Gần 200 website lớn toàn cầu bị cài mã độc, tin tặc nhắm đánh cắp dữ liệu thẻ ngân hàng và tiền điện tử

BBWV - Một chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đã khiến ít nhất 178 tổ chức trên thế giới vô tình phát tán mã độc thông qua website chính thức, trong đó có BBC, CNN, Zoom, Salesforce, HSBC, IKEA và Equifax.

Hình ảnh: Shutterstock

Hình ảnh: Shutterstock

Tác giả: Thường Quân

18 tháng 11, 2026 lúc 1:22 PM

Tin tặc khai thác lỗ hổng tại nền tảng công nghệ Optimizely để chèn mã JavaScript độc hại, tìm cách đánh cắp thông tin thẻ thanh toán, chiếm đoạt tiền điện tử và khai thác các lỗ hổng bảo mật trên thiết bị iPhone, iPad. Theo Reuters ngày 17.11, vụ việc được nhà nghiên cứu an ninh mạng Scott Helme thuộc Report URI phát hiện. 

Chiến dịch tấn công diễn ra ngày 16.11, nhắm vào các website thuộc 178 tổ chức hoạt động trong nhiều lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, truyền thông, bán lẻ, hàng không và công nghệ. Danh sách bị ảnh hưởng có những thương hiệu lớn như BBC, CNN, Zoom, Salesforce, GitLab, Equifax, HSBC, IKEA, Air France-KLM, Vodafone, Starbucks và Ledger. Điểm đáng chú ý là tin tặc không trực tiếp xâm nhập hệ thống công nghệ của từng doanh nghiệp. 

Thay vào đó, chúng khai thác lỗ hổng trong Optimizely Web Experimentation, nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp thử nghiệm, điều chỉnh giao diện và tối ưu hóa trải nghiệm người dùng trên website. Nền tảng này cho phép khách hàng tích hợp các đoạn mã JavaScript để triển khai những thay đổi trên trang web mà không cần chỉnh sửa trực tiếp hệ thống mã nguồn. 

Bằng cách chiếm quyền truy cập trái phép vào các dự án khách hàng trên Optimizely, tin tặc chèn mã độc vào những đoạn JavaScript được phân phối qua hệ thống của nhà cung cấp. Do các website đã tích hợp sẵn nền tảng này, trình duyệt của người truy cập có thể tự động tải và thực thi mã độc thông qua một nguồn vốn được hệ thống tin cậy. 

Theo TechTarget, chiến dịch đã tác động đến 188 đoạn mã thuộc 178 tổ chức. Các mã độc được thiết kế để thực hiện nhiều hành vi đánh cắp dữ liệu. Chúng có thể nhận diện địa chỉ ví tiền điện tử được sao chép trên website, sau đó âm thầm thay thế bằng địa chỉ ví do tin tặc kiểm soát. Nếu người dùng thực hiện giao dịch mà không kiểm tra lại địa chỉ nhận tiền, tài sản có thể được chuyển thẳng vào ví của kẻ tấn công. 

Một thành phần khác có khả năng thu thập số thẻ thanh toán, ngày hết hạn và mã bảo mật CVV khi người dùng nhập thông tin vào biểu mẫu trên website. Mã độc cũng tìm cách đánh cắp cookie trình duyệt, chụp ảnh màn hình và gửi dữ liệu về máy chủ do tin tặc kiểm soát. 

Tuy nhiên, theo phân tích của các chuyên gia bảo mật, thông tin thẻ nhập qua những khung thanh toán được lưu trữ và xử lý độc lập bởi các nhà cung cấp bên thứ ba như Stripe và Adyen không bị ảnh hưởng theo phương thức này. Đáng chú ý, chiến dịch còn tích hợp hai bộ công cụ khai thác lỗ hổng trên hệ điều hành iOS có tên Coruna và DarkSword, nhắm vào những thiết bị iPhone và iPad chưa được cập nhật các bản vá bảo mật tương ứng. Những công cụ này có khả năng khai thác chuỗi lỗ hổng để giành quyền kiểm soát thiết bị và thu thập dữ liệu. 

Apple cho biết các lỗ hổng mà tin tặc tìm cách khai thác đã được hãng khắc phục trong năm 2025. Những thiết bị sử dụng phiên bản phần mềm đã cập nhật đầy đủ được bảo vệ trước các phương thức tấn công này. Optimizely xác nhận sự cố an ninh xảy ra ngày 16.11, khi một đối tượng trái phép khai thác lỗ hổng trong nền tảng Experimentation để chèn mã JavaScript độc hại vào một số dự án khách hàng. Công ty cho biết đã khắc phục lỗ hổng, chặn phương thức truy cập bị khai thác, loại bỏ mã độc khỏi các dự án bị ảnh hưởng, thu hồi những phiên truy cập và mã xác thực liên quan, đồng thời thiết lập thêm biện pháp ngăn chặn việc phát tán mã trái phép.

