Liệu Dulles có thể trở thành sân bay đẳng cấp thế giới đầu tiên của Mỹ?

BBWV - Kế hoạch tái thiết trị giá 22 tỉ USD nhằm lột xác sân bay thuộc vùng Washington sẽ là bài kiểm tra cho thấy liệu Mỹ có còn khả năng thực hiện các dự án cơ sở hạ tầng đầy tham vọng hay không.

Dulles

Tác giả: Kriston Capps

28 tháng 06, 2026 lúc 2:00 PM

Tóm tắt bài viết bởi

logo
  • MWAA và United Airlines đề xuất kế hoạch tái thiết sân bay Quốc tế Dulles trị giá 22 tỉ USD, nhằm biến nơi đây thành sân bay tốt nhất nước Mỹ vào năm 2034.
  • Tổng thống Donald Trump đã đưa sân bay Dulles vào danh sách cải tạo tại thủ đô Washington, nhằm nâng cao tính thẩm mỹ và tối ưu hóa luồng di chuyển của hành khách.
  • United Airlines, hãng khai thác gần 70% chuyến bay tại Dulles, rất ủng hộ dự án; Ông Scott Kirby, CEO của hãng, khẳng định sẽ đưa Dulles thành sân bay tốt nhất quốc gia.
  • Sân bay Dulles ghi nhận kỷ lục 29 triệu lượt khách năm 2025, với 73% lượng khách vào năm 2024 di chuyển từ điểm đầu hoặc điểm cuối thay vì bay chuyển tiếp.
  • Chi phí cải tạo khổng lồ sẽ khiến hành khách gánh mức phí 90,64 USD mỗi vé; Ông Michael McElvaney, CEO AeroOps, nhận định dự án này thể hiện lòng tự tôn của Washington.

Ngay từ khi khởi đầu, sân bay Quốc tế Dulles đã hứa hẹn mang lại những trải nghiệm đầy phiêu lưu. Đường cong đầy ấn tượng của tòa nhà chính dường như mô phỏng theo hướng bay lên của một chiếc máy bay khi cất cánh. Hệ thống xe chờ phòng chờ di động (mobile lounge) đưa đón hành khách trực tiếp từ nhà ga ra đường băng hướng tới tiêu chuẩn mới về sự thoải mái và tiện nghi. Kiến trúc sư người Mỹ gốc Phần Lan Eero Saarinen thiết kế sân bay này nhằm đáp ứng quy mô và nhu cầu ngày càng tăng của các máy bay phản lực thương mại, nhưng trên hết, ông đã đưa vào đó một tuyên ngôn tầm nhìn, một sự khẳng định và phong cách riêng biệt. Đoạn hoạt hình quảng cáo theo phong cách tương lai Jetsons của hai nhà thiết kế cấp tiến Charles và Ray Eames cho thấy một hành khách đang lật giở một cuốn tạp chí Playboy trước khi bước lên một trong những hệ thống di chuyển hành khách đặc trưng của sân bay, nơi người đàn ông của chúng ta hoàn toàn có thể thưởng thức một ly rượu trước khi cất cánh.

Khi được hoàn thành vào năm 1962 ở ngoại ô Washington, phần mái vòm uốn lượn của nhà ga Dulles có thể được nhìn thấy từ khoảng cách hàng dặm băng qua các vùng đất nông nghiệp. Kể từ đó, các khu ngoại ô dần được lấp đầy, du lịch hàng không thương mại bùng nổ và hành khách Mỹ đã từ bỏ những bộ trang phục trang trọng để thay bằng quần áo ngủ thoải mái. Dulles theo đó cũng phát triển qua nhiều thập kỷ, bổ sung thêm các phòng chờ, mở rộng tòa nhà chính mang tính lịch sử và mở ra những hành lang mà hệ thống xe chờ di động (hay thang cuốn phản lực) vốn được thiết kế để thay thế. Tuy nhiên, khi quy mô phình to, Dulles lại bị kìm hãm bởi chính những yếu tố độc nhất trong thiết kế của mình.

