Tuần qua, ngành công nghệ toàn cầu tiếp tục xoay quanh hai câu chuyện lớn: nhu cầu hạ tầng AI tăng nhanh và nỗ lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng trước căng thẳng Mỹ Trung. Từ các nhà sản xuất máy chủ, chip, thiết bị điện tử đến Google, Nvidia và DeepSeek, hàng loạt doanh nghiệp đang phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất, đầu tư và thị trường.

Các nhà sản xuất máy chủ AI tăng tốc đầu tư

Quanta Computer, một trong những nhà sản xuất máy chủ lớn nhất thế giới, đã nâng kế hoạch chi tiêu vốn năm nay lên 40 tỉ Đài tệ, tương đương khoảng 1,25 tỉ USD, từ mức 30 tỉ Đài tệ trước đó. Khoản đầu tư bổ sung nhằm mở rộng năng lực sản xuất tại California, Thái Lan và Đài Loan.

Quanta dự kiến đến cuối năm sẽ tăng gấp đôi công suất sản xuất máy chủ AI toàn cầu so với năm ngoái. Nhu cầu lớn đến mức các đơn hàng hiện đã được đặt kín đến năm 2028.

Các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng cũng đang chạy đua mở rộng. Lite On Technology, nhà cung cấp giải pháp nguồn điện cho máy chủ AI, và Unimicron, nhà sản xuất chất nền chip lớn nhất thế giới, đều nâng chi tiêu vốn lên mức kỷ lục. Foxconn cũng dự kiến tăng đầu tư khoảng 30% so với mức kỷ lục 173,8 tỉ Đài tệ của năm ngoái.

Tốc độ mở rộng này lại tạo thêm áp lực lên chính chuỗi cung ứng. Một số nhà sản xuất cho biết thời gian chờ các thiết bị chuyên dụng như công cụ kiểm tra nguồn điện và máy sản xuất sợi thủy tinh cao cấp đã kéo dài 30 đến 50 tuần.

Nguồn nguyên liệu cũng trở thành vấn đề đáng chú ý. Các hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc đối với một số nguyên liệu thô và đất hiếm, cùng giá kim loại tăng cao, khiến việc mua sắm và bàn giao thiết bị sản xuất trở nên khó dự đoán hơn.

Căng thẳng Mỹ Trung khiến các doanh nghiệp phải tính thêm một biến số khác. Một số công ty đang tranh luận về việc có nên thay thế các nhà cung cấp thiết bị Trung Quốc bằng đối tác từ những thị trường khác để giảm rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng.

Đây là một quyết định tốn kém. Việc thay đổi nhà cung cấp có thể làm tăng chi phí, kéo dài thời gian chuyển đổi và buộc doanh nghiệp phải xây dựng lại các mối quan hệ vốn đã hình thành trong nhiều năm.

Google tiếp tục rút Pixel khỏi Trung Quốc

Google đang chuẩn bị cho bước dịch chuyển lớn trong hoạt động sản xuất thiết bị phần cứng. Theo Nikkei Asia, Google đã thông báo với các nhà cung ứng về kế hoạch chấm dứt sản xuất toàn bộ phần cứng Pixel tại Trung Quốc vào năm tới.

Kế hoạch này bao gồm điện thoại thông minh, đồng hồ thông minh và tai nghe không dây. Động thái diễn ra sau khi Google đạt kết quả tích cực trong việc phát triển và sản xuất hàng loạt các mẫu Pixel cao cấp tại Việt Nam.

Nếu được triển khai đầy đủ, Google sẽ trở thành hãng điện thoại thông minh lớn thứ hai sau Samsung Electronics rút hoạt động sản xuất khỏi Trung Quốc. Samsung đã xây dựng một mạng lưới sản xuất điện thoại và hệ thống nhà cung ứng quy mô lớn tại Việt Nam.

Google đồng thời đặt mục tiêu tăng lượng điện thoại Pixel bán ra từ 8 đến 10% trong năm nay. Công ty kỳ vọng mở rộng thị phần ngay cả khi giá chip nhớ tăng mạnh do nguồn cung bị thắt chặt.

Việc Google tiếp tục mở rộng sản xuất tại Việt Nam cho thấy Đông Nam Á đang giữ vai trò ngày càng lớn trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ Mỹ. Với Google, đây cũng là bước tiếp theo trong quá trình giảm sự phụ thuộc vào năng lực sản xuất tại Trung Quốc.

Nvidia đưa từng lô H200 vào Trung Quốc

Một diễn biến đáng chú ý khác liên quan đến Nvidia. Theo Financial Times, những lô chip AI H200 đầu tiên với số lượng hạn chế đã được phép đưa vào Trung Quốc đại lục.

ByteDance và Tencent được cho là mỗi công ty đã nhận khoảng 10.000 chip H200 trong những tuần gần đây. Một số tập đoàn công nghệ Trung Quốc khác cũng có thể được phê duyệt các lô hàng tương tự.

