Mỗi ngày, Benjamin Scicluna, một sinh viên đại học được chẩn đoán mắc ADHD, lại xếp ra khoảng 20 viên thuốc với đủ hình dạng và kích cỡ.

Trong số đó có các loại thuốc kê đơn của anh, gồm thuốc kích thích Adderall và thuốc chống trầm cảm Pristiq, và rồi còn những loại khác. Có thể kể đến: Magiê, được cho là giúp giảm lo âu và mất ngủ; Nấm bờm sư tử (Lion’s Mane) để có sự tập trung bình tĩnh; và bacopa monnieri, một chất được cho là tăng cường trí nhớ có nguồn gốc từ một loại thảo dược có hoa nhỏ.

Scicluna, hiện ở độ tuổi cuối thiếu niên, bắt đầu sử dụng thực phẩm chức năng khi khoảng 14 tuổi. Liệu trình hiện tại của anh - một tổ hợp các hóa chất với chi phí khoảng 50 USD mỗi tháng - gần như được tự tổng hợp hoàn toàn thông qua nghiên cứu trực tuyến. Anh đã tìm kiếm các phương pháp điều trị triệu chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) mà không cần dùng thuốc tâm thần, thứ mà anh nói khiến anh cảm thấy như một thây ma, nhưng cuối cùng đã chọn một quy trình phức tạp mà anh cho là giúp mình "cảm thấy bình thường".

"Tôi có thể suy nghĩ rõ ràng hơn nhiều khi dùng chúng," Scicluna, người cũng được chẩn đoán mắc chứng tự kỷ và hội chứng Tourette, cho biết. "Vào những ngày tôi không buồn uống, tôi cảm thấy hiệu suất nhận thức của mình kém đi." Liệu trình hiện tại của anh được xây dựng qua quá trình thử và sai - một số loại thực phẩm chức năng anh thử khiến anh cảm thấy tốt vào vài ngày nhưng lại "kỳ lạ" vào những ngày khác, và tác dụng cũng thay đổi khi đơn thuốc của anh thay đổi.

Khi những người trẻ tìm kiếm thông tin để đối phó với ADHD, một tình trạng với các triệu chứng bao gồm khó tập trung và hiếu động thái quá, một số đã tìm đến thực phẩm chức năng như một liệu pháp bổ sung hoặc thay thế cho thuốc kê đơn. Một số đang tìm nguồn thông tin từ mạng xã hội: Trên TikTok và Reddit, các bài đăng về "nootropics" (thuốc bổ não) và "supplement stacks" (tổ hợp chất bổ sung) quảng cáo các sản phẩm được cho là có ích.

Trong khi Scicluna tìm kiếm các giải pháp thay thế trực tuyến sau khi có chẩn đoán lâm sàng và luôn thông báo cho bác sĩ của mình, những người khác lại đang hình thành các liệu trình chỉ hoàn toàn thông qua mạng xã hội.

Trong một cuộc khảo sát năm 2024 với hơn 1.000 học sinh trung học, hơn một nửa cho biết họ đã sử dụng mạng xã hội để tự chẩn đoán các tình trạng sức khỏe tâm thần ít nhất một lần, theo EdWeek.

"Khi bạn lên mạng xã hội, rất dễ bị theo dõi theo một cách nào đó khiến bạn ngập trong nội dung đặc biệt về ADHD," Ryan Sultan, một nhà nghiên cứu về ADHD và là trợ lý giáo sư tâm thần học lâm sàng tại Đại học Columbia, cho biết. Ông nói rằng sự phổ biến này có thể khiến nhiều người tự hỏi liệu họ có mắc phải tình trạng này hay không.

Zoe Shirken, 27 tuổi, là một sinh viên cao học ngành tâm lý học lâm sàng tại Đại học Antioch ở Los Angeles và là một huấn luyện viên sức khỏe tích hợp. Cô cũng là một nhà sáng tạo nội dung với hơn 20.000 người theo dõi trên TikTok. Shirken được chẩn đoán mắc ADHD vào năm lớp tám và cho biết cô đã dùng thuốc kích thích kê đơn Vyvanse trong khoảng tám năm trước khi dừng lại sau khi tốt nghiệp đại học. Cô bắt đầu dùng liều thấp l-theanine, một chất bổ sung tự nhiên có trong trà xanh, như một giải pháp thay thế.

