Đề xuất này đang trở thành tâm điểm chú ý của giới hoạch định chính sách và các nhà đầu tư quốc tế, trong bối cảnh Việt Nam nỗ lực cân bằng giữa phúc lợi xã hội và duy trì lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo đề xuất, việc giảm giờ làm sẽ không được thực hiện đột ngột mà theo một lộ trình giảm dần, nhằm giúp các doanh nghiệp có thời gian thích nghi. Hiện tại, Việt Nam là một trong những quốc gia có số giờ làm việc bình thường thuộc nhóm cao trong khu vực, với tiêu chuẩn 48 giờ mỗi tuần.

Cơ quan đề xuất cho rằng việc giảm giờ làm là xu hướng tất yếu khi trình độ công nghệ và quản trị ngày càng được nâng cao. Mục tiêu cốt lõi của thay đổi này là nhằm đảm bảo sức khỏe, tái tạo sức lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho công nhân, qua đó gián tiếp thúc đẩy sự gắn bó dài hạn với doanh nghiệp.

Dưới góc độ kinh tế học, các chuyên gia phân tích tại Bloomberg nhận định rằng việc giảm giờ làm mà vẫn giữ nguyên lương sẽ đặt ra một bài toán hóc búa về chi phí đơn vị lao động. Đối với các ngành thâm dụng lao động như dệt may, da giày hay lắp ráp điện tử - những trụ cột xuất khẩu của Việt Nam - việc cắt giảm 8 giờ làm việc mỗi tuần tương đương với một sự thay đổi đáng kể trong mô hình chi phí.

Để duy trì sản lượng hiện tại, doanh nghiệp đứng trước hai lựa chọn: tăng cường đầu tư vào tự động hóa để bù đắp thiếu hụt nhân lực, hoặc chấp nhận tăng chi phí tiền lương ngoài giờ. Tuy nhiên, ở khía cạnh tích cực, việc rút ngắn thời gian làm việc được kỳ vọng sẽ tạo áp lực ngược lại, buộc các doanh nghiệp phải cải tiến quy trình sản xuất và ứng dụng công nghệ hiện đại hơn để tối ưu hóa năng suất trên mỗi giờ làm việc.

Các hiệp hội doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đang theo dõi sát sao diễn biến này. Một mặt, các tiêu chuẩn lao động tiến bộ là điểm cộng lớn khi Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP hay EVFTA. Mặt khác, tốc độ tăng năng suất lao động của Việt Nam cần phải tương xứng với tốc độ giảm giờ làm để tránh làm xói mòn sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Nhiều chuyên gia kinh tế độc lập cho rằng, để chính sách này đạt được hiệu quả trung dung, Chính phủ cần đi kèm các gói hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và đào tạo lại tay nghề cho người lao động. Sự chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa trên số lượng giờ làm sang chất lượng năng suất là một bước đi tất yếu để Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Nếu được thực hiện hiệu quả, đây sẽ là một cột mốc quan trọng giúp Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, tạo ra một thị trường lao động bền vững và chất lượng cao hơn.