Trên Phố Wall, nỗi lo ngày càng lớn xoay quanh AI đang liên tục đè nặng lên cổ phiếu của những doanh nghiệp bị xem là có nguy cơ bị bỏ lại phía sau, từ các công ty phần mềm nhỏ cho tới những tập đoàn quản lý tài sản hàng đầu.

Đợt bán tháo mới nhất bùng nổ vào thứ Ba khi một startup ít tên tuổi mang tên Altruist tung ra một công cụ tối ưu thuế mới. Động thái này khiến cổ phiếu của Charles Schwab, Raymond James Financial và LPL Financial Holdings đồng loạt lao dốc 7% trở lên.

Với một số mã, đây là mức giảm sâu nhất kể từ cú sốc chiến tranh thương mại hồi tháng 4 năm ngoái. Tuy nhiên, diễn biến này chỉ là ví dụ mới nhất cho tâm lý “bán trước, hỏi sau” đang lan rộng trên thị trường. Khi hàng trăm tỉ USD đổ vào AI bắt đầu được chuyển hóa thành các sản phẩm thương mại, nhiều người lo rằng công nghệ này có thể đảo lộn toàn bộ các ngành kinh tế.

“Bất kỳ công ty nào chỉ cần bị xem là có nguy cơ bị AI thay thế cũng đều có thể bị bán tháo,” ông John Belton, nhà quản lý quỹ tại Gabelli Funds, nhận định.

Trong vài năm qua, những bước tiến của AI vẫn luôn là tâm điểm của Phố Wall, với cổ phiếu công nghệ dẫn dắt đà tăng. Khi giá cổ phiếu liên tục lập đỉnh, câu hỏi đặt ra là liệu đây có phải một bong bóng sắp vỡ không, hay là khởi đầu của một làn sóng tăng năng suất đủ sức tái định hình mọi doanh nghiệp Mỹ.

Nhưng kể từ đầu tuần trước, hàng loạt sản phẩm AI mới ra mắt đã khiến tâm lý thị trường thay đổi rõ rệt. Thay vì tìm kiếm kẻ thắng, giới đầu tư hiện tập trung vào việc tránh mọi công ty có nguy cơ bị thay thế dù là nhỏ nhất.

“Tôi thật sự không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo,” ông Will Rhind, CEO của Graniteshares Advisors, nói.

“Năm ngoái, câu chuyện là ai cũng tin vào AI, nhưng vẫn đang đi tìm cách ứng dụng nó,” ông nói thêm. “Giờ đây, khi các ứng dụng đó liên tục xuất hiện và ngày càng mạnh mẽ và thuyết phục hơn, hệ quả tất yếu là sự xáo trộn.”

Tuần trước, nỗi lo này lan sang nhiều lĩnh vực khác khi các công cụ mới của Anthropic châm ngòi cho một đợt bán tháo trên diện rộng, từ phần mềm đến dịch vụ tài chính, quản lý tài sản và pháp lý.

Những lo ngại tương tự cũng khiến cổ phiếu các công ty môi giới bảo hiểm tại Mỹ lao dốc vào thứ Hai, sau khi nền tảng trực tuyến Insurify ra mắt ứng dụng mới dùng ChatGPT để so sánh phí bảo hiểm ô tô. Sang thứ Ba, cổ phiếu ngành quản lý tài sản trở thành nạn nhân tiếp theo, khi sản phẩm Hazel của Altruist kéo cả nhóm đi xuống. Công cụ này cho phép các cố vấn tài chính cá nhân hóa chiến lược cho khách hàng.

Ngay cả CEO của Altruist, ông Jason Wenk, cũng thừa nhận ông đã bị bất ngờ trước quy mô phản ứng của thị trường, khi hàng tỉ USD vốn hóa của nhiều công ty đầu tư bị “thổi bay”. Tuy nhiên, ông cho rằng điều này cho thấy mối đe dọa mà công ty mình mang lại.

“Mọi người đang dần nhận ra rằng kiến trúc chúng tôi dùng để xây dựng Hazel có thể thay thế gần như mọi công việc trong lĩnh vực quản lý tài sản,” ông nói trong một cuộc phỏng vấn. “Những công việc vốn cần cả đội ngũ để thực hiện giờ có thể được AI xử lý hiệu quả với chi phí chỉ khoảng 100 USD mỗi tháng.”

Các công ty AI như OpenAI và Anthropic đã tạo được chỗ đứng đáng kể trong lĩnh vực kỹ thuật phần mềm, với các sản phẩm giúp lập trình viên viết và sửa mã nhanh hơn. Hai công ty này cũng đang mở rộng sang nhiều ngành khác.

Dù vậy, vẫn còn không ít câu hỏi xoay quanh cách công nghệ này sẽ được triển khai trong thực tế. Chẳng hạn như ngành ngân hàng từng nhiều lần đối mặt với thách thức từ tiền mã hóa, dịch vụ điện tử và các công nghệ mới khác, nhưng sau cùng thì vị thế thống trị của ngành vẫn vững vàng.

Ông Belton của Gabelli là một trong những người tỏ ra hoài nghi trước việc Phố Wall xoay chuyển quá nhanh, từ lo ngại bong bóng AI sang nỗi sợ rằng công nghệ này sắp làm đảo lộn hàng loạt lĩnh vực kinh tế.

“Ngành nào cũng sẽ có kẻ thắng, người thua,” ông nói. “Nhưng theo kinh nghiệm của tôi, các cuộc cách mạng công nghệ thường diễn ra chậm hơn kỳ vọng.”

Các đợt điều chỉnh gần đây cũng phản ánh tâm lý bất an của nhà đầu tư, khi thị trường đã tăng mạnh trong nhiều năm nhờ cơn bùng nổ AI và sức chống chịu bền bỉ đến bất ngờ của nền kinh tế Mỹ. Điều này đã đẩy định giá cổ phiếu lên cao và khiến nhà đầu tư đặc biệt nhạy cảm với mọi tín hiệu đảo chiều.

“Chỉ cần xuất hiện một tín hiệu dù rất nhỏ bị xem là tiêu cực, cổ phiếu đã có thể mất 10%. Điều này phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường ở vùng định giá hiện nay,” ông Rhind nói.

Với ông Ross Gerber, CEO của Gerber Kawasaki, sự hoảng loạn xoay quanh những “kẻ thua cuộc vì AI” đang đè nặng lên thị trường trong tuần qua là quá sớm. Theo ông, vẫn còn quá sớm để biết điều gì sẽ xảy ra.

“Chúng ta có thể cố hình dung thế giới sẽ như thế nào sau 5 năm nữa với AI, nhưng chưa ai biết chắc cả,” ông nói. “Trong khi đó, thị trường lại đang cố đưa ra phán đoán dù chúng ta mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu của công nghệ này.”

— Với sự hỗ trợ của Seth Fiegerman, Hannah Levitt, Jennifer Surane, và Katherine Chiglinsky