Lượng vận chuyển dầu mỏ và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz trong hai tuần qua đã đạt mức cao nhất trong 6 tháng, tín hiệu cho thấy các nỗ lực bảo vệ hải hành và rà phá thủy lôi của Hải quân Mỹ đang “mang lại kết quả,” một chỉ huy khu vực của Mỹ cho biết.

“Rõ ràng, đà khôi phục đang gia tăng,” đô đốc Brad Cooper, tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), phát biểu trong một thông điệp video vào thứ Bảy. Các luồng tuyến hàng hải chính qua eo biển hiện đã sạch thủy lôi và các đồng minh tại vùng Vịnh đã vận chuyển hơn 1 tỉ thùng dầu thô qua đây “trong vài tháng qua,” ông nói.

Nhận định của ông Cooper được đưa ra trong bối cảnh tình trạng thắt chặt nguồn cung dầu mỏ và các sản phẩm tinh chế trên toàn cầu gia tăng kể từ mùa hè, một phần do các đợt tấn công bằng máy bay không người lái liên quan đến cuộc chiến với Iran khiến tuyến ống dẫn dầu bỏ qua eo biển Hormuz của Saudi Arabia phải ngừng hoạt động. Iran vẫn tuyên bố đóng cửa eo biển và các cuộc đàm phán cấp khu vực về các tuyến hàng hải được thống nhất đã rơi vào bế tắc.

Giới chức Saudi Arabia đã phát đi hai cảnh báo không kích vào rạng sáng thứ Bảy tại Riyadh, đợt cảnh báo đầu tiên ở thủ đô kể từ cao điểm cuộc chiến Mỹ - Iran hồi tháng 3 và tháng 4.

Một đợt không kích trúng các cơ sở nhiên liệu máy bay tại sân bay Quốc tế King Khalid ở Riyadh, theo Wall Street Journal dẫn lời ba quan chức nắm rõ vụ việc. Tờ báo cho biết có thể nhìn thấy khói đen bốc lên tại khu vực sân bay.

Lực lượng nổi dậy Houthi ra tuyên bố nhận trách nhiệm sử dụng tên lửa và máy bay không người lái tấn công hai địa điểm tại Saudi Arabia, bao gồm một mục tiêu ở Riyadh. Yahya Saree, người phát ngôn quân sự của nhóm này, mô tả đây là hành động đáp trả các đợt không kích của Saudi Arabia tại Yemen.

Chính quyền tổng thống Donald Trump, đang đối mặt với giá xăng và dầu diesel tăng vọt trong năm bầu cử giữa kỳ, liên tục dẫn chứng về lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển trong những tuần gần đây.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright phát biểu hôm 13.9 rằng các thị trường sẽ cần tiếp tục phụ thuộc vào luồng vận chuyển qua eo biển Hormuz, ước tính khoảng 10 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày. Ông đánh giá thị trường dầu mỏ “đang thắt chặt hơn mức chúng ta mong muốn hiện nay, nhưng chưa đến mức quá mức”.

Ông Cooper cho biết, Mỹ cùng với các đồng minh vùng vịnh, các công ty bảo hiểm và các hãng tàu đang nỗ lực thúc đẩy hơn nữa dòng chảy qua eo biển.

“Nỗ lực này đang mang lại hiệu quả,” ông nói. “Sản lượng dầu thô, hàng hóa và khí thiên nhiên hóa lỏng trong hai tuần qua đã cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong 6 tháng qua”.

Trong khi đó, Iran “đã xuất khẩu 0 thùng” do Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa tại eo biển.

Saudi Arabia, quốc gia xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới trong lịch sử, đã hứng chịu các đợt tấn công mới trong tháng 9 khi Houthi, nhóm vũ trang do Iran hỗ trợ có căn cứ tại Yemen, nhắm vào các thị trấn phía tây và hạ tầng năng lượng. Chính phủ Saudi Arabia cho biết đợt tấn công bằng máy bay không người lái làm gián đoạn tuyến ống Đông - Tây xuất phát từ Iraq, nơi có nhiều lực lượng dân quân thân Tehran.

Lực lượng Houthi tại Yemen đã thực hiện các đợt tập kích gần như hằng ngày vào Saudi Arabia trong tháng qua, trong đó một đợt tấn công đã khiến một người thiệt mạng và nhiều người bị thương tại Taif vào thứ Năm.

Nhóm Houthi cũng tuyên bố đang phong tỏa các tàu của Saudi Arabia ở biển Đỏ và đã tấn công nhiều tàu thuyền trên tuyến hàng hải này, nơi đóng vai trò là tuyến xuất khẩu dầu then chốt của Saudi Arabia kể từ khi cuộc chiến Iran làm gián đoạn giao thông qua eo biển Hormuz.

— Với sự hỗ trợ từ Sam Kim (News) và Omar Tamo