Áp lực còn đến từ tỉ giá khi nhiều đồng tiền ở châu Á suy yếu so với USD, khiến chi phí nhiên liệu và thuê tàu bay, chủ yếu tính bằng USD, gia tăng.

Dù vậy, nhu cầu đi lại vẫn là yếu tố hỗ trợ. Lưu lượng hành khách quốc tế phục hồi và sự dịch chuyển dòng khách khỏi Trung Đông đang tạo thêm dư địa cho các hãng trong khu vực, theo Bloomberg.

Hãng bay Việt Nam: Nhu cầu có, áp lực chi phí tăng

Tại Việt Nam, dữ liệu từ Chứng khoán VNDirect (VNDS) cho thấy các hãng bay vẫn ghi nhận tăng trưởng nhu cầu tích cực trong quý I, nhưng áp lực chi phí đang dần hiện rõ từ quý II.

Với Vietnam Airlines (HVN), doanh thu quý I.2026 đạt 36.900 tỉ đồng, tăng 20,7% so với cùng kỳ, nhờ sản lượng hành khách tăng mạnh. Lượng khách đạt 6,7 triệu lượt, tăng 14,6%, trong đó khách quốc tế tăng 22%, giúp hệ số tải cải thiện lên 84%.

Lợi nhuận ròng đạt 4.400 ngàn tỉ đồng, tăng 29% và hoàn thành gần 50% dự phóng cả năm của VNDS. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này lưu ý biên lợi nhuận bắt đầu chịu áp lực khi giá nhiên liệu tăng từ tháng 3, với tác động rõ rệt hơn từ quý II khi các biện pháp như phụ phí nhiên liệu được triển khai.

Đối với Vietjet Air (VJC), kế hoạch năm 2026 phản ánh sự thận trọng hơn trước biến động ngành. Công ty đặt mục tiêu doanh thu 86.700 tỉ đồng, tăng 5,7% nhưng lợi nhuận trước thuế giảm 7,9% xuống 2.400 tỉ đồng, sau khi đã điều chỉnh giảm 15–20% so với kế hoạch ban đầu do tác động từ xung đột Trung Đông.

VJC đang đẩy nhanh chiến lược chuyển dịch sang mô hình lai, kết hợp giữa hàng không chi phí thấp và dịch vụ gia tăng, nhằm cải thiện biên lợi nhuận, theo VNDS. Doanh thu phụ trợ hiện chiếm khoảng 40% tổng doanh thu, trong khi hãng mở rộng mạnh mạng bay quốc tế và đội tàu bay, bao gồm cả dòng thân rộng A330neo để phục vụ các đường bay dài.

Dù lượng hành khách toàn cầu vẫn được dự báo tăng lên 5,1 tỉ lượt trong năm 2026, mức tăng này không theo kịp chi phí đầu vào. Theo IATA, lợi nhuận bình quân toàn ngành giảm còn khoảng 4,5 USD mỗi hành khách, mức cho thấy dư địa sinh lời rất hạn chế.

“Các hãng hàng không đang gánh phần lớn cú sốc giá nhiên liệu. Giá vé có tăng nhưng doanh nghiệp vẫn phải tự hấp thụ một phần chi phí, khi lợi nhuận ròng trên mỗi hành khách dự kiến giảm còn 4,5 USD, chỉ bằng một nửa năm ngoái," giám đốc IATA Willie Walsh nhận định. "Trong bối cảnh này, đó vẫn là dấu hiệu cho thấy khả năng chống chịu của ngành, nhưng số tiền đó thậm chí không đủ mua một chiếc hot dog tại hầu hết sân vận động World Cup và gần như không để lại vùng đệm nếu các loại chi phí hay thuế khác tiếp tục tăng.”

Trong bối cảnh đó, các hãng hàng không, bao gồm cả tại Việt Nam, nhiều khả năng sẽ tiếp tục điều chỉnh giá vé, tối ưu công suất và tìm kiếm nguồn thu bổ sung để bảo vệ biên lợi nhuận trong các quý tới.