Là một diễn viên đang chật vật ở Los Angeles, Kasey Esser đã vô tình bước vào thế giới mới của phim đoản kịch (microdrama). Được chọn vào vai chính người sói trong một bộ phim dài 60 tập, anh chỉ hy vọng có thể thuyết phục được vài người bạn xem tác phẩm đầu tay của mình trên một ứng dụng di động xa lạ.

Trong vòng vài tuần sau khi phát hành tại Mỹ, bộ phim đã thu về hàng trăm triệu lượt xem trên toàn thế giới, đưa anh trở thành một trong những ngôi sao toàn cầu đầu tiên của một định dạng mà hầu hết người Mỹ chưa từng nghe đến. Được thiết kế để xem trên điện thoại di động, với các tập phim chỉ dài từ hai đến ba phút, phim đoản kịch hiện là định dạng giải trí di động phát triển nhanh nhất trên toàn cầu.

"Mọi người liên tục hỏi đó là gì, và tôi chỉ biết nói, 'Thực ra tôi cũng không biết.' Bạn phải tải một ứng dụng, trả tiền cho mỗi tập, có vẻ như có rất nhiều rào cản," Kasey chia sẻ. Anh đã bị công ty đại diện chấm dứt hợp đồng chỉ một ngày trước khi nộp đơn ứng tuyển cho vai diễn này.

Thành công của bộ phim Fated to My Forbidden Alpha (Tạm dịch: Duyên nợ cùng Alpha cấm kỵ ) cũng là một sự giải tỏa cho các nhà sản xuất, những người đã đánh cược vào việc mô phỏng lại thành công bùng nổ của phim kịch siêu ngắn ở Trung Quốc ra phần còn lại của thế giới. Từng bị xem là nội dung bình dân với các câu chuyện tình lãng mạn của các tỉ phú và những âm mưu trả thù cường điệu, thể loại này đã chứng tỏ sức gây nghiện đối với những khán giả muốn có hình thức giải trí nhẹ nhàng khi di chuyển.

Trên toàn cầu, thời gian trung bình hàng ngày dành cho các ứng dụng phim đoản kịch đã tăng lên 25 phút tính đến tháng 4.2026, tăng mạnh 85% so với tháng 1.2025, nhờ độ phổ biến nhanh chóng ở Ấn Độ, Mỹ Latinh và Đông Nam Á. Con số này đang bám sát nút các nền tảng phát trực tuyến truyền thống, thường ở mức tương đối ổn định khoảng 35 phút, theo báo cáo của công ty phân tích thị trường Sensor Tower công bố vào tháng 6.

Nhưng trong một ngành công nghiệp có tốc độ phát triển nhanh như chính cốt truyện của nó, các nền tảng đã phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt. Tại Mỹ, nhiều nền tảng đã buộc phải chuyển hướng sang quảng cáo sau khi lượng người xem sẵn sàng trả tiền cho mỗi tập phim sụt giảm, và các nhà sản xuất trên toàn thế giới đang thử nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI) để cắt giảm chi phí.

Chi phí sản xuất một bộ phim đoản kịch chỉ tốn vài chục ngàn đô la và thường được quay trong vòng chưa đầy hai tuần, với các diễn viên hàng đầu kiếm được tới 2.000 USD mỗi ngày. Những bộ phim nổi tiếng nhất có thể tạo ra doanh thu hàng triệu đô la thông qua sự kết hợp giữa quảng cáo, đăng ký thuê bao và thu phí người xem. Phụ nữ từ 18 đến 35 tuổi chiếm phần lớn khán giả, họ "ngấu nghiến" những cốt truyện gay cấn vào giờ nghỉ trưa, trên đường đi làm hoặc bất kỳ phút rảnh rỗi nào trong ngày.

"Cốt truyện rất hời hợt. Nhưng đó chính xác là điều khiến chúng trở nên giải trí," Thananan Srisaengchay, bà mẹ nội trợ 45 tuổi ở Bangkok, người dành khoảng hai giờ mỗi ngày để xem phim kịch siêu ngắn, cho biết. "Tôi nhận ra mình ngày càng thiếu kiên nhẫn với những bộ phim dài và phức tạp. Tôi chỉ muốn một thứ gì đó vui vẻ, nhanh gọn và dễ hiểu."

