Nga ghi nhận giá trị xuất khẩu dầu tăng lên mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra vào tháng 2.2022, nhờ lưu lượng xuất khẩu tăng và giá dầu duy trì ở mức cao do tác động từ cuộc chiến tại Iran.

Lượng dầu thô trung bình trong bốn tuần đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 12, tiếp tục đi lên tuần thứ hai liên tiếp khi tác động từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các cảng xuất khẩu chủ chốt trước đó dần suy yếu. Giá trị các lô hàng đạt trung bình 2,42 tỉ USD mỗi tuần trong giai đoạn tính đến ngày 3.5, mức cao nhất kể từ sau khi chiến sự nổ ra.

Đà tăng mạnh của giá dầu thế giới đã biến Moscow thành bên hưởng lợi từ cuộc chiến tại Trung Đông, vốn đang làm đảo lộn thị trường năng lượng và khiến các nhà máy lọc dầu phải gấp rút tìm nguồn thay thế.

Xung đột đã khiến Tehran gần như đóng cửa hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược Hormuz, trong khi Mỹ cũng áp đặt phong tỏa đối với tàu thuyền Iran. Trong bối cảnh này, Washington đã nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga và mở lại một phần thị trường cho nguồn cung từ Moscow.

Trước đó, các cuộc tấn công nhằm vào những trung tâm xuất khẩu tại Primorsk và Ust-Luga ở biển Baltic cùng Novorossiysk ở biển Đen đã khiến hoạt động bốc dỡ hàng sụt giảm mạnh và khiến lượng xuất khẩu lao dốc vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4. Tuy nhiên, công tác sửa chữa đã giúp hoạt động xuất khẩu được phục hồi, dù một số bồn chứa đã bị phá hủy. Một cuộc tấn công mới nhằm vào Primorsk vào Chủ Nhật có thể ảnh hưởng đến hoạt động trong tuần tới.

Theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu do Bloomberg tổng hợp, lượng dầu thô trung bình bốn tuần từ các cảng Nga đạt 3,66 triệu thùng mỗi ngày trong giai đoạn đến ngày 3.5, mức cao nhất kể từ tháng 12 và tăng gần 500.000 thùng mỗi ngày so với giữa tháng 4. Trong tuần gần nhất, sản lượng xuất khẩu gần như không đổi ở mức 3,78 triệu thùng mỗi ngày.

Nhập khẩu dầu thô Nga của Ấn Độ đạt trung bình khoảng 1,5 triệu thùng mỗi ngày trong tháng trước, giảm so với mức tăng mạnh của tháng 3 nhưng vẫn cao gấp rưỡi so với tháng 2. Có tới 13 chuyến hàng dầu ESPO giao trong tháng 4 đã được chuyển tới Ấn Độ. Đây là loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga từ khu vực Thái Bình Dương. Con số này tăng mạnh so với chỉ 3 chuyến trong tháng 2, thời điểm trước khi cuộc chiến Iran nổ ra.

Moscow cũng thực hiện một số chuyến hàng hiếm hoi sang Philippines, đồng thời cũng xuất khẩu sang Nhật Bản với lô hàng thứ tư kể từ khi hoạt động nhập khẩu gần như chững lại vào đầu năm 2022. Trước khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra, các nhà máy lọc dầu Nhật Bản thường nhập khoảng 4 đến 5 chuyến dầu từ Nga mỗi tháng tại khu vực Thái Bình Dương.

Sản lượng xuất khẩu tăng cũng khiến lượng dầu Nga trên biển tăng theo. Tuy nhiên phần lớn số dầu này đang trong quá trình vận chuyển thay vì nằm chờ trên các tàu đang neo đậu. Các chuyến hàng từ Thái Bình Dương mất nhiều thời gian hơn do số lượng tàu hướng đến Ấn Độ tăng mạnh, với thời gian vận chuyển trung bình khoảng ba tuần, so với chỉ bốn ngày đối với Trung Quốc.

Do đó, lượng dầu Nga trên biển đã tăng lên khoảng 115 triệu thùng vào Chủ Nhật, từ mức khoảng 100 triệu thùng cách đó 3 tuần. Tuy vậy, lượng dầu nằm trên các tàu neo đậu quá một tuần vẫn duy trì dưới 5 triệu thùng.

Tổng cộng 34 tàu chở dầu đã bốc 26,46 triệu thùng dầu thô Nga trong tuần tính đến ngày 3.5, theo dữ liệu theo dõi tàu và báo cáo từ đại lý cảng. Con số này gần như không thay đổi so với 26,56 triệu thùng trên 36 tàu của tuần trước.

Tính theo trung bình ngày, lượng xuất khẩu trong tuần đến 3.5 đạt 3,78 triệu thùng, gần như không đổi so với mức điều chỉnh 3,79 triệu thùng của tuần trước đó.

Lượng xuất khẩu tăng từ khu vực Murmansk ở Bắc Cực đã bù đắp một phần mức giảm từ các cảng Baltic như Primorsk và Ust Luga cùng cảng Novorossiysk ở Biển Đen.

