Sau quyết định tăng lãi suất 25 điểm cơ bản ngày 16.9, biểu đồ dự báo mới của Fed phát đi tín hiệu cứng rắn hơn đáng kể so với chính mức tăng được công bố. Chu kỳ nới lỏng mà thị trường từng kỳ vọng đang lùi xa, trong khi lãi suất có thể duy trì quanh 4% ít nhất đến hết năm 2027.

Đây không còn đơn thuần là một lần điều chỉnh chính sách. Fed đang thay đổi quỹ đạo lãi suất trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu tương đối lớn, còn lạm phát chưa trở lại quỹ đạo phù hợp với mục tiêu 2%.

Fed đã nâng lãi suất từ gần 0% năm 2022 lên hơn 5% trong giai đoạn 2023-2024, sau đó bắt đầu cắt giảm trong năm 2024-2025. Đến tháng 9/2026, ngân hàng trung ương Mỹ quay lại tăng lãi suất khi áp lực giá vẫn cao hơn dự kiến.

Theo dự báo trung vị mới, lãi suất quỹ liên bang sẽ kết thúc năm 2026 ở khoảng 4,00-4,25%, sau đó duy trì quanh mức này trong năm 2027 trước khi giảm nhẹ vào năm 2028. So với những kỳ vọng trước đây về một chu kỳ giảm lãi suất tương đối nhanh, quỹ đạo mới cho thấy mặt bằng tiền tệ có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Sự thay đổi bắt nguồn từ chính những dữ liệu kinh tế mà Fed đang theo dõi. Fed đã nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 lên 2,3%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp được dự báo khoảng 4,1%. Năng suất và đầu tư tư nhân, đặc biệt ở những lĩnh vực liên quan đến AI, tiếp tục tạo lực đỡ cho hoạt động kinh tế.

Lạm phát lại diễn biến theo hướng khiến Fed thận trọng hơn. Dự báo lạm phát PCE năm 2026 được nâng lên 3,7%, trong khi thời điểm lạm phát trở lại mục tiêu 2% được lùi sang năm 2029, chậm hơn một năm so với dự báo hồi tháng 6.

Bức tranh này đặt Fed trước một bài toán khó. Tăng trưởng chưa suy yếu đủ mạnh để tạo áp lực giảm giá, còn lạm phát vẫn cao hơn đáng kể mục tiêu. Trong hoàn cảnh đó, khả năng Fed nhanh chóng chuyển sang cắt giảm lãi suất trở nên thấp hơn trong chính các dự báo của ngân hàng trung ương.

Quyết định tăng 25 điểm cơ bản ngày 16.9 được thông qua với tỷ lệ 12-0, phản ánh sự thống nhất cao trong FOMC về việc cần duy trì lập trường chính sách chặt chẽ. Chủ tịch Kevin Warsh cũng cho rằng những số liệu lạm phát gần đây chưa cho thấy xu hướng cơ bản cải thiện đủ rõ.

Nếu dự báo trung vị trở thành hiện thực, Fed sẽ còn một lần tăng 25 điểm cơ bản trong năm 2026, đưa biên độ lãi suất lên 4,00-4,25%. Sau đó, mức lãi suất này được giữ trong suốt năm 2027.

Đây là thay đổi quan trọng đối với thị trường tài chính. Trước đó, một bộ phận nhà đầu tư kỳ vọng Fed sẽ nhanh chóng quay lại chu kỳ cắt giảm. Với biểu đồ dự báo mới, thời điểm cho một chu kỳ giảm lãi suất rõ rệt có thể phải lùi thêm 12-18 tháng.

Thị trường trái phiếu sẽ chịu tác động trực tiếp từ quỹ đạo này. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài khó giảm mạnh khi nhà đầu tư phải tính đến khả năng lãi suất ngắn hạn duy trì cao trong thời gian dài, đồng thời lạm phát vẫn chưa trở lại mục tiêu.

Đối với chứng khoán, chi phí vốn cao kéo dài tạo sức ép lên định giá, đặc biệt với những doanh nghiệp có hệ số P/E cao và dòng tiền kỳ vọng tập trung ở tương lai xa. Các nhóm tài sản nhạy cảm với lãi suất như bất động sản và tiện ích cũng phải đối mặt với môi trường tài chính chặt chẽ hơn.

Ảnh hưởng sẽ lan sang nền kinh tế thực thông qua chi phí vay. Doanh nghiệp phải trả mức lãi cao hơn cho các khoản vay mới hoặc tái cấp vốn, trong khi hộ gia đình tiếp tục đối mặt với chi phí tín dụng cao. Đầu tư và tiêu dùng có thể giảm tốc trong năm 2027 nếu điều kiện tài chính duy trì ở mức hiện tại.

Tuy nhiên, kịch bản này chưa đồng nghĩa nền kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái. Dự báo của Fed vẫn đặt tăng trưởng ở mức dương và tỷ lệ thất nghiệp tương đối thấp. Chính sự kết hợp giữa tăng trưởng còn vững và lạm phát dai dẳng đang khiến việc điều hành tiền tệ trở nên phức tạp hơn.

Dot plot cũng không phải một cam kết cố định. Các thành viên FOMC có thể thay đổi dự báo khi dữ liệu kinh tế thay đổi. Nếu lạm phát giảm nhanh hơn dự kiến, đặc biệt trong trường hợp giá năng lượng giảm hoặc chuỗi cung ứng cải thiện, Fed có thể điều chỉnh lộ trình theo hướng nới lỏng sớm hơn.

Ở chiều ngược lại, lạm phát duy trì trên 3% trong khi tăng trưởng vẫn ổn định sẽ tạo sức ép buộc Fed giữ lãi suất cao lâu hơn. Một kịch bản như vậy cũng có thể mở ra khả năng tăng thêm lãi suất nếu áp lực giá không giảm theo kỳ vọng.

Ngoài ra, sức ép từ Tổng thống Donald Trump có thể là yếu tố làm môi trường chính sách trở nên phức tạp. Việc Fed duy trì hoặc tăng lãi suất dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh có thể làm gia tăng khác biệt với kỳ vọng vào một chính sách tiền tệ nới lỏng hơn của chính phủ ông Trump. Tuy nhiên, diễn biến chính sách hiện tại cho thấy FOMC vẫn đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát ở vị trí trọng tâm.

Điểm đáng chú ý nhất là dự báo quỹ đạo của năm 2027. Việc lãi suất được dự báo duy trì quanh 4% trong cả năm cho thấy Fed chưa nhìn thấy đủ cơ sở để bước vào một chu kỳ giảm lãi suất mới ngay trong năm tới.

Điều này đồng nghĩa các giả định về chi phí vốn và định giá tài sản cần được điều chỉnh. Một giai đoạn lãi suất thấp kéo dài từng trở thành cơ sở cho nhiều chiến lược đầu tư đang được thay thế bằng môi trường tiền tệ chặt chẽ hơn.

Fed đang phát đi một thông điệp tương đối rõ: lãi suất có thể ở mức cao lâu hơn dự kiến, trong khi tốc độ giảm lạm phát sẽ quyết định thời điểm chính sách có thể chuyển sang hướng nới lỏng. Với thị trường tài chính, năm 2027 có thể trở thành giai đoạn mà chi phí vốn tiếp tục đóng vai trò lớn trong quyết định đầu tư và định giá tài sản.