Indonesia đứng trước nguy cơ bị loại khỏi các chỉ số chứng khoán toàn cầu sau khi MSCI Inc. cho rằng nước này không còn đáp ứng tiêu chuẩn thị trường mới nổi. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ nhà đầu tư nước ngoài rút vốn, trong bối cảnh lo ngại ngày càng lớn về tính liêm chính của thị trường.

Nhà cung cấp chỉ số này đang lấy ý kiến về đề xuất chuyển Indonesia sang nhóm thị trường độc lập (standalone market). MSCI cho rằng việc hạ xuống nhóm thị trường cận biên không phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của các vấn đề tại nước này. MSCI dự kiến thực hiện thay đổi, trừ khi có bằng chứng rõ ràng cho thấy những cải thiện đáng kể trong quản trị và vận hành thị trường.

Dù giới chức Indonesia đã công bố các biện pháp cải cách, “vẫn còn những lo ngại đáng kể về các bất cập trong vận hành thị trường, bao gồm nghi vấn các bên tiếp tục phối hợp giao dịch và việc chưa có bằng chứng cho thấy hoạt động thực thi quy định đạt hiệu quả thực chất,” MSCI cho biết trong tuyên bố hôm thứ Năm tuần này.

Nhóm thị trường độc lập dành cho những thị trường không đáp ứng tiêu chí để được đưa vào các chỉ số thị trường mới nổi hoặc thị trường cận biên của MSCI. Argentina, Lebanon và Palestine nằm trong nhóm này. Với nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, việc bị phân loại lại theo đề xuất sẽ là bước lùi lớn trong nỗ lực thu hút vốn đầu tư toàn cầu.

Động thái này có nguy cơ gia tăng áp lực lên thị trường vốn đã chao đảo vì những lo ngại về điều kiện đầu tư. Hồi tháng 1, cảnh báo của MSCI về khả năng hạ Indonesia xuống nhóm thị trường cận biên đã châm ngòi cho một đợt bán tháo lịch sử. Chỉ số chứng khoán chính của Indonesia đã giảm khoảng 32% trong năm 2026, ghi nhận diễn biến kém nhất trong số các chỉ số cùng nhóm trên toàn cầu.

Việc bị chuyển sang nhóm thị trường độc lập có thể buộc các quỹ đầu tư thụ động mô phỏng chỉ số thị trường mới nổi của MSCI phải bán cổ phiếu Indonesia. Các nhà quản lý quỹ chủ động lấy những chỉ số này làm chuẩn tham chiếu cũng có thể giảm tỉ trọng đầu tư. Không còn hiện diện trong cả bộ chỉ số thị trường mới nổi lẫn thị trường cận biên có thể khiến nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài suy yếu hơn nữa, gây thêm áp lực lên giá cổ phiếu và thanh khoản.

MSCI cho biết đợt tham vấn sẽ kéo dài đến hết ngày 30.4.2027, với quyết định cuối cùng dự kiến được công bố chậm nhất vào ngày 30.6.2027.

Giới chức Indonesia đã công bố hàng loạt biện pháp cải cách nhằm tránh bị hạ hạng, gồm tăng cường công bố thông tin về cổ đông sở hữu trên 1%, phân loại nhà đầu tư chi tiết hơn và xây dựng lộ trình áp dụng tỉ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng tối thiểu 15%.

Tuy nhiên, MSCI cho rằng nhà đầu tư cần thấy các biện pháp được thực hiện nhất quán, cùng bằng chứng cho thấy chúng thực sự cải thiện hoạt động thị trường. Hồi tháng 6, MSCI đã hoãn đợt đánh giá thị trường cổ phiếu Indonesia vì cần thêm thời gian xác định hiệu quả của các biện pháp tăng cường minh bạch mới được công bố.

Trong thông báo hôm thứ Năm, MSCI cũng cho biết sẽ tiếp tục tạm dừng một số điều chỉnh chỉ số liên quan đến chứng khoán Indonesia cho đến khi có thông báo mới.

Trong khi đó, đầu tháng này, FTSE Russell đã tái khẳng định việc xếp thị trường cổ phiếu Indonesia vào nhóm mới nổi, trong bối cảnh giới chức nước này đang triển khai các biện pháp cải cách.

Với sự hỗ trợ của Maria Elena Vizcaino