H200 hiện đã chậm hơn ít nhất hai thế hệ so với những bộ xử lý AI mạnh nhất của Nvidia. Các dòng chip tiên tiến hơn vẫn nằm ngoài khả năng tiếp cận của khách hàng Trung Quốc do những quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Washington đã cho phép một số doanh nghiệp Trung Quốc mua tối đa 100.000 chip H200 mỗi công ty. Tuy nhiên, Bắc Kinh được cho là muốn phần lớn số chip này được sử dụng bên ngoài đại lục nhằm tạo thêm không gian cho các nhà sản xuất chip trong nước phát triển.

Hong Kong cũng được phép tiếp nhận chip H200 theo giấy phép của Mỹ. Vấn đề nằm ở chỗ thành phố này chưa có đủ trung tâm dữ liệu và công suất điện để nhanh chóng triển khai lượng lớn bộ xử lý AI.

Việc H200 được phép quay trở lại thị trường Trung Quốc, dù với số lượng hạn chế, cho thấy chính sách kiểm soát chip AI giữa Washington và Bắc Kinh đang bước vào một giai đoạn phức tạp hơn. Các doanh nghiệp phải cân bằng giữa nhu cầu tính toán ngày càng lớn, quy định xuất khẩu của Mỹ và mục tiêu phát triển ngành bán dẫn nội địa của Trung Quốc.

AI trọng số mở trở thành mặt trận mới

Cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ Trung cũng mở rộng sang lĩnh vực AI trọng số mở. Những mô hình này cho phép người dùng tải về và vận hành, tinh chỉnh hoặc phát triển sản phẩm dựa trên mô hình có sẵn, dù không được tiếp cận toàn bộ dữ liệu dùng để huấn luyện.

DeepSeek của Trung Quốc đã đẩy cuộc tranh luận lên cao khi phát hành DeepSeek V4 Pro. Washington hiện tranh luận về khả năng áp dụng các biện pháp hạn chế đối với những mô hình AI trọng số mở của Trung Quốc.

Những người ủng hộ kiểm soát lo ngại các mô hình Trung Quốc có thể chứa thiên lệch hoặc những cơ chế cho phép chính phủ Trung Quốc tiếp cận hệ thống người dùng. Một số ý kiến cũng cho rằng việc phổ biến các mô hình AI tiên tiến có thể giúp Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng công nghệ ra bên ngoài.

Tuy nhiên, nhiều công ty công nghệ Mỹ phản đối việc cấm các mô hình trọng số mở của Trung Quốc. Với họ, hạn chế mô hình AI theo nguồn gốc quốc gia có thể làm giảm khả năng tiếp cận công nghệ, cản trở đổi mới và khiến các doanh nghiệp Mỹ gặp bất lợi trong cuộc đua AI toàn cầu.

Tranh luận này cho thấy cuộc cạnh tranh AI đang dịch chuyển từ sức mạnh phần cứng sang cả cách thức phân phối và sử dụng mô hình. Một mô hình được tải xuống và triển khai rộng rãi có thể tạo ảnh hưởng vượt xa phạm vi của một sản phẩm phần mềm thông thường.

Trung Quốc siết nguyên liệu, Đài Loan chịu sức ép

Chuỗi cung ứng công nghệ tại Đài Loan cũng chịu thêm sức ép khi Trung Quốc được cho là hạn chế hoặc làm chậm xuất khẩu một số vật liệu quan trọng cho ngành hàng không vũ trụ và quang học.

Theo Nikkei Asia, nhiều nhà sản xuất thiết bị quang học và thiết bị chip gặp khó khăn khi tiếp cận nguyên liệu từ các nhà cung cấp Trung Quốc. Một số lô hàng bị giữ lại trong quá trình kiểm tra hải quan kéo dài mà không có thời hạn cụ thể.

Tình trạng này khiến doanh nghiệp phải hủy đơn hàng hoặc kéo dài lịch sản xuất. Các vật liệu chịu ảnh hưởng gồm vật liệu chứa germani và thạch anh, vốn được sử dụng trong thấu kính phục vụ hàng không vũ trụ, quốc phòng và sản xuất bán dẫn.

Trung Quốc giữ vị trí quan trọng trong nguồn cung toàn cầu đối với nhiều loại nguyên liệu này. Việc Bắc Kinh sử dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khiến các nhà sản xuất tại Đài Loan phải tính đến khả năng tìm nguồn cung thay thế.

Những diễn biến trong tuần qua cho thấy cuộc đua AI đang tạo ra sức ép trên toàn bộ chuỗi giá trị công nghệ. Nhu cầu máy chủ và chip AI tăng mạnh kéo theo làn sóng đầu tư mới, nhưng chính tốc độ mở rộng đó lại khiến thiết bị, nguyên liệu và năng lực sản xuất trở nên khan hiếm.

Ở chiều ngược lại, căng thẳng Mỹ Trung đang thúc đẩy các tập đoàn phân tán hoạt động sản xuất và tìm thêm nguồn cung ngoài Trung Quốc. Google đẩy mạnh Pixel tại Việt Nam, Quanta mở rộng tại Mỹ, Thái Lan và Đài Loan, trong khi các doanh nghiệp chip phải tính toán lại nguồn nguyên liệu.