Những ngày gần đây, kỳ vọng thị trường về việc kéo dài đình chiến và tiến tới chấm dứt chiến sự đã gia tăng rõ rệt. Nhiều thị trường chứng khoán đảo chiều tăng điểm, thậm chí thiết lập mức cao kỷ lục sau giai đoạn suy giảm vì xung đột.

Theo các nguồn tin am hiểu, cả Washington và Tehran đều không mong muốn tái khởi động giao tranh, trong bối cảnh cuộc chiến đã gây tổn thất nặng nề cho hạ tầng Iran và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, bao gồm tại Mỹ. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn nhiều bất đồng lớn, từ việc mở lại eo biển Strait of Hormuz, chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran, đến vấn đề dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt.

Hiện tại, cả hai phía đều khẳng định chưa đạt được thỏa thuận chính thức nào về việc gia hạn đình chiến sau thời hạn dự kiến kết thúc vào cuối ngày thứ Ba theo giờ Mỹ.

Trong nỗ lực trung gian, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đã tới Tehran, nơi ông được Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đón tiếp. Trước đó, Pakistan đã tổ chức các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa quan chức Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad.

Một ưu tiên trọng tâm là khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược của năng lượng toàn cầu. Căng thẳng tại đây vẫn ở mức cao khi Mỹ tiếp tục phong tỏa các tàu đi và đến Iran, động thái được Donald Trump công bố sau khi các cuộc đàm phán tại Islamabad không đạt kết quả. Trên thực tế, tuyến đường này gần như tê liệt kể từ khi xung đột bùng phát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng Hai.

Thị trường tài chính toàn cầu phản ứng tích cực với triển vọng hạ nhiệt căng thẳng. Chỉ số MSCI All Country World Index tăng lên mức kỷ lục mới, ghi nhận chuỗi 10 phiên tăng liên tiếp dài nhất kể từ tháng Chín. Cổ phiếu châu Á tăng 1,3%, gần như xóa sạch mức giảm do chiến sự, trong khi giá dầu Brent duy trì quanh 95 USD một thùng, thấp hơn đáng kể so với đỉnh gần 120 USD của tháng trước.

Dù vậy, Nhà Trắng cho biết chưa chính thức đề nghị gia hạn đình chiến. Thư ký báo chí Karoline Leavitt xác nhận Mỹ vẫn активно tham gia đàm phán, đồng thời nhấn mạnh Pakistan hiện là bên trung gian duy nhất.

Song song với nỗ lực ngoại giao, Washington được cho là đang điều thêm hàng ngàn binh sĩ tới Trung Đông nhằm gia tăng sức ép buộc Tehran đạt thỏa thuận, trong đó có lực lượng trên tàu sân bay USS George H.W. Bush.

Về phía Iran, giới chức quân sự cảnh báo việc Mỹ tiếp tục phong tỏa có thể bị coi là hành động phá vỡ đình chiến. Theo chỉ huy quân đội Ali Abdollahi, Tehran có thể đáp trả bằng cách ngăn chặn toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu qua Vịnh Ba Tư, Biển Oman và Biển Đỏ nếu tình trạng này kéo dài.

Tại Lebanon, dù Israel đã tạm dừng tấn công Iran, chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah vẫn tiếp diễn, làm phức tạp thêm bức tranh hòa bình khu vực. Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết đã yêu cầu quân đội mở rộng vùng đệm bên trong lãnh thổ Lebanon. Các cuộc đàm phán về khả năng ngừng bắn tại đây đang được cân nhắc, song chưa có quyết định cuối cùng.

Theo Donald Trump, lãnh đạo Israel và Lebanon dự kiến sẽ đối thoại trong tuần này, đánh dấu lần trao đổi hiếm hoi sau nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, các cuộc thương lượng này được cho là không liên quan trực tiếp đến tiến trình Mỹ, Iran.

Những bất định xung quanh chương trình hạt nhân Iran vẫn là điểm nghẽn lớn. Sau các cuộc không kích vào cơ sở hạt nhân năm ngoái, vị trí kho dự trữ uranium của Iran vẫn chưa được xác định, trong khi thanh sát viên của International Atomic Energy Agency chưa được phép tiếp cận. Tehran khẳng định không theo đuổi vũ khí hạt nhân, song cho biết mức độ làm giàu uranium có thể được đưa ra bàn đàm phán.

Ngay cả khi đạt được thỏa thuận, việc khôi phục dòng chảy năng lượng qua khu vực Vịnh có thể mất thời gian, làm dấy lên lo ngại về áp lực lạm phát toàn cầu. Ngoài ra, gián đoạn nguồn cung phân bón cũng có nguy cơ ảnh hưởng đến sản lượng nông nghiệp và đẩy giá lương thực tăng cao.

Liên Hiệp Quốc cho biết sẵn sàng thiết lập hành lang vận chuyển phân bón qua eo biển Hormuz phục vụ mùa vụ, với điều kiện các bên đạt được đồng thuận chính trị.