Doanh nghiệp thời trang nhanh Trung Quốc Shein Global từng được định giá lớn hơn cả các công ty mẹ của H&M và Zara cộng lại, mang về cho người đứng đầu kín tiếng Sky Xu khối tài sản ròng hơn 23 tỉ USD.

Nhưng vận may của Xu đã đảo chiều chỉ trong bốn năm ngắn ngủi khi Shein phải vật lộn với thuế quan, sự giám sát chính trị và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt. Shein dự kiến sẽ lên sàn tại Hong Kong vào thứ Ba với mức định giá chỉ nhỉnh hơn một phần tư so với con số 100 tỉ USD vào năm 2022. Khối tài sản cá nhân của Xu, dựa trên 30% cổ phần ông nắm giữ, giảm xuống còn khoảng 8 tỉ USD theo mức giá niêm yết, theo Bloomberg Billionaires Index.

Mức giảm hơn 15 tỉ USD trong khối tài sản của Xu cũng xuất phát từ việc chọn sai thời điểm. Các thương hiệu tiêu dùng Trung Quốc lên sàn trong khoảng một năm qua ban đầu thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của giới đầu tư, cho đến khi một loạt công ty trí tuệ nhân tạo (AI) ra mắt, chiếm mất hào quang và tạo ra thêm những tỉ phú mới.

“Họ chắc chắn đã bỏ lỡ thời điểm vàng,” Sam Wyatt, nhà quản lý danh mục đầu tư cổ phiếu quốc tế tại U Ethical Investors có trụ sở tại Melbourne, nhận định về đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Shein. Thương mại điện tử giờ đây là một câu chuyện kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư so với AI, theo ông.

Trong khi một số công ty AI mang lại mức tăng bùng nổ ngay trong ngày đầu tiên, hiệu suất tổng thể của các đợt IPO tại Hong Kong lại biến động. Cổ phiếu của hãng sản xuất đồ uống Eastroc Beverage Group và công ty chăn nuôi heo Muyuan Foods đều đang giao dịch dưới mức giá niêm yết sau các màn ra mắt vượt mốc 1 tỉ USD. Hai anh em sáng lập Mixue Group, chuỗi trà sữa đang phát triển nhanh chóng, cũng chứng kiến tài sản của họ thu hẹp hơn một phần năm kể từ khi công ty lên sàn vào năm ngoái.

Người phát ngôn của Shein đã không phản hồi yêu cầu bình luận.

Xu, 43 tuổi, thành lập Shein vào năm 2012 cùng ba đối tác. Tất cả họ từng làm việc tại cùng một công ty tiếp thị qua công cụ tìm kiếm và đã sử dụng kinh nghiệm của mình để phát triển Shein thành một nhà bán lẻ trực tuyến nổi tiếng với quần áo hợp thời trang, giá rẻ. Việc kinh doanh phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ đại dịch Covid-19, khi người mua sắm trẻ tuổi thúc đẩy sự bùng nổ doanh số.

Tăng trưởng doanh thu đã chậm lại kể từ đó, theo dữ liệu mà Shein tiết lộ vào tháng 7 trước đợt IPO. Một trong những chiến lược then chốt của công ty, né thuế nhập khẩu tại Mỹ và châu Âu thông qua các lô hàng nhỏ, đã bị đảo lộn vào năm ngoái khi chính quyền Trump chấm dứt một ngoại lệ thuế quan quan trọng và liên minh châu Âu thông báo áp thuế quan cố định đối với các bưu kiện nhỏ.

“Hướng đi của thị trường đang thay đổi, không theo hướng có lợi cho Shein, đặc biệt là trong những năm gần đây,” Sheng Lu, giáo sư nghiên cứu về thời trang và may mặc tại đại học Delaware, nhận xét. AI cũng đang san bằng sân chơi cho các đối thủ cạnh tranh của Shein, những bên sẽ có khả năng đáp ứng tốt hơn và nhanh chóng hơn trước sự thay đổi trong thị hiếu của người tiêu dùng, ông cho biết.

Shein đã cố gắng lên sàn trong thời kỳ đỉnh cao nhưng gặp khó khăn trong việc thu hút sự chú ý tại New York và London, nơi công ty phải đối mặt với sự giám sát về các thực hành lao động. Chuỗi cung ứng của công ty có gốc rễ tại Trung Quốc nhưng phụ thuộc vào Mỹ và châu Âu, hai thị trường then chốt. Các lãnh đạo đã cố gắng tách thương hiệu khỏi nguồn gốc Trung Quốc và chuyển trụ sở toàn cầu sang Singapore, mặc dù cuối cùng họ vẫn cần sự phê duyệt từ các cơ quan quản lý Trung Quốc cho đợt IPO.

“Shein là chủ đề nóng nhất hai đến ba năm trước, một công ty Trung Quốc có thể đã IPO tại Mỹ vì đã có một thương hiệu thời trang nhanh mạnh mẽ tại Mỹ và sự nhận diện rộng rãi từ người tiêu dùng,” Jason Hsu, giám đốc đầu tư tại Rayliant Global Advisors, đánh giá. “Nhưng chủ đề nóng hiện nay là AI.”

— Với sự hỗ trợ của Pei Yi Mak