Động thái này được đánh giá có thể làm giảm đáng kể số lượng thẻ xanh được cấp trong thời gian tới.

Chính quyền Mỹ hôm 26.5 công bố một chính sách nhập cư mới có thể thay đổi đáng kể quy trình xin thẻ xanh đối với hàng triệu người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Mỹ.

Theo hướng dẫn mới từ Cục Công dân và Di trú Mỹ (USCIS), việc cấp thẻ xanh từ bên trong lãnh thổ Mỹ, còn gọi là điều chỉnh tình trạng cư trú, sẽ chỉ được áp dụng trong “các trường hợp đặc biệt”. Phần lớn người nộp đơn có thể phải quay về quốc gia của họ để hoàn tất thủ tục tại các lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài.

Đây từ lâu là mục tiêu của các nhóm ủng hộ siết nhập cư tại Mỹ, nhiều người trong số đó hiện giữ vai trò quan trọng trong chính quyền Trump.

Giới phân tích cho rằng thay đổi này có thể làm giảm đáng kể số lượng thẻ xanh được cấp hằng năm. Nguyên nhân là quy trình xin visa định cư tại các lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài thường kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Điều đó đồng nghĩa nhiều người đang sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ có thể phải tạm rời khỏi công việc, gia đình hoặc kế hoạch học tập để chờ xử lý hồ sơ.

Ngoài ra, viên chức lãnh sự ở nước ngoài có quyền từ chối hồ sơ rộng hơn so với các cơ quan xử lý trong nước. Những người bị từ chối ở ngoài lãnh thổ Mỹ gần như không có khả năng kháng cáo hoặc kiện tụng.

Một trong những nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là người từng cư trú bất hợp pháp tại Mỹ hoặc có khoảng thời gian gián đoạn tình trạng visa.

Theo quy định hiện hành, một số người nhập cư không giấy tờ vẫn có thể xin thẻ xanh nếu kết hôn với công dân Mỹ hoặc được con cái trưởng thành bảo lãnh. Tuy nhiên, nếu họ rời Mỹ để hoàn tất thủ tục ở nước ngoài, họ có thể bị cấm quay lại từ 3 năm cho đến vĩnh viễn, tùy thời gian cư trú bất hợp pháp trước đó.

Dù vậy, phạm vi áp dụng cụ thể của chính sách mới hiện vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng.

Trong thông báo ban đầu, USCIS cho biết việc điều chỉnh tình trạng cư trú trong nội địa Mỹ sẽ chỉ được xem xét ở một số trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, bản hướng dẫn nội bộ gửi tới các viên chức xét duyệt lại cho thấy cách tiếp cận linh hoạt hơn.

Theo tài liệu này, các viên chức sẽ phải cân nhắc nhiều yếu tố trước khi quyết định cho phép người nộp đơn ở lại Mỹ để xử lý hồ sơ, hay yêu cầu họ hoàn tất thủ tục tại lãnh sự quán ở nước ngoài.

Các tiêu chí được xem xét bao gồm lợi ích kinh tế đối với Mỹ nếu người nộp đơn tiếp tục ở lại làm việc, tác động đến gia đình, cũng như những khó khăn phát sinh nếu buộc họ rời khỏi Mỹ.

Các luật sư di trú cho rằng nhóm xin thẻ xanh theo diện việc làm có thể ít bị ảnh hưởng hơn.

Đây là nhóm chủ yếu gồm các lao động trình độ cao đang làm việc cho doanh nghiệp Mỹ theo các loại visa tạm thời như H-1B hoặc O-1. Những người này thường dễ chứng minh giá trị kinh tế đối với thị trường lao động Mỹ và khả năng đóng góp lâu dài.

Ngược lại, nhóm xin thẻ xanh theo diện bảo lãnh gia đình được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn hơn, đặc biệt là vợ hoặc chồng của công dân Mỹ.

Ngoài ra, bất kỳ người nộp đơn nào có tiền án, kể cả vi phạm nhỏ, hoặc từng bị gián đoạn giấy phép lao động cũng có nguy cơ bị yêu cầu rời Mỹ để xử lý hồ sơ ở nước ngoài.

Động thái mới được xem là bước đi tiếp theo trong chiến lược siết nhập cư của chính quyền Trump, trong bối cảnh vấn đề biên giới và nhập cư tiếp tục là chủ đề trung tâm của chính trường Mỹ trước cuộc bầu cử tổng thống sắp tới.

Giới chuyên gia cho rằng nếu chính sách được triển khai đầy đủ, áp lực đối với hệ thống lãnh sự Mỹ ở nước ngoài sẽ gia tăng mạnh, đồng thời kéo dài thêm thời gian xử lý hồ sơ nhập cư diện thường trú trong nhiều năm tới.