Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất một loạt biện pháp thuế quan mới nhắm vào 60 đối tác thương mại, đồng thời chuẩn bị công bố kế hoạch trị giá gần 700 triệu USD nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp than trong nước bằng quyền lực khẩn cấp. Các động thái này cho thấy chính quyền đang theo đuổi chính sách kinh tế tập trung vào bảo hộ sản xuất trong nước và củng cố an ninh năng lượng.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã đề xuất áp dụng mức thuế tối thiểu 10% đối với 60 quốc gia, bao gồm các đối tác thương mại lớn như Canada, Mexico, Trung Quốc và EU. Theo lập luận từ phía Mỹ, các quốc gia này đã không ngăn chặn hiệu quả việc nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra lợi thế cạnh tranh không công bằng so với lao động Mỹ.

Cụ thể, đề xuất bao gồm việc áp thuế 12,5% đối với 54 quốc gia, trong đó có Ấn Độ và Brazil. Sáu quốc gia còn lại, gồm Canada và Mexico, sẽ đối mặt với mức thuế 10%.

Đối với EU và Nhật Bản, tình hình phức tạp hơn do Mỹ đã có các thỏa thuận giới hạn mức thuế tối đa ở ngưỡng 15%.

Tuy nhiên, theo Reuters, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington sẽ tôn trọng các thỏa thuận hiện hành. Ông đồng thời nhấn mạnh rằng các mức thuế mới liên quan đến lao động cưỡng bức, gồm 10% với EU và 12,5% với Nhật Bản, có thể tạo thêm cơ sở pháp lý cho các biện pháp thương mại mới. Bên cạnh đó, cuộc điều tra theo Mục 301 về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất cũng có thể được sử dụng để Mỹ áp dụng các mức thuế vượt ngưỡng 15%.

Cùng với các biện pháp thương mại, Tổng thống Trump cũng dự kiến công bố kế hoạch sử dụng quyền lực khẩn cấp có từ thời Chiến tranh Lạnh để hỗ trợ ngành than. Theo đó, chính quyền sẽ chi gần 700 triệu USD thông qua Đạo luật Sản xuất Quốc phòng ban hành năm 1950, cho phép tổng thống sử dụng quyền hạn rộng rãi đối với những ngành được xem là quan trọng đối với an ninh quốc gia.

Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để nâng cấp hơn một chục nhà máy điện than, hỗ trợ tài chính cho việc xây dựng hai nhà máy điện than mới và xây dựng một cảng xuất khẩu than tại Bờ Tây để vận chuyển nhiên liệu sang châu Á. Chính quyền ông Trump cho rằng đây là vấn đề an ninh quốc gia, nhằm bảo đảm nguồn cung điện cho các trung tâm dữ liệu AI và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài.

Tuy nhiên, kế hoạch này đang vấp phải nhiều chỉ trích từ các tổ chức môi trường. Ông Patrick Drupp, giám đốc chính sách khí hậu tại Sierra Club, cho rằng đây là khoản trợ cấp từ tiền thuế của người dân dành cho một ngành công nghiệp gây ô nhiễm. Trong khi đó, Hiệp hội Khai khoáng Quốc gia lại đánh giá nguồn tài trợ này sẽ góp phần củng cố hoạt động sản xuất một loại nhiên liệu quan trọng đối với nền kinh tế.