Video đầu tiên của Shirken chia sẻ kinh nghiệm sử dụng thực phẩm chức năng l-theanine hàng ngày đã đạt 2,2 triệu lượt xem và hơn 150.000 lượt thích. Ngay sau đó, thương hiệu mà cô giới thiệu đã liên hệ để hợp tác, và cô đã đồng ý trở thành đối tác để nói về sản phẩm. Video đó thậm chí còn nhận được nhiều tương tác hơn.

Kể từ đó, Shirken cho biết các thương hiệu khác đã liên hệ, gửi các gói quà PR và yêu cầu sản phẩm của họ được xuất hiện trong video của cô. Nhưng cô rất thận trọng, đặc biệt nếu cô chưa từng tự mình thử sản phẩm. "Tôi muốn rất cẩn thận để không trở thành một phần của bất kỳ sự ồn ào nào," cô nói.

TikTok đã phát triển thành một nền tảng thương mại điện tử phổ biến cho thực phẩm chức năng, tạo ra doanh số tại Mỹ vào năm 2025 khoảng 1 tỉ USD, theo ước tính từ một báo cáo ngành của Nutrition Business Journal. Trên TikTok Shop, doanh thu từ thực phẩm chức năng được liên kết từ các video có hashtag liên quan đến ADHD tại Mỹ là gần 7 triệu USD trong 12 tháng tính đến tháng 5, theo dữ liệu từ Charm.io được phân tích cho Bloomberg News.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) có các quy định nghiêm ngặt đối với việc quảng cáo thuốc kê đơn, đảm bảo chúng chỉ được tiếp thị cho các chỉ định đã được phê duyệt và các công ty phải công bố tác dụng phụ cũng như các rủi ro có thể xảy ra. Nhưng vì thực phẩm chức năng không cần sự chấp thuận của FDA, hạn chế duy nhất đối với các influencer quảng cáo sản phẩm là nếu họ đưa ra các tuyên bố tiếp thị sai sự thật.

Thông tin sai lệch về các chủ đề sức khỏe tâm thần trên mạng xã hội có thể bao gồm từ việc khái quát hóa quá mức dựa trên kinh nghiệm cá nhân đến thông tin không chính xác. Bất chấp rủi ro, ngày càng có nhiều người trẻ tin tưởng các nguồn tin trên mạng xã hội hơn là bác sĩ của họ. Một cuộc khảo sát năm 2025 của công ty truyền thông chiến lược Edelman cho thấy 38% người trưởng thành từ 18 đến 34 tuổi đã bỏ qua hướng dẫn y tế của nhà cung cấp dịch vụ để nghe theo lời khuyên từ mạng xã hội, tăng 12 điểm phần trăm so với năm trước.

Và đối với những người trẻ đang tự kết hợp các liệu trình tùy chỉnh, không có câu trả lời nào phù hợp cho tất cả: một yêu cầu đề xuất trên diễn đàn Reddit có thể nhận được mọi thứ, từ các loại thực phẩm chức năng mà người đăng coi là "một phép màu nhỏ" cho đến các khuyến nghị tuân theo các thói quen nghiêm ngặt, tắm nắng và chơi cờ vua.

Một đại diện của TikTok cho biết các nguyên tắc cộng đồng của họ cấm thông tin sai lệch liên quan đến sức khỏe, bao gồm cả lời khuyên y tế không chính xác. Nền tảng này cũng hướng người dùng đến các dịch vụ hỗ trợ và y tế công cộng khi một số thuật ngữ nhất định được tìm kiếm. Reddit đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Các nhà sản xuất thực phẩm chức năng đã nắm bắt được xu hướng này, mở rộng dòng sản phẩm và chuyển trọng tâm từ việc bổ sung thiếu hụt dinh dưỡng sang hỗ trợ sức khỏe tâm thần và giúp ngủ ngon. Một số đã giới thiệu các hỗn hợp hóa chất tùy chỉnh, được tiếp thị như là các biện pháp tự nhiên cho các tình trạng như ADHD hoặc như một liệu pháp bổ sung cho chế độ dùng thuốc kê đơn. Nhiều lợi ích được quảng cáo trùng lặp với một số tác dụng phụ phổ biến nhất của thuốc tâm thần - ví dụ, Adderall liệt kê khó ngủ và căng thẳng là những tác dụng phụ tiềm ẩn.