Phim đoản kịch lần đầu tiên xuất hiện ở Trung Quốc vào khoảng năm 2018 và trỗi dậy như vũ bão, vượt qua doanh thu của toàn bộ ngành công nghiệp điện ảnh nước này vào năm 2024. Khi thị trường nội địa với 700 triệu người xem gần đạt đến điểm bão hòa, các công ty nội dung hàng đầu của Trung Quốc như ReelShort và DramaBox đã đổ hàng trăm triệu đô la để đưa mô hình này ra toàn cầu. Đến tháng 2.2025, hơn 200 ứng dụng phim kịch ngắn đã tràn ngập thị trường nước ngoài, gần gấp bốn lần so với năm trước và cùng nhau sản xuất hàng ngàn tựa phim, theo nền tảng tiếp thị kỹ thuật số DataEye-ADX.

"Cùng một câu chuyện, khác diễn viên, khác địa điểm," đạo diễn Xavier Serrano tại Los Angeles, người đã tạo ra 11 bộ phim đoản kịch cho các nền tảng hàng đầu của Trung Quốc, cho biết. Ông nói rằng các nhà sản xuất thường muốn giữ an toàn, bám vào những cốt truyện kiểu kịch truyền hình mà họ biết chắc sẽ nổi tiếng.

Mỹ nhanh chóng trở thành cỗ máy doanh thu, đóng góp 37% tổng chi tiêu trong ứng dụng toàn cầu vào đầu năm 2026 mặc dù chỉ chiếm 3% lượt tải về, theo Sensor Tower. Nhưng sự tăng trưởng ở Mỹ hiện đang hạ nhiệt: Chi tiêu của người dùng Mỹ đã giảm 11% so với cùng kỳ trong quý đầu tiên, ngay cả khi danh mục này tăng vọt ở những nơi khác.

Bogdan Nesvit, đồng sáng lập và đồng tổng giám đốc của Holywater Tech, cho biết phim đoản kịch đã khai thác được nhu cầu của khán giả về những "cú hích dopamine" nhanh chóng trên điện thoại thông minh, dựa trên thói quen xem được các nền tảng như TikTok và Instagram phổ biến. Holywater Tech là công ty công nghệ giải trí được thành lập tại Ukraine và là một trong số ít các công ty không phải của Trung Quốc giành được chỗ đứng tại Mỹ.

Với một thị trường ngày càng đông đối thủ, ông dự đoán sẽ có một cuộc thanh lọc cạnh tranh giữa các nền tảng trong vài năm tới, và nhu cầu ngày càng tăng đối với các nội dung đa dạng hơn, chẳng hạn như phim kịch siêu ngắn về tội phạm hoặc bí ẩn. "Nếu không gian này không phát triển, nó sẽ không còn tạo được tiếng vang với khán giả vào một thời điểm nào đó và tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại rất nhiều," ông nói.

Hollywood không còn đứng ngoài quan sát sự bùng nổ của phim kịch siêu ngắn. Tháng 5 vừa qua, Peacock của NBCUniversal đã trở thành dịch vụ phát trực tuyến lớn đầu tiên của Mỹ ra mắt một kênh video dọc chuyên biệt trên ứng dụng di động của mình, cung cấp các bộ phim kịch siêu ngắn được cấp phép như Fated to My Forbidden Alpha. TikTok đã ra mắt ứng dụng độc lập của riêng mình, PineDrama, trong khi Fox hiện đang cắt một mùa đầy đủ của chương trình thực tế phát sóng vào giờ vàng "Farmer Wants a Wife" thành các tập phim dưới 2 phút cho ứng dụng MyDrama của Holywater.

Sự tăng trưởng về lượng người xem đã khiến các hãng phim và công ty phát trực tuyến đổ xô thiết lập vị thế trước khi thị trường trưởng thành, khám phá cách điều chỉnh nội dung cho phù hợp với văn hóa và thị hiếu địa phương. Ngành công nghiệp này, mà nhóm phân tích Omdia cho biết đã tạo ra 11 tỉ USD trên toàn cầu vào năm 2025 và trên đà đạt mức 26 tỉ USD vào năm 2030, theo công ty phân tích Media Partners Asia.

Nếu bạn bước vào bất kỳ phòng họp nào ở Bollywood, phim kịch siêu ngắn sẽ là chủ đề số một mà mọi người đang bàn tán, Saurabh Pandey, CEO của Story TV, cho biết như vậy tại hội nghị truyền thông lớn nhất châu Á APOS vào tháng 6. Mới ra mắt cách đây một năm, nền tảng này là một trong những nền tảng phim dạng ngắn hàng đầu của Ấn Độ.