Các dòng chảy xuất khẩu biến động mạnh, chịu ảnh hưởng của thời tiết, bảo trì, trừng phạt và thời điểm xuất hàng.

Trong tuần không ghi nhận chuyến hàng nào của dầu Kazakh Kebco.

Giá trị xuất khẩu

Tính trung bình bốn tuần, giá trị gộp xuất khẩu của Nga tăng lên 2,42 tỉ USD mỗi tuần trong 28 ngày tính đến ngày 3.5, từ mức điều chỉnh 2,35 tỉ USD của giai đoạn đến ngày 26.4. Mức tăng này diễn ra dù giá dầu Urals giảm nhẹ, được bù đắp bởi giá dầu ESPO tăng và lưu lượng xuất khẩu gia tăng. Qua đó, dòng tiền chảy vào ngân sách chiến tranh của Điện Kremlin đạt mức cao nhất kể từ khi chiến sự Ukraine bắt đầu.

Giá dầu Urals giảm nhẹ tuần thứ hai liên tiếp, trong khi giá dầu ESPO xuất từ Thái Bình Dương đi theo hướng ngược lại và gần như xóa sạch mức giảm của tuần trước. Giá dầu xuất khẩu Nga biến động theo kỳ vọng về khả năng kết thúc xung đột ở Trung Đông, yếu tố đang làm rung chuyển các chỉ số giá dầu toàn cầu, cùng với nhu cầu tăng cao từ các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đối với dầu ESPO.

Theo cách tính bốn tuần, giá dầu Urals từ khu vực Baltic giảm khoảng 2,10 USD xuống 96,27 USD mỗi thùng, trong khi dầu từ Biển Đen giảm 2,20 USD xuống 94,51 USD. Giá dầu ESPO từ Thái Bình Dương tăng 0,70 USD lên 92,67 USD mỗi thùng. Giá giao đến Ấn Độ cũng giảm 3,30 USD xuống 126,21 USD mỗi thùng, theo số liệu của Argus Media.

Tính theo tuần, giá trị xuất khẩu trung bình đạt khoảng 2,57 tỉ USD trong 7 ngày tính đến 3.5, tăng 250 triệu USD so với tuần trước và cũng là mức cao nhất kể từ khi chiến sự Ukraine nổ ra.

Dòng chảy theo điểm đến

Lượng hàng xuất khẩu quan sát được hướng tới khách hàng châu Á của Nga, bao gồm cả các chuyến chưa công bố điểm đến cuối cùng, tăng lên 3,4 triệu thùng mỗi ngày trong 28 ngày tính đến 3.5 so với mức điều chỉnh 3,24 triệu thùng của giai đoạn đến 26.4.

Trong khi lượng dầu Nga được ghi nhận hướng tới Trung Quốc và Ấn Độ giảm mạnh trong những tuần gần đây, khối lượng trên các tàu chưa công bố điểm đến cuối cùng lại tăng vọt, cho thấy phần lớn dòng chảy có thể được xác định lại sau này. Các tàu thường chỉ khai báo điểm đến tạm thời như kênh đào Suez hoặc Port Sudan trước khi đi sâu vào Ấn Độ Dương. Một số tàu thậm chí không bao giờ công bố điểm dừng cuối cùng ngay cả khi đã dỡ hàng.

Lượng dầu trên các tàu hướng đến cảng Trung Quốc đạt 840.000 thùng mỗi ngày trong bốn tuần tính đến 3.5, giảm từ mức điều chỉnh 990.000 thùng mỗi ngày của giai đoạn trước. Khoảng 820.000 thùng mỗi ngày được vận chuyển trên các tàu hướng đến Ấn Độ, giảm từ mức điều chỉnh 1,01 triệu thùng mỗi ngày.

Tuy nhiên, có khoảng 1,72 triệu thùng mỗi ngày trên các tàu chưa xác định điểm đến cuối cùng. Trong số này, khoảng 1,44 triệu thùng mỗi ngày nằm trên các tàu từ cảng phía Tây Nga với điểm đến khai báo là Port Said hoặc kênh đào Suez, hoặc từ các cảng Thái Bình Dương nhưng chưa có điểm giao hàng rõ ràng. Thêm 280.000 thùng mỗi ngày nằm trên các tàu chưa đưa ra bất kỳ thông tin điểm đến nào.

Lượng dầu hướng tới Thổ Nhĩ Kỳ trong bốn tuần tính đến 3.5 giảm nhẹ xuống khoảng 130.000 thùng mỗi ngày.

Dòng chảy bốn tuần tới Syria giữ nguyên ở mức 25.000 thùng mỗi ngày, với một tàu chở dầu từ Bắc Cực di chuyển theo hành trình nhiều khả năng sẽ cập bến quốc gia Trung Đông này. Các tàu chở dầu Nga tới Syria hiếm khi công bố điểm đến và thường biến mất khỏi hệ thống theo dõi tự động khi đi qua phía nam đảo Crete, khiến việc ước tính dòng chảy trở nên khó khăn trước khi tàu cập cảng Baniyas, nơi đôi khi có thể được quan sát qua ảnh vệ tinh.