Giờ đây, Nhà Trắng đang muốn vị thế của Dulles vĩ đại trở lại. Tổng thống Donald Trump đã bổ sung sân bay này vào danh sách dài các địa điểm và tiện ích trong và xung quanh thủ đô mà ông hy vọng sẽ tái thiết theo phong cách riêng của mình. Khi chính quyền kêu gọi các đề xuất cho Dulles vào tháng 12 và thành lập hội đồng Thẩm mỹ hóa cơ sở hạ tầng giao thông hai tháng sau đó, dự án này dường như sẽ phản chiếu các kế hoạch xa hoa khác của tổng thống dành cho Washington, cuộc đại tu theo phong cách cổ điển mang tính hào nhoáng nhiều hơn thực chất.

Lời kêu gọi của chính phủ liên bang đã thu hút hơn 20 phản hồi, từ các bản thiết kế đồ họa bóng bẩy cho đến những ý xuất phát từ người dân. Trong khi đó, một đề xuất riêng biệt với sự hậu thuẫn thể chế mạnh mẽ đã nâng tầm cuộc chơi: Cơ quan Quản lý sân bay vùng đô thị Washington (MWAA, đơn vị vận hành Dulles) và United Airlines (hãng hàng không khai thác gần 70% các chuyến bay từ Dulles) đã đưa ra kế hoạch tái thiết trị giá 22 tỉ USD nhằm giúp sân bay hoạt động hiệu quả và tối ưu hơn nhiều. Dự án này sẽ được thực hiện với tốc độ kỷ lục, dự kiến hoàn thành xây dựng vào năm 2034.

Ý tưởng này cực kỳ táo bạo về cả tham vọng lẫn tiến độ thời gian. Việc lột xác Dulles trong vòng chưa đầy tám năm nhằm biến sân bay này thành một nỗ lực mang tính biểu tượng của Mỹ, tương tự như việc hoàn thành kênh đào Erie. Nếu điều này xảy ra, đó sẽ là một bước đi táo bạo chứng minh rằng người Mỹ, bất chấp mọi rào cản, một lần nữa có thể xây dựng nên những công trình vĩ đại. Và ông Trump có thể tuyên bố đây là di sản hữu ích nhất của mình tại thủ đô, di sản cuối cùng có thể làm lu mờ các dự án phù phiếm kém tiếng tăm hơn của ông.

Tổng thống đặt ưu tiên cao một cách đáng ngạc nhiên cho các cải tiến tại Washington. Thay vì theo đuổi các mục tiêu lâu năm của đảng Cộng hòa như tư nhân hóa An sinh Xã hội, ông lại dành vốn chính trị của mình cho việc xây dựng một phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng và Khải Hoàn Môn, tiếp quản viện Hòa bình Mỹ và trung tâm Nghệ thuật biểu diễn John F. Kennedy, cùng một cuộc cải tạo gây tranh cãi đối với hồ Phản chiếu (Reflecting Pool. Ông cũng đã trang trí dinh thự Nhà Trắng bằng các họa tiết dát vàng để phù hợp với tầm nhìn về một cung điện tổng thống.

Dulles Air wing top
Nhìn từ xa mái cong của tòa nhà sân bay Dulles như cánh máy bay Ảnh: Jared Soares chụp cho Bloomberg 

Sự quan tâm của ông Trump đối với Dulles tương tự cũng bắt nguồn từ mong muốn làm cho nó trở nên đẹp đẽ hơn. Ông cho biết mình ngưỡng mộ nhà ga chính của sân bay, tòa nhà năm 1962 đẹp không thể bàn cãi của Saarinen, song ông nghĩ rằng sân bay này được thiết kế tồi, quan điểm một số nhà phê bình chia sẻ. Bất chấp những hấp dẫn mang tính bề nổi của ông Trump, sự chú ý của ông vào dự án đã thúc đẩy đề xuất có thể mang lại những cải tiến thực tế vô cùng cần thiết nhằm hợp lý hóa luồng hành khách và đáp ứng đà tăng trưởng.