Mặc dù sự bùng nổ của các sản phẩm được tiếp thị xoay quanh cái gọi là "sức khỏe toàn diện" (wellness) phần lớn được cho là do người tiêu dùng thế hệ Z và millennial, ngay cả các thế hệ trẻ hơn cũng đang bị cuốn theo.

Olly, một thương hiệu vitamin nổi tiếng, bán một dòng sản phẩm dành cho trẻ em bao gồm các sản phẩm có tên "Chillax" và "Melatonin-Free Sleep", mỗi loại chứa một sự kết hợp của các chất bổ sung. Hiya Health bán một hỗn hợp "Bedtime Essentials" đi kèm với các nhãn dán để trang trí chai. Cả hai công ty đã hợp tác với những người nổi tiếng và influencer trên Instagram và TikTok để quảng bá sản phẩm của họ. Trang web của họ cũng có những tuyên bố miễn trừ trách nhiệm nổi bật rằng các lợi ích mà họ quảng cáo chưa được FDA đánh giá.

Các chất bổ sung không được tiếp thị để điều trị một tình trạng cụ thể - và nhiều phụ huynh sẽ tìm mua chúng cho những đứa trẻ không có chẩn đoán - nhưng các bài đánh giá trực tuyến cho sản phẩm của cả hai thương hiệu đều đề cập đến những đứa trẻ mắc ADHD hoặc tự kỷ mà cha mẹ chúng cảm thấy đã được hưởng lợi từ các hỗn hợp này.

Stasis, công ty bán các hỗn hợp thực phẩm chức năng được tiếp thị cho cả người lớn và trẻ em, thì nói rõ hơn. Stasis Kids, có công thức dùng ban ngày và ban đêm chứa nghệ tây, l-theanine và magiê glycinate, được mô tả là "một hệ thống hoàn chỉnh hàng ngày cho trẻ em đang dùng thuốc kích thích."

"Các công ty đang cẩn trọng về cách họ định vị các sản phẩm này cho trẻ em," Erika Craft, giám đốc dữ liệu và phân tích tại Nutrition Business Journal, cho biết. Bà nói rằng sự giám sát chặt chẽ hơn của cơ quan quản lý đối với các sản phẩm dành cho trẻ em có nghĩa là các sản phẩm được tiếp thị cho "sự tập trung lành mạnh" thay vì điều trị rõ ràng các vấn đề về sự chú ý.

Stasis, Hiya Health và Olly cho biết trong các tuyên bố gửi tới Bloomberg News rằng sản phẩm của họ không được thiết kế để thay thế thuốc hoặc điều trị bất kỳ tình trạng nào. Stasis và Hiya cũng nói rằng bác sĩ là người có vị thế tốt nhất để đề xuất thuốc và kê đơn, và Hiya cho biết sản phẩm của họ chỉ được tiếp thị độc quyền cho các bậc cha mẹ.

Thị trường thực phẩm chức năng của Mỹ đạt doanh số khoảng 74 tỉ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ đạt gần 100 tỉ USD vào năm 2029, theo dữ liệu từ Nutrition Business Journal. Thực phẩm chức năng cho sức khỏe trẻ em dự kiến chiếm khoảng 983 triệu USD trong doanh số năm ngoái, một con số đã tăng trưởng đều đặn kể từ năm 2020.

Các công ty tiêu dùng và dược phẩm lớn cũng đã chú ý đến xu hướng này. Unilever Plc đã xây dựng mảng kinh doanh chăm sóc sức khỏe của mình, mua lại Olly vào năm 2019 và gần đây nhất là thương hiệu thực phẩm chức năng Gruns, cũng có một dòng sản phẩm dành cho trẻ em nổi tiếng. Hiya Health thuộc sở hữu của công ty niêm yết Usana Health Sciences Inc.

Người tiêu dùng từ lâu đã tìm đến thực phẩm chức năng để giảm bớt đủ loại triệu chứng. Nhưng dưới thời Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr., một nỗ lực nhằm giải quyết tình trạng kê đơn thuốc tâm thần quá mức, "đặc biệt là ở trẻ em," đã góp phần thúc đẩy một sự thay đổi văn hóa khỏi việc dùng thuốc.

