Phần lớn thị trường chứng khoán châu Á đóng cửa trong sắc đỏ ngày 24.9, khi nhà đầu tư chờ cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington. Việc hai nước gia hạn đình chiến thương mại chưa đủ để xua tan lo ngại về khả năng cuộc gặp chỉ mang lại thêm thời gian đàm phán, thay vì tạo ra một thỏa thuận lớn hơn.

Shanghai Composite giảm 1,22%, trong khi Hang Seng mất khoảng 0,3%. S&P/ASX 200 của Australia giảm 0,7% và Straits Times của Singapore mất khoảng 0,4%, trong khi chứng khoán Indonesia cũng đi xuống. Thị trường Hàn Quốc đóng cửa nghỉ lễ Chuseok.

Tại Việt Nam, VN-Index cũng hòa vào xu hướng giảm của phần lớn thị trường trong khu vực. Chỉ số kết thúc phiên 24.9 tại 1.779,25 điểm, giảm 22,40 điểm, tương đương 1,24%, nối tiếp mức giảm 0,84% của phiên trước.

Nikkei 225 là điểm khác biệt trong khu vực khi tăng khoảng 0,8% trong phiên đầu tiên giao dịch trở lại sau ba ngày nghỉ lễ. Một số cổ phiếu chip Nhật Bản tăng nhờ sự quan tâm mạnh tới lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, giúp chỉ số Nikkei đi ngược xu hướng chung của các thị trường lớn trong khu vực.

Diễn biến trên đáng chú ý bởi chỉ một ngày trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo Washington và Bắc Kinh đã thống nhất kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại thêm hai tháng. Thời hạn mới được dời từ ngày 10.11 sang 10.1.2027, tạo thêm thời gian để hai bên đàm phán một thỏa thuận rộng hơn.

Ông Bessent và Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã có các cuộc đàm phán trong những ngày qua, trong đó cuộc gặp tại New York hôm 20.9 kéo dài nhiều giờ. Hai bên bàn về thương mại, AI và một số vấn đề kinh tế khác, nhưng những chủ đề nhạy cảm nhất vẫn chưa có bước tiến rõ ràng.

Thị trường dường như đang nhìn xa hơn việc gia hạn đình chiến. Thỏa thuận mới kéo dài thời gian tạm ngừng căng thẳng thuế quan, trong khi những bất đồng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn còn ở thương mại, công nghệ, đất hiếm và các vấn đề địa chính trị. Chương trình nghị sự của cuộc gặp Trump - Tập còn bao gồm Đài Loan và cuộc chiến tại Iran.

Kỳ vọng về các thỏa thuận thương mại lớn cũng bị điều chỉnh sau khi truyền thông đưa tin không có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc tháp tùng ông Tập trong chuyến đi này. Trong khi đó, các lãnh đạo công nghệ Mỹ, trong đó có những người đứng đầu các công ty AI lớn, dự kiến tham dự tiệc tối tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc tại Washington.

Một điểm đáng chú ý khác trong các cuộc đàm phán trước thượng đỉnh là AI. Washington và Bắc Kinh đã thảo luận việc thiết lập một kênh liên lạc để thông báo những sự cố AI có thể tạo ra rủi ro ở cấp độ an ninh quốc gia.

Đề xuất này được ông Bessent đưa ra sau các cuộc gặp với ông Hà Lập Phong. Hai bên dự kiến tiếp tục trao đổi về an toàn AI và cơ chế liên lạc trong trường hợp xảy ra sự cố, trong đó có những rủi ro liên quan đến các hệ thống AI mất kiểm soát hoặc các cuộc tấn công mạng.

Đây là một trong số ít lĩnh vực mà Washington và Bắc Kinh đang tìm kiếm khả năng đối thoại trong lúc cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt. Hai nước vẫn cạnh tranh về năng lực AI, chip và các công nghệ chiến lược, trong khi doanh nghiệp công nghệ Mỹ tiếp tục chịu tác động từ những hạn chế xuất khẩu công nghệ cao sang Trung Quốc.

Giới đầu tư cũng đang theo dõi cách hai nhà lãnh đạo xử lý những vấn đề có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Đất hiếm là một trong số đó, bởi Trung Quốc giữ vị trí quan trọng trong nguồn cung các vật liệu được sử dụng cho ôtô điện, thiết bị điện tử và nhiều sản phẩm công nghệ cao.

Một thỏa thuận thương mại lớn hơn có thể giúp doanh nghiệp có thêm khả năng dự báo về thuế quan và chuỗi cung ứng. Nếu cuộc gặp chỉ tạo ra thêm một khoảng thời gian đình chiến, thị trường vẫn phải đối mặt với nguy cơ căng thẳng quay trở lại sau ngày 10.1.2027.

Phản ứng của chứng khoán Trung Quốc trong phiên 24.9 cho thấy nhà đầu tư vẫn thận trọng trước kết quả thực tế của cuộc gặp. Shanghai Composite giảm 1,22%, Hang Seng đi xuống, trong khi Nikkei tăng sau khi thị trường Tokyo mở cửa trở lại.

Tại Việt Nam, diễn biến tương tự được phản ánh qua VN-Index. Chỉ số giảm 26,56 điểm tương đương 1,47% trong phiên 24.9, xuống còn 1.775 điểm.

Thông tin gia hạn đình chiến được đưa ra sau các cuộc đàm phán giữa ông Bessent và Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại New York ngày 20.9 và tại Washington ngày 23.9. Việc kéo dài thỏa thuận đến ngày 10.1.2027 giúp hai bên có thêm thời gian xử lý các vấn đề còn tồn đọng trước khi mức thuế quan mới có thể được áp dụng.

Chủ tịch Tập Cận Bình đến Washington hôm 23.9 để chuẩn bị cho hội nghị với Tổng thống Trump. Đây là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của ông Tập trong gần một thập kỷ qua (sau chuyến thăm năm 2007) và diễn ra trong bối cảnh hai nước đã giảm đáng kể nguy cơ một cuộc chiến thương mại toàn diện, nhưng vẫn duy trì cạnh tranh trong công nghệ, khoáng sản chiến lược và các vấn đề an ninh.

Hai nguồn tin được AFP dẫn lại cho biết kỳ vọng về các thỏa thuận thương mại lớn đã thu hẹp do không có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc tháp tùng ông Tập. Ở phía Mỹ, các lãnh đạo công nghệ, trong đó có những người đứng đầu các tập đoàn AI lớn, dự kiến tham dự tiệc tối đón tiếp Chủ tịch Trung Quốc.

Các cuộc thảo luận tiền thượng đỉnh cũng cho thấy AI đang trở thành một chủ đề riêng trong quan hệ Mỹ - Trung. Hai bên đã bàn về một cơ chế thông báo sự cố và kênh liên lạc khẩn cấp nhằm hạn chế nguy cơ một sự cố liên quan đến AI bị đẩy thành vấn đề an ninh giữa hai nước.