Hãy nhìn vào hệ thống xe chờ di động: Giống một chiếc xe buýt đưa đón hơn là một phòng khách sang trọng, chúng chưa bao giờ sống đúng với những lời quảng cáo hào nhoáng từ Madison Avenue. Ý tưởng ban đầu là thay vì hành khách phải đi bộ qua những hành lang phòng chờ dài vô tận để đến cổng lên máy bay, thì chính các cổng này sẽ đưa đón hành khách thẳng đến chuyên cơ của họ. Hệ thống di chuyển hành khách này khá kỳ lạ, thậm chí là có chút hấp dẫn nhưng việc phải chen chúc vào đó sau một chuyến bay quốc tế đường dài có thể mang lại cảm giác vất vả và mệt mỏi. Kế hoạch của MWAA sẽ khai tử hệ thống di chuyển này, dành hàng tỉ USD để điều hướng hành khách thông qua hệ thống tàu điện ngầm thay thế.

Trở ngại lớn nhất đối với Dulles luôn là việc điều chỉnh quy hoạch để thích ứng với nhịp tăng trưởng. Trong 10 năm đầu hoạt động, tổng lượng khách hàng năm đã tăng từ khoảng 667.000 lên hơn 2,6 triệu người. Dù từng có nhiều năm hoạt động kém hiệu quả, các con số đã được cải thiện đáng kể sau đại dịch; con số kỷ lục 29 triệu lượt khách qua Dulles vào năm 2025. Để bắt kịp nhu cầu, sân bay đã xây dựng một hệ thống chắp vá các phòng chờ và lối nối tạm thời, dẫn đến chính xác những trải nghiệm tẻ nhạt mà kiến trúc sư Saarinen từng muốn tránh.

Đề xuất của MWAA sẽ khắc phục những thiếu sót đó, hầu hết vốn bắt nguồn từ "sai lầm sơ khai" là quy hoạch một sân bay không có cổng lên trực tiếp. Theo báo cáo đầu tiên của Edward Russell từ tạp chí Airport Architecture, tầm nhìn của MWAA sẽ mở rộng tòa nhà nhà ga chính, cải tạo hoặc xây mới bốn phòng chờ và kéo dài hệ thống tàu điện ngầm. (MWAA cho biết họ đang chờ thông báo chính thức về quyết định của chính phủ đối với Dulles trước khi đưa ra bình luận về sáng kiến này.)

MWAA và United Airlines không hề giấu diếm tham vọng của mình: Tại một sự kiện vào tháng 3, CEO United Airlines, Scott Kirby, khẳng định rằng Dulles sẽ trở thành "sân bay tốt nhất quốc gia."

Dulles inside view
Ảnh: Jared Soares chụp cho Bloomberg

Tuy nhiên, rất ít hành khách thường xuyên xem Dulles là sân bay tốt nhất khu vực. Ngay cả khi thiết lập các kỷ lục mới, sân bay này vẫn không lọt vào tốp 20 sân bay có lưu lượng giao thông lớn nhất nước Mỹ. Và Dulles thậm chí không thu hút nổi một nửa lượng khách của các sân bay bận rộn nhất thế giới. Dẫu vậy, mức giá 22 tỉ USD cho kế hoạch cải tạo được đề xuất sẽ ngang ngửa với số tiền chi cho sân bay Quốc tế Hamad của Doha, trung tâm trung chuyển toàn cầu siêu sang của Qatar Airways, theo Michael McElvaney, CEO của công ty tư vấn sân bay và hàng không AeroOps.

Hơn nữa, Dulles không phải là một trung tâm trung chuyển theo đúng nghĩa kỹ thuật. Vào năm 2024, 73% các chuyến đi đến hoặc đi từ Dulles là từ điểm đầu hoặc cuối, nghĩa là Dulles là sân bay dành cho việc khởi hành và hạ cánh chứ không phải để chuyển tiếp. Về điểm này, chính quyền ông Trump lập luận rằng vị thế của những vị khách ghé thăm nơi đây, các CEO toàn cầu và nguyên thủ quốc gia, chính là lý do để nâng cấp Dulles. "Liệu Washington có muốn sở hữu một sân bay bị mọi người coi thường? Phần nhiều câu chuyện ở đây nằm ở lòng tự tôn," McElvaney nói.