Vào tháng 5, ông Kennedy đã công bố một kế hoạch "hạn chế việc kê đơn thuốc tâm thần quá mức", bao gồm một báo cáo sẽ được ban hành trong tháng đó về xu hướng giảm liều thuốc. Tính đến ngày 21 tháng 7, báo cáo này vẫn chưa được công bố.

Mặc dù nỗ lực giảm liều thuốc không đề cập rõ ràng đến thực phẩm chức năng, bộ trưởng y tế là một người ủng hộ mạnh mẽ các phương pháp điều trị thay thế, nói trên một podcast năm 2023 rằng ông dùng nhiều vitamin và chất dinh dưỡng đến nỗi ông "thậm chí không thể nhớ hết" danh sách. Đồng thời, chiến dịch siết chặt an toàn thực phẩm của ông đã đặt ra một mối đe dọa cho ngành công nghiệp thực phẩm chức năng.

Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh và FDA đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Một số bác sĩ nói với Bloomberg rằng họ đã thấy sự gia tăng các bậc cha mẹ hỏi về thực phẩm chức năng cho con nhỏ của họ bị lo âu hoặc ADHD, trích dẫn các cuộc thảo luận họ thấy trên tin tức hoặc mạng xã hội về việc lạm dụng thuốc ở trẻ em Mỹ.

"Tôi thường gặp các gia đình muốn thử các chiến lược hành vi, hỗ trợ tại trường học, thay đổi giấc ngủ, dinh dưỡng, tập thể dục, trị liệu hoặc thực phẩm chức năng trước khi xem xét dùng thuốc," Mai Uchida, một bác sĩ tâm thần trẻ em tại Mass General Brigham, cho biết. "Thực phẩm chức năng có thể cảm thấy dễ tiếp cận và ít đáng sợ hơn so với thuốc kê đơn."

Những người trẻ tuổi có thể cảm thấy vỡ mộng về các phương pháp điều trị tâm thần truyền thống không hiệu quả hoặc gây ra các tác dụng phụ không mong muốn, theo Jennifer Gates, trợ lý giáo sư tại Khoa Tâm thần học của Đại học North Carolina tại Chapel Hill. Gates cho biết một số bệnh nhân của bà sử dụng internet để tìm kiếm các phương pháp điều trị từ cộng đồng mà không nói chuyện với các nhà cung cấp dịch vụ y tế của họ.

Gates nói rằng điều quan trọng là mọi người phải nói chuyện với bác sĩ về những gì họ đang dùng, vì thực phẩm chức năng có thể làm trầm trọng thêm tác dụng phụ hoặc làm giảm hiệu lực của thuốc kê đơn. Uchida cũng cảnh báo rằng chất lượng và độ tinh khiết của thực phẩm chức năng có thể khác nhau, đặc biệt là trên các nền tảng mua sắm trực tuyến.

Đối với một số người, thực phẩm chức năng - phần lớn không được kiểm soát và không cần FDA phê duyệt trước khi bán - có cảm giác như một ẩn số quá lớn.

Con trai của một bà mẹ ở Connecticut được chẩn đoán mắc ADHD khi mới bảy tuổi, và họ quyết định thử dùng thuốc sau khi cậu bé nói rằng mình gặp khó khăn trong việc tập trung ở trường. Loại thuốc đầu tiên họ thử, Ritalin, không tạo ra sự khác biệt, bà nói, yêu cầu giấu tên vì lý do riêng tư, và một loại amphetamine cậu bé dùng tiếp theo đã làm phẳng lặng tính cách của cậu.

Mặc dù bà đã xem các bài đăng trên mạng xã hội về các loại thực phẩm chức năng như magiê và nghệ tây có thể giúp giảm các triệu chứng của con trai, bà cho biết mình do dự thử chúng khi chưa có thêm bằng chứng. Nếu bà có mua bất cứ thứ gì, đó sẽ chỉ là khi nó được một bác sĩ khuyên dùng, bà nói.

Hiện tại, bà vẫn tiếp tục thử dùng thuốc và gần đây đã chuyển con trai mình sang một loại thuốc ADHD mới. Quá trình này, bà nói, giống như trò roulette y tế.

Với sự hỗ trợ từ Hadriana Lowenkron