Iraq đã thông báo với các nhà giao dịch và nhà máy lọc dầu tại châu Á rằng họ có thể nhận dầu thô của nước này, khi các tàu chở dầu Iraq nay đã có thể đi qua eo biển Hormuz nhờ một ngoại lệ từ Iran.

Động thái này đang thử thách niềm tin của người mua vào cam kết đảm bảo an ninh tại tuyến hàng hải then chốt này.

Trong thông báo gửi đi vào ngày Chủ Nhật, Tổ chức Tiếp thị Dầu mỏ Nhà nước Iraq (SOMO) cho biết các chuyến hàng của Iraq hiện “được miễn trừ khỏi mọi hạn chế có thể phát sinh”, dẫn lại các thông tin trên truyền thông.

SOMO đề nghị người mua cung cấp lịch nhận hàng, bao gồm chi tiết tàu và khối lượng đăng ký. Cơ quan này khẳng định tất cả các cảng bốc hàng, trong đó có Basrah, đều đang “hoạt động đầy đủ”. Khách hàng được yêu cầu phản hồi trong vòng 24 giờ.

SOMO chưa phản hồi ngay lập tức khi được đề nghị bình luận. Hiện chưa rõ thỏa thuận được đề cập sẽ áp dụng cho toàn bộ dầu xuất khẩu của Iraq hay chỉ giới hạn ở các tàu do nước này vận hành. Một số người mua tỏ ra thận trọng trước diễn biến này.

Cuối tuần qua, Iran cho biết Iraq đã được miễn áp dụng các hạn chế vận chuyển quanh tuyến đường thủy quan trọng này. Người phát ngôn quân đội Iran không nêu chi tiết những tàu hoặc lô hàng nào được áp dụng, nhưng tàu chở dầu Ocean Thunder, chở 1 triệu thùng dầu thô của Iraq, đã đi qua eo biển hẹp này trong ngày Chủ Nhật.

Iraq thường bán dầu theo điều kiện giao hàng tại cảng, nghĩa là bên mua tự thu xếp vận chuyển. Tuy nhiên, nước này gặp khó khăn trong xuất khẩu dầu kể từ khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa cách đây một tháng.

Các khách hàng châu Á được Bloomberg liên hệ cho biết họ đang chờ làm rõ các điều kiện, bao gồm khả năng Iraq cung cấp tàu riêng để vận chuyển, qua đó tăng thêm mức độ an toàn khi đi qua Hormuz. Những người này đề nghị giấu tên do không được phép phát biểu với truyền thông.

Ngoài hệ thống đường ống đi qua Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq hầu như không có nhiều lựa chọn thay thế cho tuyến đường biển hẹp nối Vịnh Ba Tư với thế giới. Xuất khẩu dầu của nước này đã giảm khoảng 97% trong tháng 3, xuống còn trung bình 99.000 thùng mỗi ngày so với tháng trước đó.

Lưu lượng tàu qua tuyến hàng hải quan trọng này đã tăng trở lại trong tuần qua, với dữ liệu ngày thứ Bảy cho thấy mức trung bình 7 ngày cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Tuy vậy, tổng lưu lượng vẫn ở mức rất thấp nếu so với giai đoạn trước chiến sự.

— Với sự hỗ trợ của Khalid Al Ansary và Rakteem Katakey