Theo bản dự thảo mới từ phía ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng cần tuân thủ tỉ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn tối đa là 40%. Mức này cao hơn đáng kể so với trần 30% đang áp dụng từ ngày 1.10.2023 theo thông tư 22/2019 đã được sửa đổi bởi thông tư 08/2020.

Trước đó, lộ trình quy định tỉ lệ này giảm dần từ 40% trong giai đoạn 2020-2021, xuống 37%, còn 34%, trước khi về 30%.

Tỉ lệ này đo mức độ ngân hàng dùng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có kỳ hạn dài hơn một năm. Theo quy định hiện hành, công thức tính lấy tổng dư nợ cho vay trung, dài hạn trừ nguồn vốn trung, dài hạn, rồi chia cho nguồn vốn ngắn hạn. Nói cách khác, tỉ lệ càng cao cho thấy mức độ “lệch kỳ hạn” giữa nguồn vốn huy động và tài sản cho vay càng lớn.

Nếu được ban hành, dự thảo sẽ đảo ngược một phần lộ trình siết kéo dài nhiều năm qua. Việc nâng trần từ 30% lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn mà không phải tăng quá mạnh huy động kỳ hạn dài, phát hành giấy tờ có giá hoặc kìm tăng trưởng các khoản vay dài hạn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các ngân hàng có tỉ trọng cho vay mua nhà, bất động sản, đầu tư hạ tầng hoặc cho vay doanh nghiệp kỳ hạn dài cao.

Dự thảo sửa đổi cũng sửa cách tính tổng tiền gửi trong tỉ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi, theo hướng loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước. Quy định hiện hành sau Thông tư 08/2026 cũng cho phép ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc vào mẫu số khi xác định LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước đó.

Dự thảo mới không đề cập tới việc sử dụng tỉ lệ CDR thay thế cho LDR, dù phương án này từng được nêu trong văn bản trước đó.

Tuy vậy, việc nới trần cũng đặt ra câu hỏi về rủi ro thanh khoản. Tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từng được hạ dần nhằm giảm rủi ro mất cân đối kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng, nhất là khi phần lớn tiền gửi tại Việt Nam vẫn có kỳ hạn ngắn trong khi nhu cầu tín dụng vẫn có xu hướng về trung, dài hạn. Trước đó, dự thảo thay thế Thông tư 22 cũng đề xuất chuyển dần sang các chuẩn thanh khoản theo Basel III như LCR và NSFR, trong đó NSFR được dùng để thay thế tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn theo lộ trình từ năm 2028.