SpaceX đã hoãn cuộc thử nghiệm tên lửa Starship quan trọng vào thứ Năm sau khi phải xử lý hàng loạt sự cố xuất hiện ngay trước thời điểm phóng.

Starship dự kiến thực hiện chuyến bay lớn thứ 12 từ cơ sở phóng Starbase của công ty tại Nam Texas.

Nhiệm vụ này diễn ra chỉ một ngày sau khi công ty do Elon Musk lãnh đạo, tên đầy đủ là Space Exploration Technologies, chính thức nộp hồ sơ IPO và có thể lên sàn ngay trong tháng 6. Hồ sơ cho thấy công ty đang gánh khoản lỗ hàng tỉ USD, đồng thời áp dụng cơ chế cổ phiếu siêu quyền biểu quyết giúp Musk tiếp tục duy trì quyền kiểm soát SpaceX.

SpaceX đặt mục tiêu huy động tới 75 tỉ USD để thúc đẩy quá trình phát triển Starship cho các sứ mệnh Mặt Trăng và Sao Hỏa, mạng Internet vệ tinh Starlink cùng mảng kinh doanh AI còn non trẻ.

Đợt phóng lần này cũng đánh dấu chuyến bay đầu tiên của phiên bản Starship thế hệ thứ ba, còn được gọi với tên là Version 3 hay V3.

Mẫu tàu nâng cấp được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể so với các nguyên mẫu Starship trước đây, và gia tăng sức mạnh và khả năng hoạt động của tên lửa.

“Chúng tôi đang học hỏi rất nhiều về các hệ thống này khi lần đầu vận hành chúng. Trong những giây cuối cùng trước giờ phóng, chúng tôi không thể xử lý triệt để toàn bộ vấn đề để kịp cất cánh,” bình luận viên Dan Huot của SpaceX nói với khán giả sau khi vụ phóng bị hoãn vào ngày thứ Năm.

Công ty hiện chuẩn bị cho đợt IPO có thể đưa định giá SpaceX lên tới khoảng 2 ngàn tỉ USD. Tuy nhiên, quy mô và thời điểm cụ thể của thương vụ vẫn có thể thay đổi.

Để củng cố mức định giá này, SpaceX đã đưa ra hàng loạt kế hoạch đầy tham vọng yêu cầu Starship phải hoạt động hoàn chỉnh, trong đó có ý tưởng phóng tới 1 triệu vệ tinh lên quỹ đạo để vận hành như các trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian.

Được thiết kế để vận chuyển hàng hóa và con người tới những điểm đến xa xôi trong vũ trụ, Starship cũng là chìa khóa giúp Musk hiện thực hóa tham vọng lớn nhất của mình là xây dựng khu định cư của loài người trên Sao Hỏa.

Tuy nhiên trong ngắn hạn, Musk cho biết SpaceX sẽ ưu tiên đưa con người trở lại Mặt Trăng trước. Công ty hiện nắm trong tay các hợp đồng trị giá khoảng 4 tỉ USD với NASA để đưa phi hành gia đáp xuống bề mặt Mặt Trăng. SpaceX cũng có kế hoạch xây dựng căn cứ riêng tại đây.

Nhưng trước tiên công ty phải chứng minh được những bước tiến đáng kể trong quá trình phát triển Starship, nhất là khi chương trình đã liên tục gặp thất bại cùng nhiều vụ nổ.

“Đây chắc chắn là lần phóng Starship có mức độ rủi ro và áp lực lớn nhất từ trước tới nay, một phần vì chương trình đưa con người lên Mặt Trăng của NASA đang chịu nhiều tranh cãi và bị giám sát chặt chẽ, phần khác vì SpaceX đang chuẩn bị IPO và liên tục nhấn mạnh vai trò sống còn của Starship đối với tương lai công ty,” Carissa Christensen, nhà sáng lập kiêm CEO công ty nghiên cứu không gian BryceTech, nhận định. “Lần này thực sự rất quan trọng.”

Đã khoảng bảy tháng kể từ lần gần nhất SpaceX phóng Starship vào tháng 10.2025.

Trong phần lớn thời gian năm ngoái, các chuyến bay thử nghiệm Starship sử dụng phiên bản Version 2 liên tục gặp sự cố, bao gồm nhiều vụ nổ và trục trặc khi đang bay. Công ty cũng chứng kiến một số vụ nổ xảy ra ngay tại cơ sở Starbase trong quá trình thử nghiệm mặt đất.

Công ty của Musk thiết kế Starship theo hướng có thể tái sử dụng hoàn toàn, điều mà tới nay chưa hãng tên lửa nào làm được. Cả hai phần của hệ thống gồm tầng đẩy Super Heavy và tàu Starship đều được kỳ vọng quay trở lại Trái Đất nguyên vẹn sau mỗi lần phóng để tiếp tục thực hiện các sứ mệnh khác.

SpaceX đã nhiều lần chứng minh khả năng “bắt” tên lửa đẩy Super Heavy bằng tháp phóng sau khi hạ cánh. Tuy nhiên, công ty vẫn chưa thử thu hồi toàn bộ hệ thống tên lửa trong trạng thái nguyên vẹn.

Phiên bản Starship V3 được tối ưu hóa cho khả năng tái sử dụng. Musk dự đoán SpaceX có thể đạt mục tiêu tái sử dụng hoàn toàn trước cuối năm nay.

V3 cũng sẽ lần đầu sử dụng động cơ Raptor nâng cấp, được thiết kế để tạo lực đẩy mạnh hơn đáng kể khi cất cánh và nâng cao năng lực vận hành của Starship. Tổng thể, V3 tích hợp nhiều thay đổi về thiết kế như cánh lưới mới và hệ thống điện tử hàng không mới nhằm giúp Starship hoạt động ổn định hơn, mạnh hơn và dễ tái sử dụng hơn.

— Với sự hỗ trợ của Sana Pashankar