Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Loạt sự cố công nghệ tại Mỹ làm gián đoạn hàng không, ngân hàng, gây hoang mang, thúc đẩy người dân mua hàng tích trữ dù chưa có dấu hiệu liên quan đến tin tặc.
Cuối tuần trước, Mỹ phải ban hành lệnh cấm cánh bay kéo dài trong 4 giờ liên quan liên lạc của trạm Kiểm soát không lưu. Ảnh: Trạm kiểm soát không lưu sân bay New York Ảnh Michael Nagle/Bloomberg
Tác giả: Jeff Stone, Ryan Gallagher và Jordan Robertson
18 tháng 11, 2026 lúc 9:15 AM
Các sự cố công nghệ làm gián đoạn từ việc đi lại bằng máy bay, giao dịch ngân hàng của người Mỹ đến hoạt động bí mật tại cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đang làm gia tăng sự mất lòng tin và tâm lý hoang mang về hạ tầng công nghệ cũ kỹ, dù chưa có dấu hiệu cho thấy các vụ việc liên quan đến nhau hay do các đối tượng có ý đồ xấu gây ra.
Những trục trặc trong tuần qua gây xáo trộn đến mức khiến người tiêu dùng Mỹ đổ xô mua hàng tích trữ. Tại Costco Wholesale Corp., lượng mua thực phẩm bảo quản được lâu, nước uống và pin tăng vọt khiến các nhà phân tích nâng giá mục tiêu cổ phiếu từ 1.100 USD lên 1.150 USD. Tính đến Chủ nhật, phần lớn các loại máy phát điện đắt tiền của hãng đã hết hàng trên kênh trực tuyến.
Các diễn viên hài trong những chương trình đêm khuya cũng khai thác tình trạng hỗn loạn công nghệ làm chất liệu châm biếm. Cuối tuần qua, chương trình Saturday Night Live mở màn bằng một cuộc họp giả định của cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), trong đó một đặc vụ do diễn viên hài John Mulaney thủ vai mang các sự cố tại cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và Microsoft ra làm đề tài gây cười.
Joe Slowik, giám đốc nghiên cứu mối đe dọa và kỹ thuật an ninh mạng tại công ty thông tin rủi ro Dataminr, cho rằng việc nhiều sự cố lớn xảy ra dồn dập như vậy là bất thường và đáng lo ngại. “Chúng ta đã quá phụ thuộc vào một hạ tầng thiếu vững chắc, đồng thời kỳ vọng nó hoạt động ổn định hơn khả năng thực tế,” ông nói.
Dù chưa có dấu hiệu công khai cho thấy các sự cố máy tính liên quan đến nhau hoặc do tin tặc gây ra, xét tổng thể, chúng khơi sâu nỗi bất an về trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có khả năng các công cụ AI giúp những đối tượng có ý đồ xấu dễ dàng đánh sập dịch vụ thiết yếu hoặc thực hiện hàng loạt hành vi phạm tội trên mạng.
Trong tuyên bố về các sự cố, thượng nghị sĩ Mark Warner, thành viên đảng Dân chủ đại diện bang Virginia, cho rằng chúng dường như là “hệ quả của việc trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cục diện an ninh mạng quá nhanh.”
“AI cho phép phát hiện lỗ hổng trên số lượng hệ thống khổng lồ với tốc độ chưa từng có, tạo áp lực rất lớn buộc doanh nghiệp và cơ quan chính phủ phải vá ngay những lỗ hổng đó, thường là đồng loạt, gây sức ép nặng nề lên các hệ thống vốn không được thiết kế để đáp ứng tốc độ thay đổi như vậy,” Warner nói.
Trong sự cố mới nhất, một mạng máy tính mật mà NSA sử dụng để liên lạc nội bộ đã ngừng hoạt động hôm thứ Ba, khiến một số nhân viên không thể truy cập hệ thống làm việc, theo một người nắm rõ vụ việc. Người này cho biết NSA phải yêu cầu một số nhân viên lùi giờ đến trụ sở tại Fort Meade, bang Maryland.