Việc hoàn thành bất kỳ hạng mục cải tiến nào trong đề xuất của MWAA cho Dulles sẽ là một thử thách lớn nếu nhìn vào tiến độ thường chậm như rùa bò của các dự án cơ sở hạ tầng tại Mỹ. Hoàn thành tất cả chúng cùng lúc, đúng hạn và trong phạm vi ngân sách, sẽ là một phép màu. Các chuyên gia tư vấn sân bay, một số người trong đó kỳ vọng được tham gia dự án Dulles, cho biết điều này không phải là bất khả thi. Nhưng kiểu công trình biểu tượng mà ông Trump có thể đang hình dung, giống như các trung tâm bóng bẩy ở Trung Đông hay Sân bay Changi của Singapore, chỉ có thể xuất hiện khi các nhà lãnh đạo ở những khu vực đó xây dựng sân bay như một dự án quốc gia trọng điểm với nguồn tài trợ trực tiếp từ chính phủ.

Chi phí cải tiến tại Dulles phần lớn sẽ do hành khách chi trả. Russell báo cáo rằng đề xuất của MWAA sẽ gánh mức "chi phí trên mỗi lượt khách" là 90,64 USD, có nghĩa là số tiền đó từ mỗi chiếc vé đi hoặc đến từ Dulles sẽ được dùng trực tiếp để trả nợ. Một bài kiểm tra quan trọng đối với Dulles sẽ là liệu những cải tiến này có thu hút thêm nhiều hành khách đến với vùng thủ đô hay không, điều này sẽ giúp giảm chi phí tính trên đầu ngườim cùng với đó là liệu công trình có thể được thực hiện mà không bị đội vốn hoặc chậm trễ.

Ngay cả một kế hoạch cải tạo khiêm tốn hơn vẫn có thể đổ bể vì tất cả những lý do thông thường khiến ngân sách và tiến độ cơ sở hạ tầng vượt ra khỏi tầm kiểm soát. Nhà Trắng đã không phản hồi yêu cầu bình luận về những gì ông Trump hình dung cho sân bay này.

Ít nhất, có lý do để tin rằng dự án Dulles có thể tiến triển tốt hơn các dự án khác mà ông Trump theo đuổi tại Washington trong nhiệm kỳ thứ hai của mình. Sửa chữa Dulles không phải là nỗ lực mang tính thẩm mỹ thuần túy; đó cũng không phải là thứ mà tổng thống có thể thực hiện một cách tùy hứng. Tại Dulles, những thôi thúc của chính quyền có thể đồng điệu với các khuyến nghị của chuyên gia cũng như mong muốn của người dân địa phương. Điều đó sẽ biến sân bay này thành một điểm ngoại lệ trong chương trình nghị sự dát vàng của vị tổng thống xuất thân là nhà phát triển bất động sản.

Nhưng đừng nhầm lẫn: Việc chi 22 tỉ USD để lột xác hệ thống hạ tầng tại Dulles và tái thiết nó thành sân bay vĩ đại nhất quốc gia, thể hiện một mức độ quyết tâm và hiệu quả chưa từng thấy trước đây, không phải là một kế hoạch nhỏ nhặt hay tinh tế. Việc thúc đẩy nhanh chóng một cuộc đại tu toàn diện để xây dựng một sân bay vĩ đại sẽ đòi hỏi kiểu ý chí triệt để, điều đã khai sinh ra Dulles ngay từ thuở ban đầu.

Theo Bloomberg

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/lieu-dulles-co-the-tro-thanh-san-bay-dang-cap-the-gioi-dau-tien-cua-my-58870.html

#sân bay
#cải tạo sân bay Dulles
#Tổng thống Trump
#Washington
#United Airlines