NATO đang thảo luận khả năng hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz nếu tuyến hàng hải này chưa được mở lại vào đầu tháng 7, theo một quan chức cấp cao của liên minh này.

Ý tưởng này nhận được sự ủng hộ từ một số thành viên NATO, nhưng hiện vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cần thiết, theo lời một nhà ngoại giao đến từ một quốc gia NATO. Cả hai quan chức đều phát biểu với điều kiện được giấu tên. Lãnh đạo các nước NATO sẽ họp tại Ankara vào ngày 7 và 8.7.

“Khi có định hướng chính trị, kế hoạch chính thức mới được triển khai sau đó”, Alexus Grynkewich, Tư lệnh tối cao lực lượng đồng minh NATO tại châu Âu, cho biết tại cuộc họp báo hôm thứ Ba khi được hỏi về khả năng này. “Tôi có nghĩ đến chuyện đó không ư? Chắc chắn là có.”

Nếu được triển khai, đây sẽ là sự thay đổi trong chiến lược của NATO đối với cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran. Cho đến nay, các đồng minh vẫn khẳng định họ chỉ tham gia tại eo biển này sau khi giao tranh kết thúc và một liên minh rộng lớn hơn được hình thành, bao gồm cả nhiều quốc gia ngoài NATO.

Tuy nhiên, khó khăn kinh tế ngày càng nghiêm trọng khi việc phong tỏa eo biển khiến giá năng lượng tăng vọt và dự báo tăng trưởng kinh tế lao dốc.

Hiện chưa rõ các nước NATO có thể đảm bảo an toàn cho tàu thương mại đi qua eo biển bằng cách nào. Một nỗ lực gần đây của Mỹ nhằm thực hiện điều đó đã phải dừng lại chỉ sau vài ngày triển khai, bất chấp năng lực quân sự đáng kể của Washington.

Người phát ngôn của NATO chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước đề nghị bình luận.

Iran bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích nhằm vào nước này hồi cuối tháng 2.

Kể từ đó, tuyến hàng hải này trở thành nguồn cơn căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong NATO, khi họ từ chối đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Donald Trump về việc cùng tham gia mở lại eo biển.

Ông Trump nhiều lần công khai thể hiện sự tức giận trước phản ứng này và Washington gần đây thông báo sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.

Quan chức cấp cao của NATO cho biết dù một số đồng minh vẫn phản đối việc cho phép liên minh triển khai nhiệm vụ tại eo biển này, họ có thể sẽ thay đổi quan điểm nếu tình trạng phong tỏa kéo dài.

Nhà ngoại giao NATO cho biết một số đồng minh ủng hộ việc can thiệp để hỗ trợ mở lại eo biển, nhưng cảnh báo nhiều nước khác vẫn e ngại bị kéo vào cuộc xung đột.

Ông Grynkewich cho rằng việc khôi phục hoạt động của tàu thương mại qua eo biển là lợi ích chung của các đồng minh, đồng thời lưu ý Iran đã phóng nhiều tên lửa vào lãnh thổ của liên minh.

“Việc gián đoạn này đang tác động tiêu cực nghiêm trọng đến toàn bộ nền kinh tế của chúng ta”, ông nói. “Khi kinh tế bị ảnh hưởng, năng lực công nghiệp quốc phòng của chúng ta về dài hạn cũng sẽ bị tác động.”

Dù các đồng minh NATO thống nhất về mục tiêu mở lại eo biển, cách tiếp cận của họ với cuộc chiến lại có phần khác biệt.

Một số nước như Tây Ban Nha phản đối cuộc chiến một cách dứt khoát. Madrid thậm chí còn cấm Mỹ sử dụng không phận và căn cứ quân sự của nước này để tấn công Iran. Tuy nhiên, phần lớn đồng minh khác âm thầm cho phép Mỹ tiếp cận căn cứ nhằm hỗ trợ hậu cần.

Một liên minh do Pháp và Anh dẫn đầu cũng đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi giao tranh hạ nhiệt. Một số quốc gia thậm chí đã điều động khí tài tới khu vực để chuẩn bị.

Tuy vậy, những động thái này vẫn chưa đủ để xoa dịu ông Trump, người đặc biệt tức giận với Đức. Dù vậy, cho tới nay Mỹ vẫn chưa đưa ra yêu cầu chính thức nào về việc NATO tham gia vào vấn đề eo biển, theo Bloomberg.

— Với sự hỗ trợ của Max Ramsay