Cũng trong ngày thứ Ba, bên cạnh sự cố tại cơ quan tình báo, một số nền tảng của Apple bị gián đoạn. Đây là những diễn biến mới nhất trong chuỗi trục trặc đã cản trở hoạt động của phần mềm Microsoft và gây rối loạn giao thông hàng không trên toàn nước Mỹ những ngày qua. Dù chính quyền Trump nhanh chóng khẳng định đây là lỗi kỹ thuật, không phải hành động của tin tặc, các sự cố vẫn làm suy giảm niềm tin vào những hệ thống quan trọng phục vụ các hoạt động thiết yếu.
Các sự cố hôm thứ Ba nối tiếp một tuần xảy ra những vấn đề tương tự ở nhiều nơi, trong đó có lỗi kỹ thuật tại Chase hôm thứ Hai khiến một số giao dịch của khách hàng mất nhiều thời gian xử lý hơn. Ngân hàng cho biết sự cố không liên quan đến an ninh mạng mà bắt nguồn từ lỗi phần mềm trong các hệ thống phần cứng đặt tại cơ sở. United Airlines cũng cho biết hôm thứ Hai rằng một sự cố công nghệ ảnh hưởng đến các chuyến bay khởi hành của hãng, với nguyên nhân được xác định là trục trặc thiết bị liên quan đến hạ tầng liên lạc cũ kỹ của FAA.
Việc thiếu những lời giải thích nhanh chóng và rõ ràng đã tạo cơ hội cho những người truyền bá thuyết âm mưu và những người có ảnh hưởng thiếu đáng tin cậy trên mạng xã hội khai thác. Một số bài đăng lan truyền rộng rãi cho rằng Mỹ đang hứng chịu cuộc tấn công có phối hợp từ một chính phủ nước ngoài, hoặc thậm chí từ ngoài Trái Đất. Những bài khác cảnh báo các sự cố công nghệ là điềm báo cho một thảm họa chưa rõ trong tương lai.
Tại Apple, công ty đang khôi phục các hệ thống sau khi một bản cập nhật nội bộ gây gián đoạn diện rộng hôm thứ Ba, ảnh hưởng đến công cụ làm việc của nhân viên, hoạt động bán lẻ và dịch vụ dành cho người tiêu dùng. Theo những người nắm rõ vụ việc, sự cố khiến nhiều dịch vụ nội bộ ngừng hoạt động, gồm cổng thông tin nhân viên AppleWeb, hệ thống đăng nhập nội bộ AppleConnect và kết nối mạng riêng ảo dành cho nhân viên làm việc từ xa.
Bộ phần mềm phục vụ công việc của Microsoft bị gián đoạn trong thời gian dài hơn vào tuần trước, sau khi một lỗi gây trục trặc hệ thống trong quá trình chuyển hướng lưu lượng truy cập người dùng vốn diễn ra thường lệ. Trong khi đó,giao thông hàng không Mỹ trải qua cuối tuần tồi tệ nhất trong nhiều thập niên sau khi một nhà thầu chính phủ tìm cách thay dây đồng cũ tại một địa điểm hẻo lánh ở Arkansas, khiến một bộ định tuyến gửi quá nhiều yêu cầu kết nối, làm quá tải các thiết bị khác trong mạng kiểm soát không lưu.
Chính quyền Trump đang chịu sức ép phải giải thích thêm về chuỗi sự cố dồn dập. Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin nói với CNBC rằng các sự cố công nghệ gần đây không phải do tấn công mạng, trong khi tổng thống Donald Trump tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng khi được hỏi trong chuyến công du châu Á.
“Mọi việc sẽ được kiểm soát tốt. Cuộc sống là vậy,” Trump nói hôm thứ Ba khi được hỏi về sự cố tại Chase và Microsoft. “Khi bạn lớn mạnh, đầy quyền lực và nắm trong tay tất cả tiền bạc, những chuyện như vậy vẫn xảy ra. Không sao cả.”
Ngay cả khi chính quyền tìm cách trấn an về các sự cố, cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vẫn cảnh báo rằng tội phạm mạng và tin tặc được nhà nước hậu thuẫn đang tìm cách sử dụng công cụ AI để tự động hóa các cuộc tấn công vào doanh nghiệp và tổ chức trên toàn thế giới.
