Khói bốc lên từ căn bếp của Babitha Sivadasan ở vùng nông thôn Kerala mang theo mùi hương của thời bà ngoại cô.

"Tôi đã bắt đầu nấu bằng củi," Babitha nói. Cô bắt đầu tiết kiệm chiếc bình gas còn nửa chừng sau khi không thể đặt mua thêm từ đại lý của Indian Oil Corp. "Đại lý chưa nhận đơn đặt hàng suốt một tuần nay."

Khi cuộc chiến Iran bước sang tuần thứ ba và khí đốt nấu ăn trở nên khan hiếm vì cú sốc nguồn cung do xung đột gây ra, một bộ phận nội trợ Ấn Độ đang quay về với những tập quán của quá khứ, lời nhắc nhở rõ ràng rằng địa chính trị có thể định hình lại đời sống thường ngày ở những vùng đất xa xôi.

Tại khu chợ sầm uất Chala ở Thiruvananthapuram, sự tuyệt vọng đã biến thành tội phạm: Một bình gas loại 19 kg dành cho mục đích thương mại bị đánh cắp giữa ban ngày từ một khách sạn. Điều khởi đầu chỉ là sự gián đoạn nguồn cung đã leo thang thành làn sóng mua hoảng, tích trữ và trộm cắp trên khắp Ấn Độ, quốc gia tiêu thụ LPG lớn thứ hai thế giới.

Ấn Độ nhập khẩu phần lớn dầu mỏ và phụ thuộc vào eo biển Hormuz cho gần một nửa lượng hàng vận chuyển, khiến nước này nằm trong số những quốc gia chịu tác động nặng nề nhất từ bất ổn Trung Đông. Sau khi cắt giảm mua dầu thô Nga dưới sức ép của Washington, New Delhi quay lại thị trường Vùng Vịnh, chỉ để đối mặt với các chuyến hàng bị đình trệ, chi phí tăng vọt và đồng rupee mất giá.

Những nhượng bộ gần đây của Mỹ liên quan đến việc mua dầu Nga gần như không giải quyết được tình trạng thiếu hụt trước mắt của Ấn Độ: khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG). Với hơn 90% nguồn cung LPG đến từ Trung Đông, bếp núc của Ấn Độ vẫn hoàn toàn phơi mình trước mọi cú sốc nguồn cung.

Tình trạng này lan rộng trên toàn quốc. Tại huyện Raisen thuộc bang Madhya Pradesh ở miền Trung, hãng thông tấn Press Trust of India đưa tin người tiêu dùng đã chặn một tuyến đường chính sau khi một đại lý không mở cửa. Hàng trăm người xếp hàng từ gần sáng sớm, và đến giữa buổi sáng, mọi thứ đã bùng phát.

Chợ đen

Tại Sanpada, vùng ngoại ô trung tâm tài chính Mumbai, hàng người bắt đầu xếp từ 3 giờ sáng, theo tờ Free Press Journal. Ngành dịch vụ ăn uống cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, với hơn 20% khách sạn ở Navi Mumbai và Raigad phải tạm đóng cửa. Trên chợ đen, bình gas được mua bán với giá hơn 3.000 rupee (khoảng 32,5 đô la).

Bạo lực cũng nổ ra theo. Tại Gorakhpur, thành phố thuộc bang Uttar Pradesh ở miền Bắc, một cuộc cãi vã tại điểm phân phối gas leo thang thành ẩu đả vào tuần trước khi một nhóm người cố tình chen hàng, buộc cảnh sát phải can thiệp.

Khoảng 5% nhà hàng trong hệ thống có tổ chức đã đóng cửa, theo Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia Ấn Độ. Nhà hàng cao cấp Millo ở khu Lower Parel, Mumbai, đang cắt giảm các món châu Á như mì và cơm vì tốn nhiều gas, chủ nhà hàng Sujit Mehta cho Bloomberg biết.

Ngành thực phẩm hiện hoạt động với lượng bình gas ít hơn khoảng 25%, theo phân tích của Karan Taurani từ Elara Securities. Các nền tảng giao đồ ăn như Zomato của Eternal Ltd. và Swiggy Ltd. cũng dễ bị tổn thương, ông cho biết thêm, vì phần lớn đơn hàng của họ đến từ các nhà hàng không thuộc chuỗi — đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nhất từ tình trạng khan hàng. Từ ký túc xá đại học đến các khu công nghệ lớn cũng đã bắt đầu thu hẹp thực đơn.

Tại các tòa nhà cao tầng ở Mumbai, một nỗi lo lắng thầm lặng đang lan ra. Kriti Mittal, một bà mẹ đi làm, đã đổi bếp gas sang bếp từ điện từ ngày 10 tháng Ba, bước đi chủ động trước cuộc khủng hoảng năng lượng. Cô không đơn độc. Dhanshree Shah, 56 tuổi, cũng mua bếp từ dù chưa nhận được bất kỳ cảnh báo chính thức nào từ nhà cung cấp gas. "Tôi mua để phòng thân," bà giải thích. "Đây là chuyện đảm bảo bếp núc cho tương lai."

Xu hướng này rõ ràng qua các con số bán lẻ. Tại chuỗi siêu thị DMart thuộc Avenue Supermarts Ltd., các nhà quản lý cho biết bếp từ và dụng cụ nấu ăn tương thích đang được mua sạch, các chi nhánh không kịp bổ sung hàng. Ngày 11 tháng Ba, doanh số bếp từ trên ứng dụng giao hàng Bigbasket tăng gấp 30 lần, theo Seshu Kumar Tirumala, giám đốc mua hàng và kinh doanh của ứng dụng này.

Trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba tại New Delhi, các quan chức chính phủ Ấn Độ cố trấn an dư luận, khẳng định việc giao LPG vẫn diễn ra bình thường và kêu gọi người dùng thương mại chuyển sang sử dụng khí đốt qua đường ống.

Dù vậy, họ cũng thừa nhận tình hình vẫn đáng lo ngại và kêu gọi tiết kiệm, điều mà những gia đình như Babitha đã tự mình thực hiện từ lâu, bằng cách dè sẻn từng bình gas và nhóm lại bếp củi.