Nhiều doanh nghiệp có website bị ảnh hưởng đã triển khai các biện pháp ứng phó. Salesforce tạm thời vô hiệu hóa những đoạn mã Optimizely để phục vụ điều tra. Zoom ngừng sử dụng nền tảng này trên các môi trường vận hành thực tế nhằm phòng ngừa rủi ro. Equifax cũng dừng sử dụng dịch vụ sau khi tiến hành rà soát. HSBC cho biết các đoạn mã trái phép không hoạt động trên website của ngân hàng. Một số doanh nghiệp thông tin chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy hệ thống nội bộ hoặc dữ liệu khách hàng bị xâm nhập. 

Theo Scott Helme, các ví tiền điện tử do nhóm tấn công kiểm soát đã nhận được khoảng 7.000 USD trong thời gian chiến dịch hoạt động. Tuy nhiên, con số này chưa phản ánh đầy đủ thiệt hại tiềm tàng, bởi các nhà nghiên cứu chưa xác định được tổng số người dùng bị ảnh hưởng, lượng dữ liệu bị đánh cắp hay mức độ thành công của từng phương thức tấn công.

Theo Chainalysis, các vụ tấn công liên quan đến tiền điện tử đã gây thất thoát hơn 22,3 tỉ USD kể từ năm 2021. Quy mô thiệt hại này cho thấy dữ liệu tài chính và tài sản số đang trở thành mục tiêu ngày càng hấp dẫn đối với tội phạm mạng. Reuters +1 Sự việc được xếp vào nhóm tấn công chuỗi cung ứng phần mềm (software supply chain attack), một phương thức ngày càng đáng lo ngại trong nền kinh tế số. Thay vì tìm cách vượt qua nhiều lớp bảo vệ của từng doanh nghiệp, tin tặc nhắm vào một nhà cung cấp phần mềm có quan hệ với hàng trăm tổ chức.

Khi thành phần công nghệ dùng chung bị kiểm soát, mã độc có thể được phân phối đồng loạt đến nhiều website vốn được người dùng xem là đáng tin cậy. Theo Ars Technica và Krebs on Security, một trong những vấn đề đáng chú ý của sự cố là mã độc được phân phối thông qua hạ tầng hợp pháp của Optimizely, thậm chí sử dụng chứng thư số hợp lệ của nền tảng. Điều này khiến việc nhận diện mã độc bằng những cơ chế kiểm tra nguồn tải thông thường trở nên khó khăn hơn. Các nhà nghiên cứu cũng chưa xác định được chính xác cách thức tin tặc giành quyền ghi dữ liệu vào nhiều dự án khách hàng độc lập trên nền tảng này. Ars Technica +1 Đến khoảng 21 giờ 52 phút UTC ngày 16.11, phần lớn mã độc đã được gỡ bỏ khỏi các đoạn mã bị ảnh hưởng. Theo TechTarget, tại thời điểm đó, chỉ còn một trong số 188 đoạn mã được xác định vẫn chứa thành phần độc hại. Diễn biến này cho thấy khả năng ứng phó của nhà cung cấp có thể giúp thu hẹp thời gian phơi nhiễm, dù những dữ liệu đã bị đánh cắp trước đó vẫn có nguy cơ bị khai thác. 

Sự cố đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp trong việc kiểm soát rủi ro từ hệ sinh thái nhà cung cấp công nghệ. Những công cụ phục vụ phân tích dữ liệu, quảng cáo, thử nghiệm giao diện và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng thường được tích hợp sâu vào website. 

Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp tăng cường kiểm soát những đoạn mã JavaScript bên thứ ba, áp dụng chính sách bảo mật nội dung (Content Security Policy), giới hạn quyền truy cập của nhà cung cấp và thiết lập cơ chế giám sát những thay đổi bất thường trên website. Người dùng cũng cần cập nhật hệ điều hành, theo dõi biến động tài khoản ngân hàng, kiểm tra giao dịch thẻ và xác minh địa chỉ ví trước khi chuyển tiền điện tử.
Sự việc cho thấy an ninh mạng ngày càng gắn chặt với quản trị rủi ro tài chính và hoạt động kinh doanh. Trong môi trường mà một doanh nghiệp có thể phụ thuộc vào hàng chục nhà cung cấp công nghệ, mức độ an toàn của hệ thống còn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát những mắt xích nằm ngoài phạm vi hạ tầng trực tiếp của mình. 

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/gan-200-website-lon-toan-cau-bi-cai-ma-doc-tin-tac-nham-danh-cap-du-lieu-the-ngan-hang-va-tien-dien-tu-61652.html

#tin tặc
#Optimizely
#Optimizely Web Experimentation
#Tấn công chuỗi cung ứng
#mã JavaScript độc hại
#đánh cắp thẻ thanh toán
#đánh cắp tiền điện tử
#lỗ hổng bảo mật iOS
#iPhone
#iPad
#Coruna

Mới nhất

Videos mới nhất