Một cuộc thăm dò của đại học Quinnipiac công bố hồi tháng 9 cho thấy 73% người Mỹ lo ngại các hệ thống trong tương lai có thể đe dọa sự tồn vong của nhân loại. Gần 8 trong 10 người được hỏi ủng hộ việc làm chậm hoặc dừng hẳn phát triển AI để hiểu rõ hơn các rủi ro an toàn.
Bất chấp lo ngại của công chúng về rủi ro từ trí tuệ nhân tạo, các công ty công nghệ lớn đang chạy đua sử dụng AI để phát hiện và khắc phục lỗ hổng trong hệ thống.
Các công cụ AI đã phát hiện số lượng lỗi phần mềm cao kỷ lục, dù các hãng công nghệ cho biết phần lớn vấn đề do chính họ tìm ra, thay vì chỉ biết đến khi tin tặc tìm cách khai thác để tấn công. Chẳng hạn, Google thuộc Alphabet cho biết hồi tháng 7 rằng hãng phát hiện 433 lỗi trong trình duyệt Chrome, so với 11 lỗi ở bản cập nhật tương đương một năm trước. Theo công ty, 401 lỗi trong số đó được báo cáo từ nội bộ Google.
Tuy vậy, hồi tháng 6, NSA cùng các cơ quan tình báo của những nước khác trong liên minh Ngũ Nhãn đã công bố khuyến cáo chung, trong đó thúc giục các tổ chức đẩy nhanh quy trình vá lỗi phần mềm.
“AI đang rút ngắn thời gian từ khi lỗ hổng được phát hiện đến khi bị khai thác,” các cơ quan này viết. “Chậm vá lỗi làm tăng rủi ro, đặc biệt với các hệ thống vận hành có chu kỳ cập nhật dài.”
Christiaan Beek thuộc công ty an ninh mạng Rapid7 Inc. lưu ý rằng không có thông tin công khai nào về các sự cố mới nhất cho thấy nguyên nhân là những bản cập nhật bảo mật vội vàng. Nhìn chung, ông cho rằng các tổ chức đối mặt với rủi ro lớn khi dựa vào quy trình lỗi thời để ứng phó với số lượng lỗ hổng được phát hiện nhờ AI tăng vọt và các bản vá tương ứng.
“Các hệ thống phức tạp hỏng hóc vì những nguyên nhân thông thường nhiều hơn rất nhiều so với do đối phương tấn công,” ông nói. “Nhưng những nguyên nhân thông thường ấy không hề vô hại. Điều đáng lo là các hệ thống chúng ta dựa vào mong manh đến mức chính chúng ta cũng có thể làm chúng ngừng hoạt động mà không cần kẻ tấn công nào.”
Sự cố hệ thống kiểm soát không lưu của FAA hôm thứ Sáu dường như liên quan đến việc thay một sợi cáp viễn thông cũ, gây ra chuỗi lỗi liên quan đến một bộ định tuyến đã khoảng 25 năm tuổi. Các chuyên gia cho biết thiết bị mạng như bộ định tuyến có thể khó vận hành ổn định và dễ trục trặc đến bất ngờ: chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể khiến chúng hoạt động bất thường, ngừng hoạt động hoặc làm ngập mạng bằng lưu lượng truy cập.
Sau các sự cố tại FAA, chính quyền Trump đang đề nghị cấp 50,1 tỉ USD để đại tu hệ thống không phận Mỹ, viện dẫn “nhu cầu cấp thiết” phải hiện đại hóa hạ tầng trọng yếu này, dù kế hoạch đã vấp phải phản đối tại Thượng viện.
“Chúng ta chưa đầu tư đủ cho các hệ thống dự phòng có thể tiếp quản để ngăn những kịch bản tồi tệ nhất xảy ra, dù nguyên nhân là lỗi, bản cập nhật trục trặc hay thậm chí sự cố an ninh mạng,” Slowik nói.
Với sự hỗ trợ của Courtney Subramanian, Annmarie Hordern, Allyson Versprille và Mark Gurman
Theo Bloomberg
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/loat-su-co-cong-nghe-lam-lung-lay-niem-tin-cua-nguoi-my-61639.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN
Mới nhất
Videos mới nhất