Masan Group vừa ký biên bản ghi nhớ (MOU) với tập đoàn thương mại Nhật Bản Sojitz về việc chuyển nhượng 5% cổ phần tại Masan High-Tech Materials (MSR), doanh nghiệp sở hữu mỏ vonfram Núi Pháo. Theo Reuters, số cổ phần này dự kiến được bán từ Masan Horizon, công ty con do Masan Group sở hữu toàn bộ. Hai bên dự kiến hoàn tất thỏa thuận chính thức trước cuối năm 2026, sau khi hoàn thành quá trình thẩm định và các thủ tục phê duyệt cần thiết.

Giá chuyển nhượng chưa được công bố. Tuy nhiên, theo các điều khoản trong MOU, mức giá không thấp hơn khoản đầu tư của Elmet Group, nhà cung cấp sản phẩm vonfram của Mỹ đã mua 4,99% cổ phần MSR hồi tháng 9/2026. Elmet đã chi khoảng 124,75 triệu USD cho số cổ phần này, tương ứng mức định giá vốn chủ sở hữu của MSR gần 2,5 tỉ USD. Theo mức giá tham chiếu đó, 5% cổ phần dự kiến chuyển nhượng cho Sojitz có giá trị khoảng 125 triệu USD.

Sojitz dự kiến hỗ trợ MSR tiếp cận khách hàng Nhật Bản trong các lĩnh vực bán dẫn, hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), hàng không vũ trụ, năng lượng và sản xuất ô tô. Đây đều là những ngành sử dụng vonfram và các vật liệu có đặc tính chịu nhiệt, độ cứng cao trong quá trình sản xuất. Việc hợp tác với một tập đoàn thương mại lớn của Nhật Bản có thể giúp MSR mở rộng mạng lưới khách hàng và phát triển đầu ra tại thị trường này.

Thỏa thuận với Sojitz nối tiếp quan hệ hợp tác giữa MSR và Elmet. Hai bên đã có quan hệ thương mại từ năm 2015, khi Elmet mua tinh quặng vonfram từ doanh nghiệp Việt Nam. Trong thương vụ năm nay, khoản đầu tư cổ phần của Elmet đi kèm hợp đồng cung cấp và gia công khoảng 1.250 tấn vonfram quy đổi theo WO₃ mỗi năm, với thời hạn ban đầu ít nhất tám năm. Theo các thông tin được công bố, hợp đồng có thể tạo ra khoảng 1,5 tỉ USD doanh thu gộp trong thời hạn ban đầu, tùy thuộc vào giá vonfram và sản lượng thực tế.

Việc có thêm đối tác tại Mỹ và Nhật Bản giúp MSR mở rộng quan hệ với các khách hàng công nghiệp ở hai thị trường lớn. Các thỏa thuận này cũng diễn ra khi vonfram ngày càng được chú ý do vai trò trong sản xuất thiết bị điện tử, bán dẫn, hàng không vũ trụ và quốc phòng. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng sản lượng, chi phí khai thác và chế biến, giá bán cũng như tiến độ thực hiện các hợp đồng dài hạn.

Mức định giá gần 2,5 tỉ USD từ khoản đầu tư của Elmet cũng tạo ra một mốc tham chiếu đáng chú ý khi so sánh với giao dịch chuyển nhượng cổ phần trước đây của MSR. Tháng 5/2024, Mitsubishi Materials bán gần 109,92 triệu cổ phiếu MSR, tương đương 10% vốn, với giá 14.800 đồng mỗi cổ phiếu. Tổng giá trị giao dịch khoảng 1.627 tỉ đồng, tương đương 63,9 triệu USD. Từ mức giá này, vốn chủ sở hữu MSR được định giá hàm ý khoảng 639 triệu USD.

Như vậy, định giá vốn chủ sở hữu hàm ý từ khoản đầu tư của Elmet năm 2026 cao gần 3,9 lần so với mức định giá từ giao dịch Mitsubishi năm 2024. Tuy nhiên, hai thương vụ diễn ra trong những điều kiện thị trường khác nhau và có cấu trúc giao dịch riêng. Mức chênh lệch phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng của nhà đầu tư đối với MSR, nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận Mitsubishi đã bán cổ phần ở mức giá thấp hơn giá trị hợp lý tại thời điểm đó.

Ngoài biến động giá vonfram, tình hình tài chính và quá trình tái cơ cấu của MSR cũng là những yếu tố cần được tính đến khi đánh giá sự thay đổi về định giá. Cuối năm 2024, doanh nghiệp hoàn tất việc chuyển nhượng mảng kinh doanh H.C. Starck cho Mitsubishi Materials. Thương vụ giúp MSR thu về nguồn tiền để giảm nợ, đưa dư nợ dự kiến từ khoảng 670 triệu USD xuống còn khoảng 490 triệu USD. Đây là một phần trong quá trình điều chỉnh danh mục tài sản và cấu trúc tài chính của mảng vật liệu công nghệ cao thuộc Masan.

Sau giao dịch với Sojitz, Masan vẫn giữ quyền kiểm soát MSR. Việc chuyển nhượng một phần cổ phần cho các đối tác quốc tế giúp tập đoàn thu hút thêm nguồn vốn, tiếp nhận thêm công nghệ tinh luyện và mở rộng thị trường tiêu thụ.