Tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu (AEF) 2026 diễn ra sáng 28.10 tại TP.HCM, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đối thoại với Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Stephan Mergenthaler về khả năng chống chịu cũng như những ưu tiên trọng điểm của Việt Nam nhằm tăng cường sự thích ứng với thế giới biến động và phân mảnh. Dưới đây là lược ghi trọng tâm của phiên đối thoại.

5 ưu tiên nền tảng

Thứ nhất, Việt Nam duy trì nợ công ở mức khoảng 34% GDP, tạo dư địa tài chính để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp khi các cú sốc xảy ra, đồng thời bảo đảm mục tiêu tăng trưởng. Các cú sốc có thể xuất hiện nhanh và khó dự đoán, do đó Việt Nam cần nâng cao khả năng chống chịu, năng lực dự báo và khả năng triển khai các giải pháp ứng phó.

Thứ hai, Việt Nam tập trung ưu tiên xây dựng thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Các cải cách về chính sách và nền tảng pháp luật được đẩy mạnh nhằm tháo gỡ rào cản, điểm nghẽn thể chế và cải thiện điều kiện sản xuất kinh doanh. Trong 9 tháng đầu năm, Việt Nam đã cắt giảm các thủ tục và điều kiện kinh doanh, giúp giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ.

Thứ ba, Việt Nam ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, cảng biển và năng lượng, từng bước làm chủ công nghệ, tăng cường năng lực cho các lĩnh vực kinh tế và cải thiện môi trường kinh doanh, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Mục tiêu là nâng cao năng lực và năng suất doanh nghiệp, thu hút đầu tư có chọn lọc, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời tập trung phát triển hạ tầng chiến lược. Những mục tiêu này đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn. Việt Nam đã xác định các mục tiêu chiến lược và sẽ huy động nguồn lực từ cả trong nước lẫn nước ngoài.

Thứ tư, Việt Nam tập trung phát triển giáo dục, đào tạo nghề để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, đồng thời đổi mới công tác giáo dục và đào tạo nghề.

Thứ năm, Việt Nam củng cố cục diện đối ngoại, mở rộng quan hệ và không gian phát triển. Tự chủ không có nghĩa là khép kín, mà là nâng cao năng lực tự quyết. Việt Nam sẽ tiếp tục đa dạng hóa thị trường, không gian và đối tác, mở rộng các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đồng thời tích cực tham gia các cơ chế đa phương. Một cục diện đối ngoại rộng mở sẽ giúp Việt Nam phân tán rủi ro và gia tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Việt Nam năm 2035 sẽ định hình vai trò như thế nào?

Việt Nam hướng tới ba mục tiêu trong vai trò của mình trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Thứ nhất, trở thành trung tâm công nghệ số mới nổi, trung tâm năng lượng xanh, sạch và trung tâm đổi mới sáng tạo. Thứ hai, trở thành mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời là một cực tăng trưởng mới của thế giới. Thứ ba, đóng góp nhiều hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, với những nền tảng được xây dựng từ các hoạt động và chính sách triển khai ngày hôm nay.

Việt Nam có một số thế mạnh để hiện thực hóa các mục tiêu này. Trước hết là vị trí địa chiến lược, sự ổn định về chính trị và kinh tế vĩ mô, cùng vai trò là điểm sáng tăng trưởng trong khu vực và trên thế giới. Trong một thế giới nhiều biến động, sự ổn định của Việt Nam có ý nghĩa quan trọng. Việt Nam cũng thuộc nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực châu Á Thái Bình Dương (APAC), ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và sở hữu mạng lưới FTA rộng khắp.

Bên cạnh đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu mới và quyết tâm cao. Trong bối cảnh dòng vốn và chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển, Việt Nam đang đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ làm trụ cột. Những thay đổi này tạo ra triển vọng tích cực để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam cũng đang cải cách thể chế để kịp thời nắm bắt cơ hội. Với lợi thế của một nền kinh tế đi sau và có độ mở cao, Việt Nam có điều kiện chuyển những dịch chuyển của kinh tế toàn cầu thành động lực phát triển trong nước.

Một thế mạnh khác là quy mô dân số hơn 100 triệu người, năng lực học hỏi tốt và nền sản xuất đã được kiểm chứng qua nhiều năm, cùng tiềm năng về kinh tế biển và năng lượng. Sự kết hợp giữa nguồn nhân lực, năng lực sản xuất và công nghệ sẽ giúp Việt Nam tạo ra những khả năng phát triển và công nghệ mới.

Việt Nam làm gì để duy trì chiến lược và đa dạng hóa?

Trước tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, Việt Nam cần củng cố năng lực nội tại để giữ vững quyền tự quyết và lựa chọn những thách thức phù hợp với năng lực của mình. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các quốc gia khác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Việt Nam tiếp tục hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong nước phát triển, bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh năng lượng và an ninh con người, đồng thời chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng. Mở rộng thị trường và đa dạng hóa đối tác là những nhiệm vụ quan trọng. Mục tiêu của Việt Nam là tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời tạo ra những giá trị kinh tế và công nghệ mới.

Việt Nam cần gì và có thể làm gì?

Thế giới đang trải qua nhiều biến động, đòi hỏi quan điểm về hợp tác phải thay đổi. Việt Nam mong muốn chuyển từ phối hợp thực thi sang đồng hành chiến lược, từ khai thác cơ hội sang thúc đẩy hợp tác. Các đối tác được kỳ vọng không chỉ đến Việt Nam tìm kiếm cơ hội, mà còn đồng hành để cùng triển khai các kế hoạch và kiên trì theo đuổi đến khi đạt kết quả tích cực.

Việt Nam mong muốn hợp tác với các quốc gia khác trên cơ sở công bằng và hòa bình, đồng thời phối hợp xây dựng những khuôn khổ hợp tác mới để chuyển hóa thành quả hợp tác thành chất lượng cuộc sống tốt hơn cho người dân.

Đối với các nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam mong muốn họ không chỉ mang đến nguồn vốn, mà còn chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và chuyển giao kiến thức để doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Thành công của từng doanh nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp sẽ song hành với sự phát triển của quốc gia.

Thông điệp với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư

Đối với bạn bè quốc tế, Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài. Việt Nam mong muốn chung tay cùng các đối tác kiến tạo tương lai về công nghệ và phát triển. Trong quá trình đổi mới mạnh mẽ và nâng cao năng lực, Việt Nam kỳ vọng doanh nghiệp chuyển từ tư duy “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”. Cách tiếp cận này sẽ góp phần cải thiện chất lượng mạng lưới kinh doanh và sản xuất.

Chính phủ khẳng định kiên định với mục tiêu tăng trưởng nhanh trên nền tảng kinh tế vững chắc và ổn định, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Chính phủ sẽ lắng nghe các nhà đầu tư và giải quyết những vấn đề được khuyến nghị. Việt Nam mong muốn các nhà đầu tư đồng hành cùng quá trình phát triển của đất nước, cùng xây dựng những mối quan hệ hợp tác bền vững. Mục tiêu là tăng cường hợp tác chặt chẽ để tạo ra những kết quả tích cực trong tương lai.