"Đó là một trong những thứ mà mọi người từng thấy khó coi," ông nói trong một cuộc phỏng vấn. "Trong sáu tháng qua, họ tò mò nhưng không thể chấp nhận nó. Trong hai tháng gần đây, mọi người đều hoàn toàn bị cuốn hút vào nó. Động lực này là có thật."

Nhưng mô hình doanh thu thu phí từ 20 đến 50 cent cho mỗi tập, động lực thúc đẩy loại hình này bùng nổ ở Trung Quốc, có dấu hiệu chậm lại và đã tỏ ra không phổ biến ở các thị trường châu Á và Mỹ Latinh, nơi khán giả thích xem quảng cáo hơn. Với việc các bộ phim có quảng cáo tạo ra biên lợi nhuận mỏng hơn so với các bản phát hành trả tiền cho mỗi tập, các nền tảng đang cuống cuồng cắt giảm chi phí, bao gồm cả việc áp dụng nhanh chóng trí tuệ nhân tạo.

ReelShort là một trong những công ty hưởng lợi nhiều nhất từ việc thâm nhập thị trường Mỹ và đang trên đà tạo ra doanh thu hơn 1 tỉ USD trong năm nay. Đến năm 2027, các sản phẩm do AI tạo ra có thể chiếm hơn 90% nội dung của công ty, mở đường cho chi phí giảm mạnh xuống còn 10% so với mức hiện tại, người sáng lập Joey Jia cho biết.

Tuy nhiên, ông không giấu được sự lo lắng về sự cạnh tranh mà AI có thể mang lại: "Tôi cảm thấy thực sự sợ hãi. AI đang thay đổi hoàn toàn cục diện cạnh tranh," ông nói tại một phiên thảo luận ở APOS. "Trước đây, nếu bạn làm việc ở Hollywood, bạn biết đối thủ của mình là các hãng phim truyền thông cao cấp."

Cả ba gã khổng lồ Trung Quốc đang thống trị thị trường nước ngoài là Kunlun Tech, COL Group và DramaBox đều đã đưa AI vào vị trí trung tâm trong chiến lược của mình theo một cách nào đó.

Kunlun Tech đã giới thiệu AI trong tất cả các lĩnh vực sản xuất, bao gồm âm thanh và video, cắt giảm 90% chi phí từ khoảng 200.000 USD mỗi bộ phim xuống dưới 20.000 USD, theo một bản công bố thông tin cho nhà đầu tư mà công ty đã nộp vào tháng 5. Điều này đã giúp dòng tiền hoạt động của công ty trở nên dương trong quý đầu tiên của năm, tuy nhiên công ty vẫn báo cáo khoản lỗ ròng khoảng 887 triệu nhân dân tệ (132 triệu USD).

Jo Zhou, một nhà quay phim phân bổ thời gian làm việc giữa Trung Quốc và Mỹ và đã quay một số bộ phim đoản kịch lan truyền sớm nhất, từng làm việc cho hai dự án mỗi tháng vào năm 2025, nhưng con số đó đã giảm một nửa trong năm nay. Một dự án mà cô vừa được nhận gần đây đã bị hủy bỏ để thay thế bằng một sản phẩm hoàn toàn do AI tạo ra. Các nhà sáng tạo trong ngành giờ đây có thể sản xuất những câu chuyện dài hàng giờ, chia chúng thành hàng chục tập ngắn và phát hành chỉ trong vài ngày.

"Tôi tin rằng điều này cho phép toàn bộ ngành công nghiệp giải phóng trí tưởng tượng nhiều hơn trong chính nội dung," Chen Zhaoling, giám đốc vận hành của công ty sản xuất dựa trên AI Presence Matter, cho biết. Sử dụng AI để cắt giảm chi phí sản xuất có thể giải phóng tiền mặt để thử nghiệm những cách kể chuyện sáng tạo hơn, và cuối cùng vượt ra ngoài những cốt truyện kiểu kịch truyền hình giật gân.

"Tôi vẫn tin rằng AI sẽ không thay thế hoàn toàn việc quay phim bằng con người thật," bà nói. "Đặc biệt đối với một số chủ đề đòi hỏi phải truyền tải những kết nối tinh tế, nhạy cảm giữa con người với nhau."

Với sự hỗ trợ từ Suttinee (Ying) Yuvejwattana