Đây có thể là gói cứu trợ lớn nhất của ngành này kể từ sau đại dịch Covid trong bối cảnh cuộc chiến Iran đẩy chi phí nhiên liệu tăng vọt.

Các nguồn tin (yêu cầu giấu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề) cho biết các cơ quan chức năng đang nghiên cứu các lựa chọn bao gồm trợ cấp chính phủ, ưu đãi thuế và các khoản vay lãi suất thấp do nhà nước bảo lãnh. Việc sáp nhập các đơn vị cũng đang được cân nhắc.

Quá trình thảo luận đang ở giai đoạn sơ bộ và chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra. Ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước (SASAC) và Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) cũng chưa trả lời các bản fax xin ý kiến.

Các hãng hàng không trên toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất kể từ khi đại dịch làm tê liệt ngành du lịch. Lần gần nhất Trung Quốc cứu trợ ngành này, chính phủ đã cung cấp hàng chục tỉ USD vốn vay khẩn cấp cho các hãng vận tải địa phương, giảm phí và trợ cấp cho các chuyến bay nội địa thua lỗ.

Mặc dù có các động thái củng cố ngành, những "ông lớn" của Trung Quốc — bao gồm China Southern Airlines Co., China Eastern Airlines Corp. và Air China Ltd. — vẫn chật vật để tìm lại lợi nhuận kể từ khi đại dịch Covid bắt đầu. Tổng cộng, bộ ba này đã lỗ lũy kế khoảng 209 tỉ nhân dân tệ (30 tỉ USD) từ năm 2020 đến năm 2025, trong đó chỉ có China Southern là có lãi nhẹ trong một năm duy nhất.

Cổ phiếu của ba hãng hàng không này tại Hong Kong đã thu hẹp đà giảm vào thứ Năm sau báo cáo của Bloomberg.

Gần đây hơn, giá nhiên liệu đã tăng vọt khi cuộc chiến Iran làm rối loạn thị trường năng lượng và gia tăng áp lực lên lĩnh vực hàng không — đặc biệt là vì các hãng hàng không Trung Quốc thiếu các biện pháp phòng vệ giá (hedging), khiến họ dễ bị tổn thương trước những đợt tăng vọt đột ngột của chi phí nhiên liệu. Theo Nathan Gee, trưởng bộ phận nghiên cứu vận tải khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Bank of America Corp., tỉ lệ nợ ròng trên vốn chủ sở hữu của họ đã vượt mức 200% vào cuối tháng 12, mức tương đối cao so với các đối thủ cùng ngành trong khu vực.

Ông Gee nhận định: “Các yếu tố trong 'kế hoạch ứng phó Covid' có thể quay trở lại. Trong đại dịch, chính phủ Trung Quốc đã hỗ trợ các hãng bay thông qua việc giảm bớt chi phí. Không loại trừ khả năng bộ ba ông lớn sẽ tiếp tục thâu tóm các hãng hàng không nhỏ hơn trong bối cảnh áp lực tài chính sắp tới.”

Trong lịch sử, Trung Quốc luôn trợ cấp cho các hãng hàng không của mình nhằm thúc đẩy sự mở rộng nhanh chóng. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến tình trạng dư thừa năng lực khi các hãng bay khai thác cả những đường bay không có lãi, cùng với đó là sự cạnh tranh gay gắt trong nước đẩy giá vé xuống thấp. Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp từ báo cáo thường niên, bộ ba ông lớn này đã nhận được hơn 120 tỉ nhân dân tệ tiền tài trợ và trợ cấp từ chính phủ trong thập kỷ tính đến năm 2025.

Trong khi các quan chức đang thảo luận về phương án tốt nhất để hỗ trợ các hãng bay nhà nước vượt qua cơn hỗn loạn, họ có thể nhận được một số sự nhẹ nhõm từ cuộc khủng hoảng năng lượng trong những tháng tới nếu lệnh ngừng bắn tạm thời được duy trì và có thêm nhiều tàu hàng băng qua eo biển Hormuz.

Nhà phân tích Eric Zhu của Bloomberg Intelligence cho biết: “Bộ ba này hiện đều đang nắm giữ lượng tiền mặt cao hơn so với năm 2019 bất chấp chuỗi thua lỗ kế toán từ sau đại dịch, mặc dù tất cả đều có gánh nặng nợ cao hơn nhiều”. Ông cũng nói thêm rằng các hãng vận tải này chưa rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính: “Đợt tăng giá nhiên liệu bay này ngày càng giống một cú sốc ngắn hạn khi những tin tức về hòa bình xuất hiện.”